MERAK

gece · Forum Yöneticisi Kayıt: Nov 05, 2005 Mesajlar: 1318

Kibar, kabir, kibir aynı kökten midir ?
Eğer öyle ise her kibar kibirli midir ?
Her kabir kibarlık taşır mı?
Hangi kabirler kibir taşır ?

kertenkele · Üye Kayıt: Aug 17, 2004 Mesajlar: 469

kibarlık sıfırda kibire dönüşür ve kabirde 'yer'le bir olur.

utarant · Forum Admin Kayıt: Apr 24, 2005 Mesajlar: 768

Kabir farklı köktenmiş. Kabir Arapça'da "kaf" ile yazılıyor, kibir ve kibar aynı kökten "kef" ile yazılıyor.
"Kibar", "kebir"in çoğulu, büyükler demek. Kelamıkibar büyükler sözü, atasözü, özdeyiş demek. Ancak bu "kibar"ın bizim "nazik" anlamında kullandığımız kibarla nasıl bir ilişkisi var bilmiyorum.
Hatta bu sıfatın Anadolu'da tam ters anlamda "kibar bir kutu, kibar bir oda" gibi "küçük" manasına kullanıldığı da vakidir.

gece · Forum Yöneticisi Kayıt: Nov 05, 2005 Mesajlar: 1318

Sorumun cevabı ?

utarant · Forum Admin Kayıt: Apr 24, 2005 Mesajlar: 768

Cevap yok. Önce "kibar"ın hangi kibar olduğuna karar vermek lazım.

1.Kibar, kabir, kibir aynı kökten midir ?
C. Kibar ve kibir aynı kökten, kabir ayrı kökten.

2.Eğer öyle ise her kibar kibirli midir ?
C. Tam olarak öyle değil, ama her kibar kibirlidir. Yalnızca Kebir (Ekber) kibirden azadedir. Kibir kıyasın getirdiği bir duygudur. "Ekber"lik düzeyinde kıyas mümkün olmadığı için kibir de mümkün değildir.

3.Her kabir kibarlık taşır mı?
C. Gerçek anlamıyla düşünürsek hiçbir kabir kebir değildir (kibarlık taşımaz). Nezaket anlamında, bazı kabirler kibardır, bazıları çok ama çok kabadır. Hangileri olduğuna teoloji cevap versin...

4.Hangi kabirler kibir taşır ?
C. Hiçbir kabir içinde kibir taşımaz. Dışında kibir dolu kabir doludur memlekette.

gece · Forum Yöneticisi Kayıt: Nov 05, 2005 Mesajlar: 1318

Teşekkürler
sorularımıza devam edeceğiz...

utarant · Forum Admin Kayıt: Apr 24, 2005 Mesajlar: 768

Yok mu alternatif cevaplar. Come on guys!

Arapça bilen arkadaşlar, zeran (Ela tetekellem el-arabiy?) açıklama bekliyoruz. Bu "kibar"la bizim nazik'in ilişkisi nedir, ne değildir?

gece · Forum Yöneticisi Kayıt: Nov 05, 2005 Mesajlar: 1318

Kubur-kabir-Kibar...
devam edermisin ?

zeran · Tarih: Sal Ksm 28, 2006 11:49 pm Mesaj konusu:

hımm..
1..
kibar: türkçedeki nazik anlamındaki kibar (bu anlamdaki kibar kelimesinin arapçada kökü yoktur.. arapça da değildir) mıdır.. değilse arapçada büyükler anlamındadır..

kabir: kaf harfi ile mezar anlamındadır ve kibir-tekebbür-tekbir ile yakınlığı yoktur.. aynı kökten gelmemektedir.. kef harfiyleki anlamı kastedilmişse olası bir karışıklığa mahal vermemek için kabir (a sesli harfinin arapça karşılığı med harfi değil de hareke ise bir önceki harfin kaf olduğuna dalalet eder.. med harfi olması durumunda kef harfi ile kullanılması mümkündür) yerine kebir kelimesi kullanılmalıdır (kebir'deki i harfi de fötrlüdür..) bu durumda yine büyük anlamına gelir..

kibir: kebir ve kibar (büyükler) ile aynı kökten gelmektedir..

2..
kibar nazik anlamındaysa -ki aynı kökten geldiğini varsayarak öyle bir soru sormuşsunuz- cevaba gerek yok.. kebir (büyükler) anlamındaysa, aynı kökten gelmesi kibirli olmasını gerektirmez.. aralarında bir çağrışım da yoktur..

