Gırgır'la bütünleşen isim ne kadar Oğuz Aral ise;Oğuz Aral ile özdeşleşen isim de Avanak Avni'dir.
Vikipedia'da Kahramanımız için yazılanlar:
Avanak Avni, karikatürist Oğuz Aral’ın Gırgır sayfalarında yarattığı ünlü bir çizgi-kahramandır. Oğuz Aral, ofis-boy olarak çalışan Rıza Külegeç adlı çocuktan esinlenerek bu karikatürü yaratmıştır.
Avni tipi, bir gecekondu mahallesi çocuğudur. Hep ezilir ama hiç boyun eğmez. Bazen hileyle, bazen kurnazlıkla, bazen boyun eğer görünerek hakkını korumaya çalışır. 70’li yıllarda Gırgır dergisinin büyük satış rakamlarına ulaşması ile popüler olmuştur.
Avni’nin ünü, Türkiye sınırlarını aşmış; Güney Afrika’daki ırkçı olaylara karşı, Meksika’da ise ABD emperyalizmi karşıtı gurupların sembolü olmuştur. Fransa’da AB anayasasına karşı çıkan guruplar da Avanak Avni tipini kullanmışlardır. Avni ODTÜ’de Troçkist guruplar tarafından da siyasal bir eylemde kullanılmıştı.
Temmuz 2006'da Penguen dergisi çizerleri Oğuz Aral'ın anısına Avni'nin karikatürlerinin aynısını kendi kalemlerinden çizmişlerdir.
avanak avni, vaktinde buyuk haliyle cizilen bir karakterdir. sari lepiska saclari kulaklarinin uzerinden dokulen, deve dilaverle kavgalar eden, elleri cebinde gizen dişlek bir tiptir. deve dilaver ise iri yari, biyikli bir adamdir o zamanlar. hic unutmadigim bir karesinde, cicekli gomlegi uzerinde, elleri ceplerinde, yoldaki bir tasi tekmeleyerek yuruyordu. sonra gunun birinde oguz aral "avanak avni'nin çocukluğu"nu çizer. bu "dıgıl dıgıl muf"'tan baska bir sey soyleyemeyen, leyla asigi, elma meraklisi keltos velet (ki saclari uc numaraya vurulmaktadir kuvvetle muhtemel), o kadar cok tutulur ki, avanak avni'nin aslini kimse hatirlamaz.
avni konusamaz, sadece bir sayi bir iki kelime soyleyip, mahalle manavini hayrette birakir, sonra yine susar. komsu kadinlarin bacaklarina bakmaya meraklı, banyodan kacan bu veletin etrafinda, annesi, deve dilaver, mahalle manavi, sarisin komsu kadin, avni'ye kendisine asik olmasini soyleyen simdi ismini hatirlayamadigim r'leri soyleyemeyen bir kiz ve de ille de leyla vardir. favori hareketi, camdan rontgen yaparken tepe ustu agactan dusmesidir.
avni'nin babasi kendisini hic cizmemistir. simdi ise avni yetimdir.
'avanak avni'nin ilk kez siyasi bir hareketin sembolü haline getirilmesi, 90'ların başında odtü'deki troçkistler tarafından gerçekleştirildi. özgür üniversite hareketi, bahar şenlikleri için yüzlerce 'avnili' tişört bastırmıştı. bu tişörtlerin üzerinde, sol yumruğu havada, sert sert bakan avni figürü ve ingilizce olarak, 'özgür üniversite için mücadele et!' yazısı yer alıyordu. tişörtlerin tamamı iki saat gibi kısa bir zamanda tükenmişti. odtü'de yaptırılan tişörtlerden yurtdışına da gönderildi. takip eden yıllarda, avni'nin nazi sembolü olan gamalı haçı parçalarken çizilmiş figürü avrupa'daki pek çok anti-faşist gençlik örgütünün sembolü haline geldi. özellikle 2000'li yıllarda bu sembol pek çok avrupa ülkesine yayıldı.
