Büyük büyük dedenizin mezar taşında ne yazıyor?

fadim · Forum Admin Kayıt: May 27, 2006 Mesajlar: 2844

Eski mezarlar, yeni mezarlar.Gidenlerin ardından onlar adına son bir kalıcı söz söylemenin zamana direndiği taşlar.

Mezar taşları zamana tanıklık ediyorlar bazen.Şehit mezarlıkları onurun ve acının şanlı karargahı.Şehit mezarları başında duygu dolu yazılar olabiliyor.

Geçmişle bağımızı mezar taşları da sağlayabiliyor.Ama bu da dille olabilecek bir şey.Bu konuda bir çalışma var.İlim Yayma Cemiyeti tarafından:

"
Mezar taşları için kurs açıldı

İlim Yayma Cemiyeti"nin düzenlediği "Mezar Taşı Okuma Kursu"na büyük ilgi. "Dedenizin mezar taşını okumak ister misiz?" sloganıyla açılan Osmanlıca kursuna, tarihçisinden mühendisine pek çok meslek grubundan geniş katılım var.

Osmanlı padişahları, vezirleri ve âlimlerinin mezar taşlarını okumak, sembolleri anlamak isteyenler için kurs açıldı. Mezar taşlarını okuma kursuna sanat tarihçisinden öğretmene, mühendisten ev hanımına kadar her meslekten katılım var. Yaşları 16 ila 63 arasında değişen kursiyerler, "tarihine sahip çıkmayanın geleceğinin de parlak olmadığını" söylüyor. Kursiyerlerden 63 yaşındaki Cengiz Karahancı, öğrendiklerini torunlarıyla paylaştığını anlatarak, “Öğrenmenin yaşı yok.” diyor. Anamur"da yaşayan Feryad Gündoğan, haftada bir gün düzenlenen kursa yüzlerce kilometrelik yoldan geliyor. İstanbul Büyükşehir Belediyesi Mezarlıklar Müdürü Adem Avcı, mezar taşlarının çok kıymetli olduğunu, daha önce yurtdışına kaçırılan eserler olduğunu belirtiyor.

İlim Yayma Cemiyeti Eyüpsultan Şubesi"nin düzenlediği kurs Eyüpsultan Camii"nin yanında bulunan tarihî Sıbyan Mektebi Haziresi"nde veriliyor. Kursun öğretmenliğini de hattat ve araştırmacı Ömer Faruk Dere yapıyor. İlim Yayma Cemiyeti Eyüpsultan Şubesi Başkanı Dr. Mehmet Emin, mezar taşlarının ölen kişinin toplumdaki statüsünü, iç dünyasını, gelenek ve göreneklerini anlattığını ifade ediyor. "Dedelerinizin mezar taşlarını okumak ister misiniz?" sloganıyla yola çıktıklarını dile getiren Emin, Osmanlıcanın yanı sıra hat sanatı üzerine de eğitim verdiklerini dile getiriyor. Kurs öğretmeni araştırmacı Ömer Faruk Dere de mezar taşlarına yansıyan yazı cinslerini, sembol ve remizlerin anlamlarını öğrencilerle paylaştıklarını söylüyor. Araştırmacı Dere, Sıbyan Mektebi Haziresi"ndeki taşların kalıplarını ve envanterlerini çıkaracaklarını belirtiyor. Kırık ve devrilmiş taşları aslına uygun yerlerine dikerek, seçme taşları açıklamalı olarak yayınlayacaklarını vurguluyor.

Ali Osman Dilek isimli kursiyer, seminerin çok önemli bir ihtiyacı karşıladığını dile getirerek, eski bir mezarlıktan geçerken, "Burada ne yazıyor acaba?" diye kendini sorgulayıp saatlerce dolaştığını anlatıyor. Mezar taşlarının Osmanlı medeniyetini yansıttığını düşünen öğretmen İlhan Özulu, mezarlıkta bile estetik ve sanatın buluşabildiğini ifade ediyor. Pınar Yaman isimli öğrenci, mezar taşlarındaki sanattan çok etkilendiğini ve bu ortamda huzur bulduğunu dile getiriyor.

