Galat-ı meşhura örnekler

ceve · Yazar Kayıt: Mar 27, 2007 Mesajlar: 275

* Evraklar: Evrak kelimesi varak'ın çoğuludur. Anlam olarak zaten çoğul olan bir kelimeye çoğul eki konulması hatadır.

* Selvi: Bu oldukça meşhur bir galat. Aslı servidir.

* Eninde sonunda: Önünde sonunda olmalı.

Diğer arkadaşlar "galat-ı meşhur, lugat-ı fasihadan evladır." sözünü kayda geçmişler ama tekrarlamakta hiçbir sakınca görmüyorum.

"galat-ı meşhur, lugat-ı fasihadan evladır."

ceve · Yazar Kayıt: Mar 27, 2007 Mesajlar: 275

Anlam olarak çoğul olan ama tekil ifadeler için kullanılan kelimeler:

* Evliya: Veliler demek.

* Eşkiya: Şakiler

* Evlat: Veletler

* Fukara: Fakirler

* Tüccar: Tacirler

Mesire yeri, deyişi de hatalıdır. Mesire "seyr" kelimesinden türemiştir ve gezilen yer anlamındadır. İçinde ikileme barındırır. Kara sevda da bu ikilemelere örnek gösterilebilir. Sevda siyah demekse, kara sevda da kara siyah olur. (Esved kelimesi sevda kelimesinden türemiştir.)

Eski devlet bakanı yerine devlet eski bakanı denmeli. Çünkü eskiyen devlet değil, kişinin bakanlığıdır. Tıpkı yüksek inşaat mühendisi tamlamasında olduğu gibi. Bunun da doğrusu inşaat yüksek mühendisi olmalı.

ceve · Yazar Kayıt: Mar 27, 2007 Mesajlar: 275

* Şam: Normalde Şam, Hicaz bölgesinin kuzeyinde ve Akdeniz'in doğusunda kalan bölgedir. Tarihi kaynaklarda bu böyle geçer. Suriye'nin başkentinin ismi Arapça'da Dımeşk, İngilizce'de ise Damascus olarak adlandırılır. Türkiye'de ise Suriye'nin başkenti olarak bilinir. "Şam" kelimesiyle söz konusu şehrin kastedilmesi galat-ı meşhura örnektir diyebiliriz.

Not: Arapçada Damascus DEM VE SAK kelimelerinin birleşmesinden doğar,Habil ile Kabilin bu şehirde şu an kasion daglarinin üstünde bulunan tepelerin başında türbeleri olduğu rivayet edilmektedir. Arapçada DEM=KAN demektir. SAK=BÖLMEK demektir.Kanın iki kardeşi böldu anlamina gelen bu isim DAMSEK adinin verilmesine sebep olmustur.

* Fas: Benzer şekilde biz Kuzey Afrika'nın en batısındaki ülkeyi Fas olarak isimlendiririz. Oysa Fas bu ülkede bir şehrin adıdır. Ülkenin adı ise Mağrib'dir. Resmi adı Mağrib Krallığı (el-Memleketu'l-Mağribiyye) olan bu ülkeyi Batılılar Maroc veya Morocco diye adlandırırlar.

Bu iki örnnek için ben "galat-ı meşhur, lugat-ı fasihadan evladır" diyemiyorum. Çünkü bu hatalar kültürel anlamda bir kavram kaymasına sebebiyet veriyor.

hayatmemat · Tarih: Sal Tem 17, 2007 10:20 pm Mesaj konusu:

'resm-i geçit' diye de bir tamlama vardır dilimizde. ama genelde bunu 'resmi geçit töreni' diye kullanırlar. halbuki tamlamadaki 'resm' kelimesi zaten tören anlamındadır. 'resm-i geçit' olunca, 'geçit töreni' ya da 'geçit resmi' demiş oluruz hali hazırda.

zeran · Tarih: Çrş Tem 18, 2007 9:18 am Mesaj konusu:

Resm, tören anlamına gelmez. Kelimeyi sağdan soldan çekiştirirsek belki merasim'e ulaşabiliriz. Daha çok bu işin resmiyetine atfen resmi geçit denmektedir diye düşünüyorum. Resmi gazete gibi. Çünkü resmi geçit merasimi diyenler de var.

hayatmemat · Tarih: Cum Tem 20, 2007 10:08 pm Mesaj konusu:

ben de zaten sıkça yapılan o hata üzerine bu örneği vermiştim.
resm'in anlamı için bknz:
http://www.tdk.org.tr/TR/SozBul.aspx?F6E10F8892433CFFAAF6AA849816B2EF4376734BED947CDE&Kelime=resim

hayatmemat · Tarih: Cum Tem 20, 2007 10:18 pm Mesaj konusu:

ayrıca tamlamanın da anlamını bulabilirsiniz aşağıda:
http://www.tdk.org.tr/TR/sozbul.ASPX?F6E10F8892433CFFAAF6AA849816B2EF05A79F75456518CA&Kelime=resmigeçit&EskiSoz=resim&GeriDon=2

ceve · Yazar Kayıt: Mar 27, 2007 Mesajlar: 275

Kelli felli deyimi özünde "kerli ferli"den gelir.
Ker: kuvvet
Fer: iktidar, şevket

Kel: Kafasında saç olmayan
Fel: yarmak

Kerli ferli bu anlamda "kuvvetli, kudretli" olan olur. Kel ve fel'i ben anlamlı bir şekilde yan yana getiremedim.

platnumturk · Okur Kayıt: Aug 08, 2007 Mesajlar: 70

Asıl anlamı burada yatmaktadır. Aynı sözcüğün resmine değil de, resmigeçide bakmak lazımdır.
http://www.tdk.org.tr/TR/sozbul.ASPX?F6E10F8892433CFFAAF6AA849816B2EF05A79F75456518CA&Kelime=resmige%C3%A7it&EskiSoz=resim&GeriDon=2

firdevskaratas · Tarih: Cmt Ağu 11, 2007 5:43 pm Mesaj konusu:

Sıkça yapılan hatalardan biri de "direkt" kelimesini direk olarak kullanılması.Oysa direk ağaçtan ya da demirden yapılamış destek manasında.

attar · Yazar Kayıt: Jan 07, 2006 Mesajlar: 595

"mütevazi" ve "mütevazı"yı karıştırır dururmuşuz meğerse.

mütevazi, birbirine paralel olan demekmiş, alçakgönüllü anlamında olan ise mütevazıymış (tdk'nın yalancısıyım)..