3... 4...
kabir kelimesini netleştirin.. baştan yorum yapalım.. sorularınız biraz muğlak (kelimeler yüzünden)
10 dk sonra kafe kapanıyor.. gerekirse bir daha değiniriz..
ama kibir'in daha çok aynı kökten gelmeyen hulk kavramıyla ilişkisi vardır.. oradan bakmak gerek...

gece · Forum Yöneticisi Kayıt: Nov 05, 2005 Mesajlar: 1318

fadim · Forum Admin Kayıt: May 27, 2006 Mesajlar: 2629

O da bir şey mi?Ben tek bir yazılmış sözcük görsem bu, gece derdim:

Metsil!!!!!!!!!!!!!!!!!! Laughing

utarant · Forum Admin Kayıt: Apr 24, 2005 Mesajlar: 768

Ne yani, çok mu basmakalıp yazıyorum?...

gece · Forum Yöneticisi Kayıt: Nov 05, 2005 Mesajlar: 1318

yanlış anladın tam tersi.

utarant · Forum Admin Kayıt: Apr 24, 2005 Mesajlar: 768

Banane alındım birkere. Hiç kibar değilim, ayrıca kibirliyim ben, kabrime gidiyorum, arkamdan kimse gelmesin; çiçek falan da istemem.

gece · Forum Yöneticisi Kayıt: Nov 05, 2005 Mesajlar: 1318

utarant!!!!!

utarant · Forum Admin Kayıt: Apr 24, 2005 Mesajlar: 768

Tamam tamam, şaka yapayım dedim, bunlardan koymadığım için çok ciddi durdu. Rolling Eyes

Çok güzel başlıktı. Alışırsam hergün bir tane isterim. Wink

mavera · Okur Kayıt: Feb 20, 2005 Mesajlar: 64

kibar-kibir ile aynı kökten olup kef harfi ile yazılır.
kabir de kubur ila aynı kökten olup kaf ile yazılır. kubur, kabir'in çoğuludur.

kibar da kibir'in çoğuludur.

şimdi şu farkı söylemek lazım evvelen: arapça asıllı olup kaf ile başlayan kelimelerin hiçbili i ve e ile devam etmez, ı ve a gelir peşlerinden. kef ile başlayanlar ise i ve e ile okunur. o yüzden kabir diyoruz, kef ile yazılmış olsaydı kebir diye okunurdu ki anlam değişiyor o zaman zaten.
bu mevzu aslında geniş, te-tı, ze-zı harflerinde de aynı kural geçerlidir.
örnekler:

kalb-kelb:kalp-köpek
kabir-kebir:mezar-büyük
kalem-kelem:kalem-lahana
kara-kere:siyah-defa (kara arapça değil ama osmanlıca'da kaf ile yazılır bundan verdim)

zeran · Tarih: Pts Oca 15, 2007 2:37 pm Mesaj konusu:

"şimdi şu farkı söylemek lazım evvelen: arapça asıllı olup kaf ile başlayan kelimelerin hiçbili i ve e ile devam etmez, ı ve a gelir peşlerinden. kef ile başlayanlar ise i ve e ile okunur." (mavera)

değiştirme dönüştürme anlamına gelen "kalb", 'a' ünlüsü ile yazılır ama öyle okunmaz.. okunuşu 'e' ünlüsüne çok yakındır.. yazılışı da dediğiniz gibidir..

mavera · Okur Kayıt: Feb 20, 2005 Mesajlar: 64

değiştirme dönüştürme anlamına gelen "kalb", 'a' ünlüsü ile yazılır ama öyle okunmaz.. okunuşu 'e' ünlüsüne çok yakındır.. yazılışı da dediğiniz gibidir..

bu dediğiniz beni haklı çıkarıyor yine. çünkü kalb kef ile değil kaf ile yazılıyor, bu nedenle a ile yazılır ve okunur. kef ile yazılanı kelb diye okunur ki onun anlamı da köpek demektir.

bu nedenledir ki;
kalb ile aynı kökten türeme olan inkılab kelimesi inkilab diye değil de inkılab (yani kaf ile başladığından i ünlüsü de kalın olur ve ı ünlüsü ile yazılır) diye yazılır. inkılab yerlebir etme, değiştirme, ters yüz etmek, dönüştürmek demekken, inkilab köpekleşmek demektir.

zeran · Tarih: Sal Oca 23, 2007 12:40 am Mesaj konusu:

yazılışının dediğiniz gibi olduğunu belirttim zaten..
okunuşunun kaf harfi ile e'ye yakın olduğuna değindim..
bu arada kalp'in anlamı da ortaya çıkıyor ve ne kadar da manidar..
kalp = dönek..

sayın mavera, arapça bildiğinizi bilmiyordum..

mavera · Okur Kayıt: Feb 20, 2005 Mesajlar: 64

zeran kardeşim,
kalb kaf ile yazıldığı için ünlüsü a ile okunuyor, e'ye yakın falan okunmuyor ki. kef ile yazılan kelimenin ünlüsü e ile okunur; a ile okunmaz. burada anlaşamadığımız husus nedir onu anlayamadım Smile

belki şunu demek istemiş olabilirsiniz: mesela KAĞIT kelimesi KEF ile yazıldığı halde neden ünlüsü e ile değil de a ile okunuyor? (ama sormak istediğin bu olsa bile kalb için bu geçerli olmaz yine de).

