Osmanlıca soru-cevap

ecehan · Tarih: Sal Oca 23, 2007 11:17 pm Mesaj konusu:

kaf- nuni'ye biz nazal nun diyoruz. Bir de neden güzel olduğunu anlamadığım güzel he var Coşkun Ak'a göre.

guest-only · Tarih: Sal Oca 23, 2007 11:20 pm Mesaj konusu:

Arap ya da Kur'an alfabesinde üç tane "h" harfi mevcuttur. Bunlardan en zahmetsiz söyleneni, en yumuşağı bahsettiğiniz "güzel he"dir. Bu isim buradan gelse gerek.

monark · Yazar Kayıt: Nov 12, 2006 Mesajlar: 299

Buraya uymadı ama ,sevdiğim Osmanlıca kelimeler kökleri ve Farsca bazı ekler,yine en sevdiklerim, hiç bir cevap istemiyorum,sadece paylaşmak istedim.

Her ne kadar Osmanlıca düşmanı gibi algılandımsa da severim Osmanlıca kelimeleri.

guest-only · Tarih: Sal Oca 23, 2007 11:43 pm Mesaj konusu:

Bir de sona gelen edatlar arasında "âver" vardır. Çok tatlıdır. Kelime sonuna getirilerek; yapan, eden, olan, veren, götüren gibi manalara sebep olur. Misal: Dil-âver: Gönül alıcı Saâdet-âver: saâdet verici...

monark · Yazar Kayıt: Nov 12, 2006 Mesajlar: 299

Pa-çe
küçük ayak

Buhur-dân
buhurluk

çay-dân
çaylık
çaydanlık derken çaylıklık diyoruz aslında.

libas giysi demek ,elbise giysiler
elbiseler yanlış kullanım,elbise zaten çoğul.

mavera · Okur Kayıt: Feb 20, 2005 Mesajlar: 64

güzel oluyor paylaşmak

monark · Yazar Kayıt: Nov 12, 2006 Mesajlar: 299

çehar şenbe-dördüncü gün(çarşamba)

penc şembe-beşinci gün(perşembe)

çehar şeb-dört gece(çarşaf olarak geçmiş dilimize)

çehar çeve-dört köşe(çerçeve)

çehar tâk,çardak

si pa-sehpa(üç ayak)

monark · Yazar Kayıt: Nov 12, 2006 Mesajlar: 299

Şems ahmer-güne bakan(bazı yörelerde ayçekirdeğine şemşamer denmesinin nedeni)

monark · Yazar Kayıt: Nov 12, 2006 Mesajlar: 299

yol-daş(aynı yolda giden)
karın-daş(aynı karında yatan,kardeş)
fikir-daş(aynı fikri paylaşan)

ru be ru(yüz yüze)
enis-i dil(gönül dostu)
lerze(titreyiş)
bejman(hüzünlü)
berf(kar)
berf-ab(kar suyu)
dem-güzar(vakit geçiren)
dil-dar(kalbi hükmü altında tutan)
dil-sûz(gönül yakan)
dil-hun(kalbi yaralı)

AyEsHa · Yazar Kayıt: Jun 27, 2006 Mesajlar: 1090

Yüreği yaralı dil-riş diye biliyorum aslında.
Dil-hun da içi kan ağlayan anlamına geliyormuş; dayanamadım baktım sözlükten Very Happy

sensiz · Yazar Kayıt: Nov 18, 2006 Mesajlar: 168

cahilliğimi bağışlayın;
mutmayin osmanlı türkçesi mi kafama takıldı, sorma konusundaki tereddütümü zor yendim...

biz güne bakana, çiğdem de deriz.... Smile

selam olsun!!!

monark · Yazar Kayıt: Nov 12, 2006 Mesajlar: 299

Mutmain arapça sıfat,osmanlıca da da kullanılıyor.İçi rahat,gönlü kanmış,şüphesi yok anlmıında.Emin kelimesinin karşılığı gibi de düşünebiliriz.

monark · Yazar Kayıt: Nov 12, 2006 Mesajlar: 299

Hod be hod-kendi kendine demek.Farsça bir kalıp.
Osmanlıca da sık kullanılır.

guest-only · Tarih: Cmt Oca 27, 2007 1:16 am Mesaj konusu:

Bir de "rû-be rû" var. Yüz yüze olmak, karşı karşıya bakışmak.

mavera · Okur Kayıt: Feb 20, 2005 Mesajlar: 64

tersane: daru's- sına`a (üretim yeri)
demiryolu: timur yolu
demir: timur
hefte: hafta
câmeşûy Neutral

çamaşır/çamaşur
kaymakam: kâim makam (saltanatı temsilen, onun yerine kaim olan makam)
kayın valide: kâim vâlde (öz anneyi temsilen, öz anne yerine sayılan)
şoför Neutral

suver (sanırım sofer-->şoför şeklinde değişimle girmiş). suvari: binici, at kullanan.
pazartesi: pazar ertesi (osmanlı metinlerinde pazar irtesi şeklinde)
cumartesi: cuma ertesi

ansiklopedinin osmanlıcası (aslında arapça ama osmanlılar da böyle demişler) dâiratu'l- ma`ârif (bilgi çemberi). ingilizcesi de zaten aynı anlama gelmektedir: encyclopedia (encycle: daire biçiminde çevrelemek).

dünya görüşü Neutral

alem tasavvuru
futbol: kürratu'l- kadem (ayak topu)

istanbul: sondaki -bul, latincedeki pol (pole)'den alınmadır. islambol: islam memleketi/şehri.
istan ne peki? herhangi bir anlamı yoktur. osmanlılar islambolu çok nadir kullanmışlardır. ben birkaç evrakta rastladım ama genelde sitanbul/istanbul olarak (birçok yerde de konstantıniyye şeklinde) kullanılmıştır. zannımca istan, constantin'in bozmasıdır. osmanlılar fethettikleri bölgelerin orijinal ismini değiştirmemişlerdir çoğu zaman, sadece kendi dillerine uygun telaffuzlara dönüştürmüşlerdir. purusa: bursa; paleo kastro: balıkesir gibi.

karadeniz sahil şeridinde de zon ve sun ile biten şehir adlerı rumlardan kalma olup ingilizcedeki zone ile aynı anlamdadır yani bölge, yer anlamında.

sonu -bolu ile biten (hatta bolunun kendisi de) pole'den türeme ama latince polli olan bir ektir. bölge-şehir-ülke anlamına gelir.

isimlere gelince; falan bin/ibn-i fülan (fülan'ın falan'ı). soyadı kanunuyla beraber, zaten çok kullanılmayan bu kalıp tamamen kaldırılmıştır. ancak unutmayın ki dünyada birçok ülke halen bu kalıpla isim kullanmaktadır Neutral

almanya: liman von sanders (sanders'in liman'ı)
isviçre-isveç-norveç-danimarka: nielsen (niel giller); ANDERSON: ANDER OĞLU
rusya: kerimov (keriminki, kerimden olan)
fransa: alex de paura (pauranın alex'i)