Tarih: Cmt Eyl 08, 2007 1:07 am Mesaj konusu: ..., Küresel Savaş Çağında İyimserlik
İmkânsız Değil, Üstelik Gerekli:Küresel Savaş Çağında İyimserlik
Bu söz 10. İstanbul Bienali'nin temel bakış açısını özetleyen bir söz. Bienal küratörü Hou Hanru tarafından kaleme alınan yazıda açıklanmakta:
1
Küresel savaş çağında yaşıyoruz.
Bu savaş, çatışma ve çarpışmaların büyük bölümü gelişmekte olan ülkelerde gerçekleşiyor. İmparatorluğun merkezi dünyanın geri kalanına acımasızca şiddet ihraç etti. Öte yandan, sömürgelikten çıkma ve bağımsızlık aşamasından modernleşme ve küreselleşme aşamasına yapılan zorlu geçişte gelişmekte olan dünyanın karşı karşıya bulunduğu bir zorluk da söz konusu.
Üçüncü Dünya, batılı olmayan dünyanın uzun sömürgelik yıllarından sonra bağımsızlaşma, kendi ulus devletlerini, kendini tanıma, bağımsızlık ve eşitlik ilkeleri temelinde icat etme projesiydi. Modernleşme tam da bu hedefe giden yol haline geliyor ve çoklu modernlikler bu yolun ideolojik ana hatlarını sağlıyor.
Dolayısıyla Üçüncü Dünya, tanımı itibarıyla küresel bir proje. Kitleleri, Üçüncü Dünya için mümkün tek yol olarak modernleşmenin önemine ikna etmek için elit sınıfın daha aşağı sınıfların, silahlı kuvvetlerin ve uluslararası yardımın kabul, işbirliği ve desteğine bağlı modernlikleri ve reformları dayatmanın tepeden inme modellerine başvurması gerekmektedir.
Bu dayatma genellikle şiddetli ve diktatörce olmuştur ve halkın hayat koşullarındaki soysuzlaşmaya egemen sınıfların ayrıcalıklarını protesto ederek tepki göstermesi, IMF ve Dünya Bankası gibi liberal kapitalist güçlerin dış ve uluslararası aracılarına karşı kitlesel hareketlilik ve protestolarla direnerek toplumsal haklarını geri alması gerekmektedir. Bu toplumsal hareketlilikler aynı zamanda uzun süredir gömülü, sağ milliyetçilik, etnomerkezcilik, ırkçılık ve dini tutuculuk gibi bir çok muhafazakar ideolojiyi ve değerleri de uyandırdı ve bu grupların yeniden doğmasına ve kritik toplumsal boşluklar içerisinde popüler olmasına izin verdi.
Üçüncü Dünya şimdi bir çelişki ile karşı karşıya yeniden doğuşa varabilmek hem bir kriz hem de bir hedef haline geldi. Kilit soru, batılı olmayan dünyanın hala, liberal kapitalizmin sürüklediği ve Batılı güçlerin tahakkümü altındaki küreselleşmenin doğurduğu zorluklar karşısında etkili modernleşme ve modernlik modelleri icat edip edemeyeceği.
Batılı olmayan ilk modern cumhuriyetlerden ve gelişen dünyanın kilit oyuncularından biri olarak Türkiye'nin tarihi ve son dönem konumu bu yöndeki en radikal, çarpıcı ve etki uyandıran vakalardan birini oluşturuyor. Ancak can alıcı bir sorun, Kemalist proje tarafından savunulan modernleşme modelinin yine de sisteme dahil bazı çözülemez çelişkiler ve ikilemlerle dolu, tepeden inme bir dayatma olması: reformların, devrimci birer araç olarak gerekli olmalarına rağmen yarı-askeri bir şekilde dayatılması demokrasi ilkesine aykırıydı; milliyetçi ideoloji evrensel hümanizmin benimsenmesine aksi yönde işledi ve toplumsal bir elit önderliğindeki ekonomik ilerleme toplumsal bölünme üretti. Popülist siyasi ve dini güçler, taleplerini toplumun tabanında yeniden oluşturmayı ve yönlendirmeyi ve bu talepleri kendi çıkarları yönüne çevirmeyi başardılar.