sebebi şu: a'nın e'ye yakın diye bir sesi olmaz, ince ve kalın okunanı olur. Kağıt kelimesi osmanlıca yazılabilen bir kelime olmakla beraber arapça değil farsça (Kâğez--> Kâğed-->Kağıt şeklinde dönüşmüştür) bir kelime olup, benim "kaf ile yazılan kelimelerin ünlüleri a ve ı ile okunurlar" ifadem arapça kökenli kelimeler içindi. Kalb de arapça ve dediğim gibi e'ye yakın değil tamamen kalın a ile okunmaktadır.

bu arada dediğiniz gibi, Kalb'in tam manası dönek, yerinde durmayan, bir o yana bir bu yana gidip gelen demektir. o yüzden efendimiz "Allahumme sebbit kulûbenâ ale'l- îmân" (Allahım, kalblerimizi iman üzere sabit kıl, yörüngesini iman çizgisinde tut) diye dua etmişlerdir.

inkılab da (Kalb ile aynı kökten) bir durumu diğer bir duruma dönüştürmek, ters yüz etmek, altüst etmek, çevirip döndürmek anlamına gelmektedir.

zeran · Tarih: Cum Oca 26, 2007 8:03 pm Mesaj konusu:

yazılış konusunda bir ihtilaf yok..
ama demem o ki, kalb kelimesi hatta bunu daha da genelleştirebiliriz, araplar genelde kaf harfinden sonra "a" ünlüsünü kullanmaz.. biraz daha yumuşatarak "a" ünlüsünü -kaf harfiyle kullanmak şartıyla- "e" ünlüsüne yakın telaffuz ederler.. kalb kelimesinde bu tam olarak belirginleşir..

arap kanallarından takip edin..
genel kullanım bu şekildedir..

mavera · Okur Kayıt: Feb 20, 2005 Mesajlar: 64

tamam şimdi oldu, dediğiniz doğru lakin ben olayı sadece transkripsiyon açısından değerlendirerek ele aldım.

zeran · Tarih: Cum Oca 26, 2007 11:17 pm Mesaj konusu:

mahmud derviş'ten..

http://www.alkarmel.org/prenumber/issue88-89/darwesh.pdf

mavera'ya..

mavera · Okur Kayıt: Feb 20, 2005 Mesajlar: 64

biz türk toplumunda bazı isimler vardır ki arapçadan almışızdır ama tamamen yanlıştır. yani bir harf değişip de girmiş olsa neyse ama mesela veysel.

veysel karani (uveys el-karani: karanlı üveys)) hazretlerinden dolayı kullanılan bu isim üveys el- karani'den, üveys veys olarak ve aslında karani'nin tanımlayıcısı olan el takısı alınarak veysel diye birleştirilmişi şeklinde girmiştir dilimize. yani veys aslında sadece üveys olarak girmeliymiş ama o şekilde girmemiş. hangi mantıkla da el takısını ona ekledilerse artık bilemiyorum.

abdül ismi de öyledir. abd (kul) kelimesinin el takısı ile birleşik halidir anlamı yoktur bu şekilde. ancak abd el- kâdir (Kâdir (olan Allah)'ın kulu) yani tam türkçesiyle Abdulkadir olarak kullanıldığında anlam ifade etmektedir.

zeran · Tarih: Cmt Oca 27, 2007 2:03 pm Mesaj konusu:

sayın mavera;
"haydi" ünlemi nereden gelmektedir..

mavera · Okur Kayıt: Feb 20, 2005 Mesajlar: 64

haydi veya hadi ünlemi nereden gelmiştir veya nasıl oluşmuştur?

"He de(yiver)"in ifsad olmuşudur. demek fiili dedi, didi, diyor ki, dimek şeklinde de telaffuz edildiğinden, kabullen anlamına gelen "he de(yiver)"den hadi olarak ortaya çıkmıştır. kapsadığı anlamlar arasında şunlar vardır:

kabul et
farzet ki
iste
düşün ki
evet de
onayla

zeran · Tarih: Cmt Oca 27, 2007 4:36 pm Mesaj konusu:

şöyle de duymuştum..
Hay di(yiver)

bir işe başlarken besmele gibi..
ya Allah de..
ya Hay de..
Hay di..

mavera · Okur Kayıt: Feb 20, 2005 Mesajlar: 64

doğrudur, aynı kapıya çıkıyor.
he hay ile aynı kökten değil ama he'nin tek başına kullanımı (he-hu) Allah'a atıftır etimolojide de böyledir, arap lügatinde.