Osmanlıca soru-cevap

mavera · Okur Kayıt: Feb 20, 2005 Mesajlar: 64

çember: ingilizcedeki chamber (daire, oda)

öztürkçeden ingilizceye de geçmiş olabilir tabi ki...

mimkaf · Tarih: Pzr Nis 29, 2007 7:26 pm Mesaj konusu:

sevgili kardeşim monark'a acizane bir düzeltme yapmak isterim.
gede veya geda,köle anlamındadır. ateşgede: ateşe taptıklarından dolayı mecusiler için kullanılır. ateşin kölesi,kulu demek.

monark · Yazar Kayıt: Nov 12, 2006 Mesajlar: 299

asya · Yazar Kayıt: Sep 20, 2005 Mesajlar: 192

bir soru:

"müzihat-ı derhe, ben ağlasam da tasvirim güler" ne demektir?

ceve · Yazar Kayıt: Mar 27, 2007 Mesajlar: 275

Sn. Asya, sorunuz havada kalmış. Ben kendi sorumu sormak için sizin sorunuzu cevabına kavuşturmaya çalışayım.

MUDHİKAT-I DEHRE BEN ÖLSEM DE SÛRETİM GÜLER

Bu sözü Muallim Naci, gülen bir resmini gösterdikleri zaman altına yazmış. Anlamı ise "Alemin (dehre) acayipliklerine (mudhikat) ben ölsem de resmim güler, gülmeye devam eder" demektir.

Siz mudhikat yerine müzhilat yazmışsınız. Bir arkadaşın arkadaşına sordum. O da öğrendiğine göre müzihat kelimesindeki z harfi "zad" olarak geçiyorsa, müzihat izahattan gelen açıklayıcı şeyler demek oluyor. "Zeyn" olarak geçiyorsa izaha'dan gelen kaydıraçlar anlamı çıkıyor. DeRHe'nin anlamını ise benim tanıdığım kimse bilmiyor.

Mavera'ya sorum ise şöyle:
Mubaşir kelimesinin kökü büşra. Büşra ise müjde demek. Ne alaka?

guest-only · Tarih: Çrş May 30, 2007 11:29 pm Mesaj konusu:

Yukarıdaki soru uzun zamandır havada sayın ceve. Havada kalmasının sebebi de yazımındaki hatalardır. Hiçbir arapça sözlükte ne muzihat var ne de derhe. Çünkü ikisinde de yazım yanlışı var. Derhe değil de dehre olsa kelime "zaman" anlamına da gelir aslında. Sizin naklettiğiniz hikayeyi de bilmediğimden duruma bir açıklık getiremedim malesef.

asya · Yazar Kayıt: Sep 20, 2005 Mesajlar: 192

cevabınız için teşekkür ederim sn ceve.

ceve · Yazar Kayıt: Mar 27, 2007 Mesajlar: 275

guest-only · Tarih: Cmt Hzr 09, 2007 11:18 pm Mesaj konusu:

Nuhul'den. İfti'al babında kullanılmıştır. Kök "nun, ha, vav, lam" harflerinden oluşur. Manada da "çalmak, kendi malı gibi kullanmak" anlamı vardır. Eskiden başkasının şiirini çalmak anlamında sirkat-i şiir olarak da kullanılan kelimenin eş anlamlısı.

ceve · Yazar Kayıt: Mar 27, 2007 Mesajlar: 275

Şeyh Galip kendi yaptığı intihal için:

"esrarımı mesnevi’den aldım
çaldımsa da mîri malı çaldım" der.

Nuhul "zayıflık,arıklık" anlamındaymış. Aslında intihâ (son, sona erme)kelimesinden mi geldiğini merak etmiştim.
Cevap için sağolun.

ceve · Yazar Kayıt: Mar 27, 2007 Mesajlar: 275

Hazret ne demektir?
Huzurdan geliyorsa Hz. Allah dendiğinde Allah kimin huzurunda denmek isteniyor? Allah için hazret hitabını Türklerden başka kimse kullanıyor mu?

zeran · Tarih: Cmt Hzr 23, 2007 9:11 pm Mesaj konusu:

Araplarda seçkin kişiler için kullanılan saygı ifadesi bir kavramdır. Sayın, saygıdeğer... gibi. Daha çok göçebe olmayıp yerleşik olanlar (kentliler) için kullanılan bir ifadedir ki medenî (hadârî) kavramının evrilmesiyle elde edilmiştir. Araplar bu ifadeyi din büyükleri için kullanmazlar. Daha çok yönetici kesiminden olanlar için (biraz da psikolojik bir kavramdır) kullanılan bir hitaptır. Sahabeler kendi aralarında ön isim olarak bunu hiç kullanmadılar. Halefler de öyle. Abbasiler döneminde daha çok dini bir hüviyet kazanmış ve her ismin başına eklenmiştir. Dini hiç bir boyutu da yoktur. Örneğin: Hazreti ceve, hazreti sabandal, hazreti dereotu, hazreti fadim ve utarant hazretleri...

ceve · Yazar Kayıt: Mar 27, 2007 Mesajlar: 275

Şükran
ya hz. zeran Very Happy

Karıştırdığım sözlüklerden biri "hazret" kelimesinin "huzur"dan geldiğini söylüyordu. Kafamı karıştıran buydu.

mavera · Okur Kayıt: Feb 20, 2005 Mesajlar: 64

sn. ceve,
çok ama çok uzun zamandır girmiyordum buraya. sorular o nedenle havada kaldı, sitemvari söylemlerinizde haklısnız.

mübaşir: be-şe-ra'dan gelir, müjdeleyen anlamındadır. kelimenin anlamının bu oluşunda sorun yok, lakin mahkeme gibi insan hayatını kökten etkileyen kararların verildiği mahkeme salonlarındaki görevlilere verilmesinin anlamı nedir denilebilir.

sebeb şudur: mahkemelerde hukuk vardır, hakkaniyet gözetilir, kimseye haksızlık edilmez vs mantığıyla bakıldığı için, (adalet SARAYI da bu sebeble kullanılır ya), sanığı veya tanığı salona hakim huzuruna çağıran kişi, yani mübaşir, verilecek karar ne olursa olsun hukuk dahilinde verileceği için bunun müjde haberi olarak görülmesi gerekmektedir ve sanık/tanık'ı müjdeyi duymaya çağırmaktadır. bu nedenle mübaşirdir.

ceve · Yazar Kayıt: Mar 27, 2007 Mesajlar: 275

Sn Mavera, sitem etmemiştim ama böyle güzel ve doyurcu cevaplarınız için işe yarıyorsa sitem etmekten geri durmam bundan sonra.