Tarih: Prş Ağu 17, 2006 7:13 pm Mesaj konusu: Eski İstanbul'da Gündelik Hayat
SOKAK KÖPEKLERİ
İstanbulun dar sokaklarını dolduran bu köpekler, iri yapılı, uzun bacaklı, hemen hemen hepsi beyazla sarı arası kirli bir renkte, aşağı yukarı bir tipte, çirkin, açlıktan karınları içeri çökmüş yaratıklardı.
Her sokağın başka bir köpek topluluğu vardı. Kendi aralarında kurdukları bir protokole göre, bir sokağın köpeği başka bir sokağa giremezdi. Şayet boş bulundu da girdi mi, aralarında derhal harp başlardı. On-on beş köpek dişileri ve yavrularıyla birlikte sokağın içini muharebe meydanına çevirirler, altını üstüne getirirlerdi.
Sokak köpeklerinin barınacağı hususi bir yerleri yoktu. Yağmur, kar altında, çamurlar içinde ekseriya bir viranede veya bir mezarlıkta çökmüş mezarların içinde, yahut da kuru bir çeşme yalağında barınırlar, boyuna çoğalırlardı.
Geceleri, sabaha kadar hepsi bir ağızdan havlar ve ulurdu. Fakat sokak sakinleri bu havlayışları, ulumaları ile başlarına gelmesi ihtimali olan bir felaketi, mesela, bir yangını, bir zelzeleyi, bir hastalık salgınını önlemek için Cenab-ı Hak'ka yalvardıklarına inanırlardı. Bu inanışa göre köpekleri değil öldürmek, kıyasıya dövmek bile günah sayılırdı.
İstanbul halkı kadın, erkek başlarına gelen bir hastalık veya bir dertten kurtulmak için köpeklere ekmek adardı "İnşallah şu dertten kurtulayım, köpeklere üç okka borcum olsun" derlerdi. Dertten kurtulsa da, kurtulmasa da adağını yerine getirirlerdi. Bir işi yapmaya, bir şeyi içmemeye, bir eve gitmemeye tövbr ve yemin edipte bir zaman sonra yeminini bozmak zorunda kalan kimseler de, yemin kefareti olarak oruç tutmak, sadaka vermek yerine, üç akşam, beş akşam köpeklere ekmek vermekle yemin kefaretini vermiş olurlardı.
Dinen köpekler murdar sayılır. Köpeklerin ağızlarını sürdükleri, yaladıkları kaplar murdar olur, bakır kaplar kalaylanmadan kullanılmaz, eğer çanak cinsinden bir kapsa derhal kırılıp atılırdı. Cami kayyumları köpekleri camii avlularına sokmazlar, ellerinde sırıklı süpürgelerle kovalarlardı. İstanbul halkı köpeklerin üstlerine sürünmelerini istemez, fakat onları çok sever, beslemekten, doyurmaktan, onlara adak adamaktan vazgeçmezlerdi.
Hali vakti yerinde olan birçok meraklı aileler fırınların ucuza sattığı bayat ekmekten köpeklere tayın bağlardı. Bütün sokak halkı köpekleri elbirliği ile beslerlerdi. Günde üç öğün sofra artıklarını çöp küfesine atmazlar, bir lokma ekmeği bile ziyan etmezler, hemen sokak kapılarının hizasına, duvar dibine, ayak basmaz bir yere dökerlerdi. İstanbul halkından yüz bulan köpekler de, "Sokakların sahibi bizleriz!" der gibi boy boy salınırlar, boğuşurlar, oynaşırlar ve boyuna çoğalırlardı.
On beşle, on sekiz yaş arası fakir, hırpani kılıklı Ermeni, Rum, yahudi çocukları, arkalarına koltuk altlarından omuzlarına geçirdikleri küfelerle, ellerindeki uzun maşalarla sabahtan akşama kadar sokaklardan köpek pisliği toplarlar, biriktirilen bu pislikleri fazla para ile debbağhanelere satarlardı. Bu işi Türk ve Müslüman çocukları yapmazdı.
Sayfa: 146 - 151
Eski İstanbul'da Gündelik Hayat
İ. Gündağ Kayaoğlu
Köpek pisliği tabakhanelerde/debbağhanelerde yani deri işleme atölyelerinde deriyi kıllarından ayırmak ve ve derinin yumuşamasını sağlamak için kullanılırdı.Şimdi kimyasal ilaçlar kullanılıyor.Anadolu'da küçük çocuklar/çıraklar erkenden bu dışkıyı daha fazla toplamak için birbirleri ile yarışırlarmış.Tabakhane civarında da özellikle köpek beslenirmiş.Çocuklar ne kadar fazla ve hızlı toplama işini yaparlarsa o kadar iyi olurmuş.
O yüzden de acele eden birine "Ne o tabakhaneye b. mu yetiştireceksin?"denmektedir.
Benim bildiğim de köpekleri toplayıp Hayırsız Adaya sürüyorlardı.Orada aç kalan hayvanlar birbirini yiyordu ve onların ulumaları İstanbulluları uyutmuyordu...Owl diyecek ki şimdi taktı bana,ondan değil denk geliyor yalnızca...
Hayırsız adaya atılan köpeklerin ahtını İstanbul,sokaklarının pislikten geçilmeyişinle ödeyecektir,leşlerin İstanbul kıyısına kadar vurmasıda başka bir ders..
Tarihten bir bilgi daha öğrendim.
Hep derim ŞEHR-İ İSTANBUL kapitalist bir gelenek ve yönetimle varolamaz.İstanbulu kandi haline, geçmişiyle birlikte bırakacaklar..
Teşekkür ............................................... 6
Önsöz .................................................. 8
Ustalık ................................................ 12
İstanbul Düğünleri ................................ 20
Loğusalık ve Şerbeti ............................. 38
Eski İstanbul Hamamları ve Gezmeleri ... 44
Ev İdaresi ............................................ 62
Komşu ve Komşuluk ............................. 76
Eski İstanbul Evlerinde Isıtma ................. 90
Tandır ................................................ 102
Ramazan ............................................ 110
Eski Eyüp Sultan ................................. 126
Sokak Köpekleri .................................. 146
Çingeneler .......................................... 152
Kaynak Eserler .................................... 160
Sözlük ............................................... 163
Bu forumda yeni konular açamazsınız Bu forumdaki mesajlara cevap veremezsiniz Bu forumdaki mesajlarınızı değiştiremezsiniz Bu forumdaki mesajlarınızı silemezsiniz Bu forumdaki anketlerde oy kullanamazsınız
Karakutu
Dağ Başında...
Favorilere Ekle!
İletişim Formu
"İnşallah şu dertten kurtulayım, köpeklere üç okka borcum olsun" derlerdi. Dertten kurtulsa da, kurtulmasa da adağını yerine getirirlerdi. Bir işi yapmaya, bir şeyi içmemeye, bir eve gitmemeye tövbr ve yemin edipte bir zaman sonra yeminini bozmak zorunda kalan kimseler de, yemin kefareti olarak oruç tutmak, sadaka vermek yerine, üç akşam, beş akşam köpeklere ekmek vermekle yemin kefaretini vermiş olurlardı.
