Tarih: Cum Tem 21, 2006 11:20 pm Mesaj konusu: Yazımı Karıştırılan Sözcükler
Öncelikle kısa bir açıklama;
Bazı kelimeler var ki yanlış yazıldığında cümlenin anlamını tamamıyla değiştirebiliyor. Bunu engellemek adına bu bilgileri veriyoruz.
Yanlış anlaşılmalar olmasın.
"Şey" ile yazılan her şey ayrı yazılır. (Örnek cümlenin içinde)
"De" bağlacı ayrı yazılır. (ÖRN: Benim de katıldığım noktalar var.)
İlgi zamiri olan "ki" birleşik yazılır. (ÖRN: Bu seninki mi?)
Sıfat yapan "ki" birleşik yazılır. (ÖRN: Çantasındaki anahtar)
Bağlaç olan "ki" ayrı yazılır. (ÖRN: Öyle güzel anlatıyordu ki...)
Seray Sever dışında bütün "severler" birleşik yazılır. (ÖRN: Futbolsever,sanatsever)
(Devam edecek...)
En son AyEsHa tarafından Cmt Tem 22, 2006 6:38 am tarihinde değiştirildi, toplamda 1 kere değiştirildi
Kayıt: Jun 25, 2006 Mesajlar: 14 Nereden: istanbul
Tarih: Cum Tem 21, 2006 11:45 pm Mesaj konusu:
Bütün "şey"ler mi ayrı yazılır?Mesela;
1-Herşeyimi sana verdim.
2-Her şeyimi sana verdim.
Bence birinci kullanım daha doğru.Tabi yanılıyor da olabilirim.Cevaplarınızı bekliyorum.
Kayıt: Jun 25, 2006 Mesajlar: 14 Nereden: istanbul
Tarih: Cum Tem 21, 2006 11:51 pm Mesaj konusu:
Burda iki farklı anlam var.Yerine göre iki kullanım da doğrudur.Birinci kullanımda "herşey" bir isim olarak kullanıldığı için bitişik yazılması doğru değil mi?
Cinlerimiz Tepemizde isimli bir blog okuyorum da tevafuk oldu, üstteki konuyla ilgili şu yazıyı aktarmak istedim:
Kılavuzu, imla kılavuzu olanın...
Reklam Yazarı olarak çalıştığım yıllar boyunca, herşey bitişik mi yazılır ayrı mı, İstanbullular mı, İstanbullu’lar mı, şu kelimenin baş harfleri büyük mü, küçük mü, bu kelimenin yazılışı Türk Dil Kurumu İmla Kılavuzu’nda böyle, Adam İmla Kılavuzu’nda böyle pek biz n’apcaz gibi binlerce soruya muhatap olmuş biri olarak, artık isyan ediyor, bu konulara reklam yazarlığına yeni başlayan arkadaşlar için açıklık getirmek istiyorum;
öncelikle rahat olun arkadaşlar, tüm sorunlarınızı çözeceğim...
Meseleye özel isimlerden başlayalım;
mesela “Marmara Denizi” sizce nasıl yazılmalıdır?..
M de büyük D’de büyük dediğinizi duyar gibiyim...
Maalesef cevabım hayır...
İmla Kılavuzu’ndaki kurala göre Marmara Denizi’ni, Marmara denizi olarak yazabilirsiniz.
Neden mi?
Kurala göre, eğer sadece Marmara dediğinizde, ilk akla gelen Marmara deniziyse; çünkü bölgeye ismini veren aslında deniz; bu durumda denizi küçük yazabiliyorsunuz.
Ama gelelim Çanakkale Boğazı’na, Ç’yi büyük B’yi küçük yazmaya kalkarsanız başınız belada demektir. Çünkü Çanakkale aslında şehrin ismi, boğaz ismini şehirden almış, bu durumda Ç’yi de büyük B’yi de büyük yazacaksınız...
İmla Kılavuzu’nun bu kuralına göre ortaya şu sonuç çıkıyor, reklam yazarıysanız çare yok, coğrafya da çalışacaksınız...