Bu yayılmayı 'Zenci Avni' bile var diyerek açıklayan Oğuz Aral'ın oğlu Seyit Ali Aral, Avanak Avni'nin sadece Türk insanının değil, dünyada pek çok insanın sevdiği ve kendine yakın bulduğu bir tipleme olduğunu, Avanak Avni'nin Afrika'da zenci olarak çizildiğini de dile getiriyor:
Avni'nin, uzun zaman önce Avrupa ve Meksika'daki pek çok nükleer karşıtı gösteri ve eylemde kullanıldığını söyleyen Ali Aral, şöyle konuşuyor:
"..... 1980'lerde Oğuz Aral Almanya, Belçika gibi ülkelerde birer Gırgır sergisi yaptı. Bu Avrupa içinde çok büyük ses getirdi. Muhtemel Avni'nin ilk Avrupa'ya çıkışı o sergiyle oldu. Avanak Avni Güney Afrika'daki ırkçı olaylara karşı, Meksika'da da ABD emperyalizmi karşıtı grupların maskotu oldu."
Kahkahalar, meyve aromalı sakızların arasına öğütülürdü; hem Avni'nin kurnazlıklarını okurduk, hem de sakızın aromasıyla, Avni'nin serüvenlerini aşılardık zihnimize..
Bütün paramı sakıza yatırırdım onu okumak için..
Mecmua dergilerinden takip ederdim, koleksiyonuma eklerdim..
Matbaacı çocuğu olduğunu söyleyen 49 yaşındaki Rıza Külegeç, 33 yıl önce ünlü gazeteci Ergin Konuksever'in sayesinde Oğuz Aral'la tanıştığını anlatıyor: "16 yaşındaydım ve lise öğrencisiydim. derslerim de pek iyi değildi. o dönemlerde çocukların yaz tatillerinde çalışması gibi bir adet vardı. ev sahibimiz Ergin Konuksever o zamanlar Günaydın Gazetesinde çalışıyordu. beni aldı Cağaloğlu'na götürdü ve Oğuz Aral'ın yanına bıraktı. Gırgır henüz dergi olmamıştı. Günaydın gazetesinin bir sayfasında yayımlanıyordu. Bir yıl sonra dergi formatında çıkmaya başladı. serde gençlik var. ergenlik ve başında kavak yelleri esiyor halimi yaşıyorum. o dönemde bütün avanaklıklarımız da ortada duruyordu. Oğuz Aral'ın zekası bunu yakaladı ve 'avanak avni' tipi böyle doğdu."
Aral'ın ilk başlarda 'avanak avni'nin yeni yetme hallerini (seyit) çizdiğini söyleyen Külegeç, "içimde bulunduğum genç durum nedeniyle Oğuz ağabeye yardımcı oldum. O da bunu çok güzel bir şekilde karikatürize etti. seyit büyüdü. daha sonra 'dıgıl dıgıl' diyen 'avanak avni' oluştu. bu değişme de Oğuz Ağabeyin oğlunun büyüyüş sürecine denk geldi. ben görevimi yapmış oldum. ve minik 'avanak avni' hayatta oldu. inanılmaz derecede tutuldu ve sevildi" diyor. Gırgır dergisinde ilk zamanlar Aral'ın uzun maltepe sigarası kuyruklarından, orijinal çizimleri korumaya kadar gerekli olan her işi yaptığını belirten Külegeç, o zamanlar çizmeye heves ettiğini ifade ediyor:
"Oğuz ağabey 'sen yazı çalış' dedi. ben de onun bana öğrettiği harfler ve hattatlık mesleğini seçerek balon çizeri oldum. o gün bugündür karikatürlerin içinde hep bir şekilde var oldum. eskiden arka planda 'of ya' diyen bir adamdım. şimdi her şeye kızan ve 'röh' diyen bir adamım. çizgiyle hayatım hep iç içe oldu" diye konuşuyor.
Ben de Gırgır ile tanıdım karikatür sanatını .Dergiyi 25 kuruşa satın alırdık.Çok gülmenin adı idi ,gırgır.Ondan sonra Çarşaf çıktı onun da,kalitesi çok yüksekti.Daha sonra çıkan dergiler, maalesef aynı kalitede olmadı.En azından bana göre.Şimdiki dergiler,gülme kalitesini müstehcenliğe indirgediler.Onun için benim alakamı celbetmiyorlar.
Bu forumda yeni konular açamazsınız Bu forumdaki mesajlara cevap veremezsiniz Bu forumdaki mesajlarınızı değiştiremezsiniz Bu forumdaki mesajlarınızı silemezsiniz Bu forumdaki anketlerde oy kullanamazsınız
Karakutu
"Varlık her zamankinden de çok varolan'ın tehdidi altın
Favorilere Ekle!
İletişim Formu