Bu küresel savaş ve liberal kapitalizmin küreselleşmesi çağında, modernleşme ve modernlik tartışmasına tekrar can vermek ve toplumsal gelişmeyi iyileştirecek eylemci öneriler ortaya koymak imkansız değil, üstelik gerekli. Bugün modernleşme yerel koşullar ve ideallerle ilişkili çeşitli modeller üzerinde, ve bireysel yerellikle ile küresel arasındaki uzlaşmaların alanında gerçekleştirilmeli. Başka bir deyişle, Türkiye toplumunu mevcut çelişkili durumundan çıkarmak için, bireysel haklara ve hümanist değerlere saygı üzerine kurulu, aşağıdan gelen, gerçekten demokratik bir modernleşme ve modernlik projesi gerekmektedir. Bu geçiş halindeki küresel durum için de geçerli.
Çağdaş sanat modernleşmenin ve modernliğin bir ürünü. Küreselleşme ve birçok gelişmekte olan ülkenin küresel üretim ve iletişim sistemiyle bütünleşmesiyle birlikte, çağdaş sanat, Batı�nın çok ötesinde, her yerde yaratılıyor ve sergileniyor.
20 yıl önce kurulan İstanbul Bienali hem iç kültürel gelişme hem de uluslararası statü arayışındaki Türkiye'nin modernleşme projesinin bir parçası olarak anlaşılmalı. Bienal artık belli bir olgunluk kazanmış durumda, ve şimdi üzerine düşen iş, taze kan bulup, çağdaş sanatın yaratılmasında bir öncü olarak kendini yeniden icat etmek.
Bugünün jeopolitik gerçekliği içerisinde, modernleşme sorusunun üzerine gitmek gerekli ve acil bir mesele. Kentleşme, ya da İstanbul'a özgü patlayıcı kentsel genişleme modernleşmenin en görünür ve önemli işareti. Dolayısıyla, İstanbul'un kentsel ve mimari koşullarını keşfetmek bu Bienalin anlayışının çıkış noktası ve merkezi referans noktası haline geldi. Kültürel, toplumsal ve hatta siyasi deneylerde bir öncü olarak çağdaş sanat şehirle ilişkili kurmalı, bu ilişki sayesinde bienal, yeni bir gerçeklik içerisinde taze enerji ve önem kazanabilir. Bienal yenilikçi projelerin ve stratejilerin bir laboratuarı, farklı, çoklu modernleşme modelleriyle yapılacak deneylerin ve üretimlerin mekânı haline gelmeli.
"Modernliğin vaadi"ni eleştirel olarak yeniden incelemek için aralarında AKM, İMÇ, Antrepo No.3, santralistanbul ve KAHEM"in bulunduğu en önemli modern binalardan ve mekânlardan bazılarını seçtik. Bu bina ve mekânlar, şehrin kentsel modernleşmesinin çeşitli yüzlerinin ve modellerinin simgesel ve fiziksel aynaları. Bu mekânlarda, cumhuriyetçi devrimin ve modernleşmenin ütopyacı projesi, canlı, sürekli değişen ve "karmakarışık" hem uyumlu hem çatışan, gerçekliğiyle buluşuyor. Bunlar modern şehirle ilgili tepeden inmeci görüşün, fark ve melezliği savunan ve yaygınlaştıran, alttan gelen hayal gücü ve eylemlerle çatıştığı yerler.
Böyle bir tartışmada, Bienal dahil sanatsal eylemler yenilikçi müdahale güçler aracılığıyla kültürel ve toplumsal değişikliklere ön ayak olmada -bir tür şehir gerillası gibi- rol üstlenebilirler. Metropolün bu sınırsız derecede dinamik, karmaşık ve heyecan verici gerçekliği sanatçılara ve diğer yaratıcılara, hayal güçlerini ve yaratıcılıklarını harekete geçirecek yoğun bir ilham veriyor.
Bienal projesi, en başından itibaren açıkça geleneksel bir sergi biçiminin ötesinde tanımlandı ve yapılandırıldı. Proje, bienali gerçek kentsel yaşamın titreşimiyle birleştirme mantığını benimsedi: araştırma aşamasından projenin geliştirilmesine, mekân seçimine ve bu mekânlardaki eylem ve sunumların biçimine, sanatçılar ve diğer katılımcılar arasındaki diyalog ve işbirliğine, mekânsal tasarımlar ve müdahaleler ve dönüştürmeler aracılığıyla gerçekleştirilmelerine ve iletişim stratejilerinin belirlenmesine. Bu bir ortak zeka projesi, Çokluk'un yapı ve işlevini mükemmel olarak yansıtan.
