HALDUN TANER

YAZARIM · Tarih: Pts May 07, 2007 9:36 pm Mesaj konusu: HALDUN TANER

16 Mayıs 1915'te İstanbul'da doğdu. 7 Mayıs 1986' da İsatabul'da yaşamını yidirdi.

Son Osmanlı meclisinde İstanbul milletvekili olan, mütareke yıllarında Kurtuluş Savaşı başlamadan önce yazıları, dersleri ve nutuklarıyla, Türkiye'nin bağımsızlığını ve bütünlüğünü hukuki gerekçeleriyle savunan ilk kişi olan İsatnbullu Darülfünun' u ( İsatnbul Üniversitesi) Hukuk Fakülresi profösörü Ahmed Selaattin'in oğludur.
Ortaöğrenimini 1935' te Galatasaray Lisesi'nde tamamladı. Almanya'ya gitti, Heidelberg Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesinde okudu, yurda dönünce(1938) İsatnbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Alman Dili ve Edebiyatı Bölümü' nü bitirdi. (1950) Sanat Tarihi Kürsüsü' nde asiastan oldu. 1950' den sonra İsatnbul Edebiyat Fakültesi' nde, Gazetecilik Enstitüsü' nde, LCC Tiyatro Okulu' nda binlerce öğrenci yetiştirdi. İki yıl Viyana'daki Max Reinhardt Tiyatro Akademisi' nde öğrenim gördü. Viyana' daki bazı tiyatrolarda reji asistanı olarak çalıştı. 1957' de tekrar Türkiye'ye döndü. Tercüman gazetesinde sanat ve hültür yazıları, Fıkralar yazmıştır. (1955-1960) Bir ara gazetenin başyazarı da olmuştur. (1960) Bu fıkralarında bir kısmını genel başlıklarıyla kitap halinde de topladı.(Devekuşuna Mektuplar, 1960,1977)

Pazar Sohbetlerini Milliyet gazetesinde sürdürdü. ( Mart 1974-Mayıs 1986 )
İlk hikayesi TÖHMET, Haldun Yağcıoğlu takma adıyla YEDİGÜN dergisinde(1946) çıkan Taner, gücünü gözlem, mizah ve yergiden alan;konuları büyük şehrin tipik ve türedi yaşamlarından gelme hikayekeriyle tanındı.

Hikaye kitapları:
Yaşasın Demokrasi (1949)
Tuş (1951)
Şişhaneye Yağmur Yağıyor (1953)
Ayışığında '' Çalış-kur'' (1954)
İkiye Bir Var ( 1954)
Konçinalar (1967)
Sancho'nun Sabah Yürüyüşü (1969)

New York Herald Tribune gazetesinin düzenlediği uluslararası hikaye yarışmasında ŞİŞHANEYE YAĞMUR YAĞIYORDU ile Türkiye birincisi olmuş,(1953)
On ikiye Bir Var adlı kitabıyla da Sait Faik hikaye armağanını kazanmıştı.(1955)

Öykülerini bireyin toplumdaki yaşam biçimleri üzerine kurdu. Bunların aksayan yanlarını mizah unsurları kullanarak anlattı. Eski ve yeni yaşam biçimi arasında kalmış insaların, sonradan görme zenginlerin yaşamlarını ele aldı. Toplumun değişik kesimlerinden seçtiği kişilerin tıutarsızlıklarını, çelişkilerini, ikiyüzlülüklerini sergiledi. Öykülerinin arka planında da çoğunlukla İstanbul manzaraları oldu. Hikaye yazarlığını oyun yazarlığı izledi.
Tiyatrodaki ilk eserlerinde dramatik türün başarılı örneklerini verdi. Ardından epik tiyatro denemelerine girişti. Bu alanda Dışardakiler (1957), Ve Değirmen Dönerdi ( 1958), Fazilet Eczanesi (1960), Lütfen Dokunmayın(1960), Günün Adamı ( 1961, yaz.1949, bas. 1953 ) Huzur Çıkmazı (1961), oyunları peşinden epik tiyatroya geçti...

Keşanlı Ali Destanı ( 1964,bas.1979 ), Gözlerimi Kaparım Vazifemi Yaparım(1964), Eşeğin Gölgesi (1965,), Zilli Zarife (1966) bu türdedir.
''Keşanlı Ali Destanı'' adlı oyunu Türk Tiyatrosu'ndaki ilk epik tiyatro örneğidir. Bu oyun Türkiye' nin yanı sıra Almanya, İngiltere, Çekoslovakya, eski Yugoslavya'nın çeşitli kentlerinde oynandı. Daha sonraki, dönemlerde konularını güncel olaylardan alan, siyasal-sosyal taşlamaların ağır bastığı oyunlar yazdı.

1967'de Zeki Alasya ve Metin Akpınar ile Devekuşu Kabare Tiyatrosu' nu, Ahmet Gülhan ile Tef Tiyatro Grubu' nu kurdu.
Türk ortaoyunu ve tuluat tiyatrosu ögelerinden de yararlanarak, toplumsal olayları alaylı bir dille eleştirdiği oyunlarıyla büyük başarı kazandı.

Devekuşu Kabare' de Vatan Kurtaran Şaban(1967), Bu Şehr-i İstanbul Ki, Astronot Niyazi (1970), Ha Bu Diyar, Dün-Bugün (1971), Aşk u Sevda(1972), Yar Bana Bir Eğlence (1974), Hayırdır İnşallah (1980), Dev Aynası(1983) oyunlarını oynatı. Kabare Tiyatrosu türünde Sersem Kocanın KUrnaz Karısı(1971), oyunuyla Türk Dil Kurumu 1972 Tiyatro Ödülü' nü kazandı...

Bütün hikayeleri dizisinin çoğu yayınlanmamış hikayelerinin toplandığı dördüncü kitab ı(Yalıda Sabah, 1983) ile 1983 Sedat Simavi Vakfı Edebiyat Ödülü' nü Pertev Naili Boratav ile birlikte aldı.

Düz Yazıları dizisinde beş kitabı çıktı: ), Yaz Boz Tahtası(1982),Çok Güzelsin Gitme Dur ( 1983), Berlin Mektupları (1984), Koyma Akıl, Oyma Akıl (1985), Önce İnsan Olmak (1987).

Ayşegül Yüksel, Haldun Taner inceleme kitabı HALDUN TANER TİYATROSU (1986) yayımlandı.
1987 yılında anısına HALDUN TANER ÖYKÜ ÖDÜLÜ konuldu...

KAYNAK: sodev.org.tr.