iki oyun birden / darıo FO

tohum · KARAKUTU YAZARI Kayıt: Jun 01, 2006 Mesajlar: 553

-- "Bir Anarşistin Kaza Sonucu Ölümü"

Nobel Edebiyat ödüllü Darıo FO'nun yazdığı Füsun Demirel'in dilimize çevirdiği ve Mustafa KURT'un yönettiği BİR ANARŞİSTİN KAZA SONUCU ÖLÜMÜ çok sayıda tiyatro da sahnelenmiştir.

Nobel Edebiyat Ödülü Sahibi Ünlü İtalyan Yazar Dario FO' nun bu komedisinin ortaya çıkışı 1969' da Milano' da yaşayan bir olaya dayanır. Duomo meydanı civarında bir bomba patlamış ve onaltı kişi yaşamını yitirmişti. Polis anarşistleri suçlamış ve aralarından birini tutuklamıştı. Adı Giuseppe Pinelli. Daha sonra ölüsü, gözaltında tutulduğu emniyet müdürlüğünün penceresinden atılmış olarak bulundu.

Pinelli' nin ölümü apaçık bir cinayetti. Oysa polis; olayı oyunun başlığı gibi ironik bir şeklide açıkladı: "Bir Anarşistin Kaza Sonucu Ölümü".

--''Ödenmeyecek, Ödemiyoruz''

Dario Fo ve eşi Franca Rame 1970 yılında La Commune topluluğunu kurarak işçi kesimlerine seslenen oyunlar oynamışlardı. Türlü toplumsal olayları izleyicilerle tartışarak işleyen Fo’nun yazdığı "Ödenmeyecek Ödemiyoruz"u Füsun Demirel Türkçe’ye çevirdi.
Oyun, İtalyan kadınların hayat pahalılığı ve yükselen fiyatlara karşı süpermarketi yağmalama hareketiyle başlıyor. Bu grubun içinden iki kadının eşleri, polis ve jandarmayla olan ilişkileri, kocaların ise bütün inanç ve direnmelerine karşın bu bozuk düzen arasında namuslu kalınmayacağını anlamalarıyla son bulan oyun 16. yy. İtalyan halk tiyatrosundan etkilenmelerin olduğu bir komedi.
Oyun boyunca göze çarpan ilk ayrıntı o bitmek tükenmek bilmeyen dinamizm. Yüksek bir tempoyla sahnelenen oyunda yanlış bir adım, zamansız bir replik, birkaç saniyelik bir gecikme oyunun güzelliğini yok edici bir aksilik olarak hemen duyumsanabilirdi. Oysa, rejisör Serap Eyüboğlu bu dinamizmle olağanüstü bir seyirlik yansıtıyor bizlere.
Elbette bu hareketlilikte oyuncuların payı yadsınamayacak kadar çok. Algıları hep açık olan, birbirlerine destek veren bir oyuncu grubu var sahnede. Oyun tam bir ekip oyunu olarak sahneleniyor. Özellikle Giovanni’yi oynayan Süleyman Atanısev’in gösterdiği performans izlenmeye ve övgüye değer. Tamer Yılmaz’ın birbirine tamamen zıt dört karakteri karıştırmadan canlandırması ve sahne karartıldığında yer değiştirmesi de kolayca altından çıkılamayacak bir oyunculuk gösterisi.
Tüm bunlara 70’li yıllar İtalya’sını yansıtan sade bir dekor katkısı ve kostümler de eklenince "al gözüm seyreyle"lik bir oyun çıkıyor karşımıza. Oyunda çok önemli bir misyonu olan dolap (Giovanni’nin saklandığı) ve karyola ile tamtakır eski bir buzdolabı, tel kapaklı raflar, tahtadan yapılmış bir yemek masası, ocak ve lavabo görsel olarak izleyiciyi yormayan, gerek metinle gerekse dönemle örtüşen bir dekor tasarımı sunuyor.

denizzeynep · Yazar Kayıt: Jul 02, 2006 Mesajlar: 218

halk tiyatrosunun duayenlerinden biridir Dario Fo.İki oyununu da izledim,ve metni gayet basarılı buldum.Commedia De'Larte ın öncülerinden aynı zamanda..Klakson, Borazan ve Bırtlar adında bir oyunu daha vardır ki o da fazlasıyla izlenmilmeye degerdir.