Bienal projesi, mekânsal olarak geniş bir kentsel alanlar yelpazesini kapsayacak, Avrupa yakasından Asya yakasına, merkez bölgelerden kenar mahallelere. Zaman açısından proje, geleneksel "iş saatleri" sunumunun ötesine giderek bu uyumayan şehirde hayatın gerçekliğiyle hesaplaşıyor; proje, farklı mekânlarda günün yirmi dört saati sürekli işleyecek. Dört büyük "sergi" ve sayısız özel proje ve paralel organizasyonla Bienal karmaşık bir sistem. Yeni kentsel hayat üretimini amaçlayan bitmeyen bir makine. Sonsuz bir kent labirenti.
Hou Hanru.
En son fadim tarafından Cmt Eyl 08, 2007 1:17 am tarihinde değiştirildi, toplamda 1 kere değiştirildi
1990 yılından beri çalışmalarını Paris'te sürdüren bağımsız küratör ve eleştirmen Hou Hanru, dünyanın birçok kentine küratör ve konuşmacı olarak davet edilmektedir. 1963, Guangzhou, Çin doğumlu Hou Hanru, Pekin'de Güzel Sanatlar Temel Enstitüsü'nde eğitimini tamamladı. Amsterdam'da Rijksakademie van Beeldende Kunsten'de danışmanlık yapan Hou Hanru Antwerp, Belçika'da ise HISK'de (Hoger Instituut voor Shone Kunsten) konuk öğretim üyeliğini sürdürüyor.
Hou Hanru son olarak 2005 yılında "Beyond: An Extraordinary Space of Experimentation for Modernization, 2. Guangzhou Trienali", "Go Inside", 3. Tirana Bienali ve De Appel Foundation tarafından Amsterdam'da düzenlenen "Out of Sight" sergisinin küratörlüğünü üstlendi.
"Böyle bir tartışmada, Bienal dahil sanatsal eylemler yenilikçi müdahale güçler aracılığıyla kültürel ve toplumsal değişikliklere ön ayak olmada -bir tür şehir gerillası gibi- rol üstlenebilirler."
Honru'nun bu fikrini, mimar demiurgosların bir kenti planlamadaki baskın, başat hakimiyetleriyle birlikte ele almak gerekli. San'atçı ve mimar demiurgos kenti planlarken kendi dünya görüşünü, hayat felsefesini kente ve topluma bir elbise olarak giydirmekten kendini ne kadar alıkoyabilir? Yukarıda pozitif anlamdaki şehir gerillası yaklaşımı gerçekte kentsel demokrasinin ne kadarına vakıftır? Toplum mimarları despotlaşabildiği gibi, sanatçılar da, kent planlamacıları da despotlaşmakta iken, kim yerel istenci ve kentsel demokrasiyi gerçekleştirebilecektir.
Özellikle bizim toplumumuzda pek çok örneğini gördüğümüz kabarık saçlı meşhur bir ressam mı san'atıyla kitlelerin sesidir? Ya da san'at galerilerini, sergilerini hiç gezemeyenlerin üstünden yapılan san'at mı halkla aydının kucaklaşmasıdır?
Ya da Ankara'da iğrenç üst geçit yapılaşmalarıyla, hamile, yaşlı, sakat, çoluk, çocuk pek çok kişiyi mağdur bırakan mimar, şehir plancı, inşaat mühendisi veya yüksek oylarla seçim kazanmış yerel siyasetçiler bilime ve san'ata ve insan haklarına muhalefet etmeyi nasıl kamu hizmeti, kamu yararı olarak görebilmektedirler?
Toplumu, kenti, siyaseti, kenti tasarlamak despotluğun bir başka şekli midir?
Yoksa Çin'deki Dazibaolarda işaret edilen, karşı çıkılan elitistler, yöneticiler,ahkam kesenler aslında bizler miyiz?
Bütün dünyanın alkışladığı Le Corbusier, eserleriyle dünyada pek çok şehre damgasını vururken, o şehirlerdeki özgün yapı riske de atılmıştı. Tıpkı Konya kent merkezine dikilen Afra, Kulesite binaları gibi kentsel dokuyu bozan tecimsel ucubeleri salt mimari bir plan, bir statik hesabı, başarısı olarak görme zaafiyeti gibi.
Bienalde kent adına, toplum adına karar alıcılar gecegezegenleri gibi farklı meçhul noktalardan bakışımsız eserler ortaya koyabilirler ama vizör gerçek insan gözü kadar geniş bir açıyı yakalayamaz.
Bu forumda yeni konular açamazsınız Bu forumdaki mesajlara cevap veremezsiniz Bu forumdaki mesajlarınızı değiştiremezsiniz Bu forumdaki mesajlarınızı silemezsiniz Bu forumdaki anketlerde oy kullanamazsınız
Karakutu
SON CELLAT
Favorilere Ekle!
İletişim Formu
