Oryantalizm üzerine bir giriş denemesi

unlem_isareti · KARAKUTU YAZARI Kayıt: Jul 08, 2006 Mesajlar: 1126

Uzun bir süredir Oryantalizm üzerine yazıyorum. Bu yazılar, bizim insanımızın bilinç dışında yapılanmış olan bir ideolojinin zihinsel arka planını araştırmak amacını taşıyorlar.

Oryantalizm bir açıdan bakıldığında bilim, bir açıdan bakıldığındaysa, ideoloji. Oryantalizmin Türkiyede bir ideoloji olarak alımlandığını söylemek mümkün. Bu alımlamanın zihinsel arka planında, Batılılaşma veya Modernleşme duruyor. Batılılaşma, bir medeniyet projesi olarak, Avrupalı olmayı değil, Avrupalı gibi olmayı dayatan bir projeydi. Shakespearein o ünlü kahramanının sorusunu değiştirerek söylersek, asıl mesele, olmak mı, yoksa gibi olmak mı meselesi idi.

Avrupalı olmak, bir medeniyeti bütünüyle temellük etmek manasına gelir; Avrupalı gibi olmaksa, o medeniyetin bir parçasını temellük etmek! Bütünüyle temellük etmek, bir medeniyetin kavramlarla inşa edildiğinin idrakinde olmaktır; parçalı temellük ise, simgelerle! Tanzimatçılar kadınlar için piyano çalmayı, erkekler içinse Fransızca konuşmayı Avrupalı olmak için yeterli sayıyorlardı. Oysa, birer simgeydi bunlar ve Avrupalı olmayı değil, Avrupalı gibi olmayı işaret ediyorlardı. Avrupalı olmanın bu neviden simgelerle değil, İnsan Hakları, Demokrasi, Sivil Toplum gibi birtakım kavramlarla ifade edildiği, maalesef, çok geç idrak edilmiştir.

Oryantalizm, işte tastamam burada devreye girdi ve gerçek manada Batılılaşma (Avrupalılaşma, Modernleşme) sürecinin yerini alarak onu ikame etti; Avrupalı olmakın yerini, Avrupalı gibi olmakın aldığı bir zihinsel süreç...Bilinç dışımızda yapılanan ve entelektüel cehd ile deconstructiona tabi tutulması gereken bir süreç...

Aydınımıza, önce kendi zihinsel hamulesini temizlemekten başlayan radikal bir entelektüel tasfiye görevi düşüyor. Bu sayısıyla Marife, bu manada hayırlı bir başlangıçtır.

Oryantalizmden Oksidantalizme Oryantalistleşme

Oryantalizm, çoğumuz ayırdında değiliz ama, Türkiyenin zihin ufkunu kuşatan, baştan başa kuşatan vahim bir ideoloji. Ve bu ideolojinin söylemi bilinç dışımızda derinleşip yapılanıyor; gündelik hayatımızda giderek daha fazla yer kaplıyor. Birebir insanî ilişkilerimizde oryantalizmi duyumsamamak olanaksız! Aynı tarihi taşıyan özneler olarak insanların, birbirlerine öteki muamelesi yaptıkları bir tuhaf yabancılık!..

Tuhaf ve elbette manidar! Batılılaşma bizi, bir kimlik etiketleme iddiasıyla giriştiği o yaralayıcı işlemle ikiye böldü. Değişmeyen Doğulular, yani Gelenekçiler ve değişen Batılılar, yani Modernler! Şaşırmamak gerek: Bryan Turnerin de belirttiği gibi, oryantalist söylemin temel özelliği Batının emsalsizliğini vurgulamak için Doğuyla farklılığının altını çizmektir. Bu farklılık, oryantalist söylemde Doğunun statikliğinde, değişmezliğinde temellenir temellenmesine de, bu değişmezliğin asıl nedeni, İslâmdır. Uygarlık değişme demektir ve oryantalistlere göre İslâm, bir medeniyet kurmayı hiçbir zaman aslî ve temel bir görev olarak görmemiştir. İslâmı sadece değişmeyen dogma olarak din tarafı ile kavrayıp, onu aynı zamanda değişen bir uygarlığın kurucusu olarak kabul etmeme, oryantalist söylemin alâmet-i fârikasıdır. Bir uygarlıktan değil, olsa olsa bir dinden söz edilebilir İslâm bağlamında ve Batılılaşma, İslâma, onda sözümona eksik olanı, yani, uygarlığı getirecektir!