Bazı mezar taşlarının anlamları şöyle: Sarıklı, kavuklu, başlıklı ve fesli olarak mezar taşına işlenen başlıklar erkeğin meslek ve meşrebini gösteriyor. Başlıktaki çiçek süslemeler ise mezarın kadına ait olduğunu belirtiyor.

BAZI MEZAR SİMGELERİNİN ANLAMLARI

Sarık: Müderris ve defter eminleri

Kavuk: Orta dereceli memurlar

İhtişamlı kavuklar: Osmanlı yönetiminde sadrazam, Kubbealtı vezirleri ve kaptan-ı deryalar

Uzun külah: Mevlevî tarikatı mensubu

Çapa, gemi direği, yelken: Denizci

Hokka ve kalem: Kâtip

Lahana, bamya: Cirit takımı oyuncularını

Yazısız mezarlar: Cellat

Kırık başlı mezar taşları: Yeniçeri

Müzik enstrümanı: Müzisyen "

İnternethaber'den.

fadim · Forum Admin Kayıt: May 27, 2006 Mesajlar: 2844

Siz kendi mezar taşınız okuyabiliyor musunuz?

Ne yazıyor peki?

mustay · Site Admin Kayıt: Aug 08, 2004 Mesajlar: 48

İftihâr-i `ulemâ Hazret-i İbrahim Bey
Sâbıkâ virmiş idi Sadr-ı Anatoli’ya şân
O kerîmü’ş- şiyem’in Fatıme Hanım gibi hayf
Oldi bir duhter-i ferhundesi `ukbâya revân
Vire Mevlâ peder u mâderine sabr-i cemîl
İde rahmetle ânın dahî revânın şâdân
Fevti târîhini ihyâ didi bu mısra` ile
Fatıme Hanım’a a`lây-i cinân oldi mekân

Eyüp el- Ensârî türbesi haziresi, Fatma Hanım: 1309 h.

Karakutu tarafından 2003'te okunmuştur...

mustay · Site Admin Kayıt: Aug 08, 2004 Mesajlar: 48

`Asrımızın ibn-i Kemal’i idi
Hayfâ ki terk-i hayât eyledi
Edîb idi hayli eser bırakdi
Tezyîn-i zât u sıfât eyledi
Takdîre idûb rızâsın ızhâr
Allâh deyû `azm-i cennât eyledi
Târîhini yazan kalem kırılsun
Ahmed Cevdet Paşa vefât eyledi

Fatih Sultan Mehmed türbesi haziresi, Ahmet Cevdet Paşa: 1312 h.

Karakutu tarafından mezarı tesbit edilip, 2003 yılında transkribi yapılıp ilgililere verilmiştir.

Karakutu · Site Admin Kayıt: Mar 10, 2006 Mesajlar: 604

Bu bâğ-i gülşende bir gonca iken
Bâd-i ecel beni eyledi hazân
Bir gül-i zîbâda nâzenîn iken
Hakk beni eyledi hâk ile yeksân

Eyüp el- Ensârî türbesi haziresi, Efter Ağa: 1250 h.

Karakutu tarafından 2003'te okunmuştur

Karakutu · Site Admin Kayıt: Mar 10, 2006 Mesajlar: 604

Ey felek lâyık mı olsun böyle taşdan lânesi
Gelse Lokmân çâre olmaz dodi çün peymânesi
Doymadı hiç gençliğine hasret u firkatle âh
Dâr-i `ukbâ oldi eczâhâne kâşânesi
Yakdı yandırdı firâk-ı nârına vâlidesin
Yâs-i mâtemle siyahlar giydi taşın hânesi

Eyüp el- Ensârî türbesi haziresi, Zernigar Fatma Hanım: 1227 h.