Ama benim size nacizane tavsiyem, siz yine de Marmara Denizi’ni büyük yazın, aksi takdirde işler basıldıktan sonra müşterinizle uzun coğrafi tartışmalar yapmak zorunda kalabilirsiniz.
Buraya kadar iyi, güzel, hoş da “Berlinli” yazmaya kaltığınızda imla kılavuzu ayaklanıyor, yok kardeşim kesme işaretsiz yazamazsın diyor.
Çünkü neymiş efendim yabancı sözcüklerden türetilmiş eklere kesme koymak mecburiymiş... Yani Berlin’li yazakcakmışsınız.
Anlayacağınız İmla Kılavuzu yabancı sözcüklere kota koymuş, öyle ellerini kollarını sallaya sallaya cümle içinde kesme işaretsiz dolaşamayacaklarmış.
Vallahi bana sorarsanız buyrun gelin ben bu kuralı yıkalım derim; yapmayın etmeyin Berlinlileri, Madridlileri, Belgradlıları birbirinden ayırmayın derim...
Gelelim “herşey” konusuna, reklam yazarlarının en büyük dertlerinden biridir “herşey”. Çünkü “herşey” kelimesi imla kılavuzunda yer almaz bu yüzden üzerinde çeşitli rivayetler yapılır...
Peki nasıl yazmalı, ne yapmalı?..
Bakın bileşik kelimeler için kural ne diyor. Eğer ikinci kelime anlamını yitirmiyorsa ayrı, yitiriyorsa bitişik yazılır.
Herşey kelimesine baktığımızda, şey kelimesi anlamını yitirmediği için kurala göre “her şey” şeklinde yazılmalı değil mi?.. Evet, dediğinizi duyar gibiyim...
Ama öyle değil, herşey bitişik de yazılabilir!
Hemen bir örnekle açıklayayım...
Mesela “Braun’da her şey %20 indirimli” derseniz, buradaki “her şey”i ayrı yazarsınız çünkü burada şey kelimesi Braun’da satılan her bir ürünü kastemektedir...
Amma velakin, gelin görün ki “Braun’u herşeyden çok seviyorum” derseniz, işler değişir, buradaki “şey” kelimesi tek başına bir anlam ifade etmemekte, “herşey” diğerek bambaşka bir bütün ifade edilmektedir...
Bir cümleyle konuyu özetlemek gerekirse; Mardinli sevgilinizi herşeyden çok sevin ama ona Berlin'liler mağazasındaki her şeyi almayın.
Görüşürüz, dertleşiriz...
Peki "de"nin durum eki mi yoksa bağlaç mı olduğunu nasıl ayırt edeceğiz? Bir bakalım
Durum eki olan "de"
Yer,bulunma anlamı katar. Ünlü uyumlarına ve ünsüz benzeşmesine göre "-da,-te,-ta" biçimlerini alabilirler. Yükleme sorulan "nerede,nede,kimde" sorularına cevap verirler. Ektir ve bitişik yazılır. Cümleden çıkarıldığında anlam değişir,bazen bozulur.
--Bu kitaptan bende var.
"de" ekini cümleden çıkaralım;
>>Bu kitaptan ben var.
Oldu mu şimdi? Olmadı..
Bağlaç olan "de"
Ünlü uyumundan etkilenip "da" olabilir. Ancak ünsüz benzeşmesinden etkilenmez. Yani "-te,-ta" biçiminde yazılması yanlıştır.
Ayrı yazılır. Cümleden çıkarıldığında cümlenin anlamında daralma olabilir fakat cümle yapısı bozulmaz.
--Ankara da İstanbul da çok kalabalık oldu.
"de" bağlacını cümleden çıkaralım;
>>Ankara İstanbul çok kalabalık oldu.
Bu forumda yeni konular açamazsınız Bu forumdaki mesajlara cevap veremezsiniz Bu forumdaki mesajlarınızı değiştiremezsiniz Bu forumdaki mesajlarınızı silemezsiniz Bu forumdaki anketlerde oy kullanamazsınız