Oryantalizmin çağdaş uygarlık düzeyi ile bütünleşmesi, işte bu ideolojik dolayımla gerçekleşti. Oryantalizm önce, çağdaş uygarlık düzeyi söylemine eklemlendi; sonra, onun yedeğinde, yavaş yavaş ve ihtiyatla zihinlere sızdı; sızma işlemi bütün bir zihniyeti kuşatır kuşatmaz da, oryantalizm kendisini çağdaş uygarlık düzeyinin ta kendisi ilan etti! Türkiyenin Batılılaşması değil, oryantalistleşmesi süreci böylece tamamlandı.

Bunun önemli bir saptayım olduğunu düşünüyorum. Toplumu Batılılaşmış (modern) ve Batılılaşmamış ya da, Batılılaşmaya ayak diretmiş (geleneksel) iki kesime bölme marifeti oryantalizme aittir ve bunun da adı oryantalistleşmedir elbette; Batılılaşma değil!

hilmi yavuz

sar4muta · Yeni Üye Kayıt: May 16, 2006 Mesajlar: 57

oryantalizm batının doğu toplumlarının üzerinde emperyalist emellerini
uygulayacağı tuzaklar,dan birimidir.ve yahut yanlız müslüman ülkelere
uyguladığı bir taktik,midir.batıya göre rusya,çin,japonya,hindistan,da doğu
acaba bu ülkelere,demi müslüman ülkelere uyguladığı oryantalizmi uygul-
amıştır.oryantalizmi yanlız din bağlamında,mı ele almak lazım yoksa tüm
avrupa,kısmen amerika,nın benimsediği gibi yunan medeniyeti,roma hukuku,hrıstiyan,ahlakımı olarak ele almak lazım.yoksa güçlü olanın bilim
ve fende ileride olanın dayatması olarakmı görmek lazım.oryantalizmin
sadece tek bir yüzümü var afrika ve uzak doğuda uyguladığı,da bir çeşit
oryantalizm,mi.ne olursa olsun ister oryantal ister emperyel ister dayatma
şu an dünyada bir olgu var ve bunu uyguluyor.adamlar ordu rehberi şarhoş vs kalamiti ceyn,ni kahraman olarak sana pazarlıyor.şovalye ruhu
diyor bize,de şark tuzağı yapar diyor. şovalyelerin hanımlarına taktığı
bekaret kemerinden bahsetmiyor.bütün izm,leri bize pazarlıyor kendi çıkar
dığı izm,lerinde anti tezi,ve sentezini kendi üretiyor bizede kopyacılığını
yaptırıp labaratuvar gibi kullanıyor.şimdi burada hamaset yapıp sallamanın
hiç alemi yok evvela kendimize bakıp nasıl muvaffak olmak lazım onun için ne yapmak lazım bizi biz yapan nedir neden bu duruma geldiğimizin
sebeplerini nedenlerini aramamız lazım.eğer hırıstıyanlık,sa en eski hırıstıy
an ülkelerden biri etiopya(habeşistan)o ileri olurdu yok eğer yunan ise en
medeni o olurdu ve yahut hukukta roma ise şimdi italya olurdu.italyanın
mafya hukukunda ileri olduğuda malum.bizim,de buralara naralarla gelmediğimizi tarih yazar.neden kompleksimizi yenemiyoruz neden kendi
içimizde birbirimizle mücadele edip enerjimizi harcıyoruz titre kendine gel
demiyorum aklın yolu bir kopyacı olup kopya çekeceğimize çalışıp kopya
çekilen olalım.insanımızı dinimizi kültürümüzü hor görmeyelim oryantalist
lerin emperyalislerin tuzaklarını bozalım.teşekkür ederim.