Karakutu tarafından 2003'te okunmuştur.

Karakutu · Site Admin Kayıt: Mar 10, 2006 Mesajlar: 604

Sanırım bu kadar örnek kafi. Lütfen ne anlama geldiği ile ilgili sorular sormayın, meraklısı gitsin araştırsın...

Mezar taşı okumaya meraklı kaç kişi çıkar bilemem ama hazineler dolaşıyor o taşlarda...

Karakutu · Site Admin Kayıt: Mar 10, 2006 Mesajlar: 604

Unutkanlık yapan mezar taşları Cumhuriyet sonrası olanlar ...

Ne bir estetik, ne de o ruh yoktur bulamazsınız.

Karakutu · Site Admin Kayıt: Mar 10, 2006 Mesajlar: 604

Özel bir bilgi daha vereyim, bazı mezar taşlarına özellikle ölüm tarihi yazılmamıştır.

Divan edebiyatında sıkça kullanılan tarih düşürme sanatı kullanılmıştır.

Haliyle ebced hesabına vakıf olanlarca bulunup anlaşılabilecek bir bilgidir.

Karakutu · Site Admin Kayıt: Mar 10, 2006 Mesajlar: 604

" `Asrımızın ibn-i Kemal’i idi
Hayfâ ki terk-i hayât eyledi
Edîb idi hayli eser bırakdi
Tezyîn-i zât u sıfât eyledi
Takdîre idûb rızâsın ızhâr
Allâh deyû `azm-i cennât eyledi
Târîhini yazan kalem kırılsun
Ahmed Cevdet Paşa vefât eyledi"

“Kalem kırılsun” mısrasında tarih düşürme sanatı dediğimiz ebced hesabı kullanılmıştır.

ve karşılığı 1312 'dir.

fadim · Forum Admin Kayıt: May 27, 2006 Mesajlar: 2844

İnsana ve ahirete verdiğimiz önem ve özen azaldıkça mezartaşları da sıradanlaşıyor demek ki!

melki · Yazar Kayıt: Dec 29, 2005 Mesajlar: 228

Bir zamanlar gereksiz ve fazla bilginin unutkanlık yapılacağı düşünülürmüş. Mezar taşları da bundan nasibini almış

Fadim aslında mezar taşlarına yazılan yazılan bu yazıların ahirete verilen önemle pek bir alakası yok o dönemde herşey güzel ve özel yapılıyormuş belli bir kültürel birikime sahip insanların elinden iyiden başkası gelmiyor. O dönemde herşeyi kuşatan o ince düşünce mezar taşlarında da kendini göstermiş.

fadim · Forum Admin Kayıt: May 27, 2006 Mesajlar: 2844

Ben başka bir şeyi ifade etmek istemiştim ama anlatamamışım demek ki.

Yazıların ahiret hayatıyla ilgisi olduğunu ima etmemiştim.Mezarlıklar şekli de olsa ahiret hayatının kapısıdırlar ve insan vazgeçilmezleriyle, orada yüzleşebilir.Bu dünyanın faniliği orada yüzünüze çarpar.Ders alabilirsiniz,ahiret hayatına önem verebilirsiniz.Ama ahirete ve insana önem vermeyip kendinize önem verirseniz,değer sistemleri birer birer yıkılır ve mezarlıklar da bu düşüşte yerini alır.

Şimdi anlatabildim mi Sevgili Serçekuş?

melki · Yazar Kayıt: Dec 29, 2005 Mesajlar: 228

Benim aklıma mezar taşlarıyla ölümsüzleşmeye çalışmak gelmişti. Sonuçta mezar taşı olmayanla mezar taşı olan arasında öbür dünyada fark olmayacak diye düşünmüştüm. Kabloları yanlış bağlamışım.

fadim · Forum Admin Kayıt: May 27, 2006 Mesajlar: 2844

Yeni mezar taşları ile ilgili yapılmış bir çalışma var mı?Bilen var mı?