Tarih: Cum Ekm 07, 2005 2:08 pm Mesaj konusu: Televizyon kanalları
Ramazan'da artık iyice su yüzüne çıktı: Atv, Show ve Kanal D elitist takılıyor. Bunların hiçbir Ramazan programlarının olmadığına nihayet vakıf oldum.
Elitist takılmalarından maksat, üst düzey gelir gruplarına hitap ettiği yönünde. Esasında bunları bana düşündüren ilk kıvılcım Star Tv'nin satılması olayı oldu. Satışı yoran bir yazı okumuştum ertesi gün bir gazetede. Yazarını anımsamıyorum; belki bir ekonomistti. Star Tv'yi alan Doğan'ın akılcı bir iş yaptığını beyan ediyordu. Zira Kanal D'den hem AB, hem de CD gelir gruplarına yayın yapmak oldukça zahmetli imiş. Oysa Star tv'nin alınması ile, Kanal D sadece AB üst gelir grubuna yayın yapacakken, Star tv. de CD -yani orta ve alt gelir grubuna- yönelik yayınlar yapacakmış. Yani gelir grubu esaslı bir kanal yelpazesi oluşturuluyor.
İşte o yazıdan öğrendim beni bir çok düşünceye sevk eden bilgileri. Bilgiler şu: Tv kanallarının en büyük ve en önemli gelir kaynağı reklamlar. Reklamı veren ise firmalar. Firmaların ürettikleri yada sattıkları mallar çeşitli tüketici gruplarına yönelik. Lüks tüketim malları üst gelir grubuna, herkes için lazım olan orta mallar herkese... Banka reklamları daha çok alı gücüne sahip olana hitap eder mesela. Çünkü elinde parası olan ancak fazie yatırabilir, veya geri döndürmek üzere kredi çekebilir. Araba, pahalı cep telefonları, otel reklamları hep bu türden. İşte tv kanalları da yayın yapacağı kitleyi bu gelir grubuna göre tayin ediyor. Yani bir nevi reklamlar belirliyor yayın politikasını.
Elbetteki reklamların yayın politikasını belirlemesi en önemli neden değil. Ama önemli bir neden. En önemli neden elbetteki yayın grubunun sahip olduğu dünya görüşü. Doğan grubunda bırakın dini hassasiyet göstermeyi, tam tersi dine yönelik yıpratıcı yayınların yapıldığını çok iyi biliyoruz. Neyse, asıl meselemize dönelim.
Tv kanalları toplumun hem aynası, hem de yönlendiricisi. Tv'lere bakarak birçok değişimin farkına varabiliriz. Mesela ekonomik krizlerin yaşandığı ve halkın alım gücünün çok azaldığı zamanlarda taşra dizileri başröldeydi. Doğru bir tabirle "tezek kokan diziler." Oysa son üç senedir ekonomideki iyileşmeler hemen yankı buldu: Diziler de anında modern kentli yaşama dönüştü. Şuaralar oynayan dizilerin anatomisine bakın, göreceksiniz: Zengin insanların aşkları, ihtirasları vs... Hemen hepsinde başrölde olan bir şahıs değil, bir hayat tarzı. Ortada muhakkak sahip olunan bir işletme var. Ve maddi güçlerin çatışması diğer bildik senaryo.
Ekonomi, kriz zamanından başlayarak ülkemizin en önemli gündem maddesi olmaya başladı. Gün boyunca üç haber kanalı (NTV, CNN_Türk, CNBC) sürekli ekonomik verileri ve haberleri işliyor. Gün boyu bilmem hangi kurumun pörtfoy uzmanı günlük gelişmeleri değerlendiriyor. Tabi bunun ekonomiye yansımasını. Bunların halktan anladığı sadece yüzde 10'luk bir kesim. Halka arz olunan tahvilleri, halktan birisi olarak hiç bir zaman görmüş değilim şahsen.
Haber kanallarını kimlerin izlediği zaten bilinen bir realite. Elbetteki gelişmeleri yakından takip eden iş sahipleri yanında, çeşitli alanlarda eğitimli olan kişiler bunları takip ediyor. Bizim asıl meselemiz olan diğer genel yayın yapan ulusal kanallara göz atacak olursak, bunların da hemen hemen aynı gelir grubuna yönelik yayın yaptıklarını görüyorz. Avama ait görünen şeyler, çoktan, ya muhafazakar kanallara, ya da işinin uzmanı kanallara (Flash, Star vs) havale edilmiş durumda.
Tüm bu ayrımlar elbetteki keskin değil. Geçişkenlik daha ağır basıyor. Ayrıca, bir tüketim kültürünün en alt gelir grubunda bile bir alıcısının olduğunu unutmamak lazım. Bu alım isteği, maddi güçle desteklenmiş bir talep değil elbetteki. Fakat tv kanalı için önemli olan maddi güçle desteklenmiş bir talebin olup olmaması değil, bu isteğin olması. Çünkü bu sayede bir gecekonduda da izlenebilir. Bu noktada, televizyonların, gazetelerin belli bir hayat biçimi sattığını da hemen hatırlamak lazım olur. (batılı hayat). Fakat diğer taraftan çok önemli belirleyici güç olan reklam veren firmalar için söz konusu olan güç sahibi tüketici kesimdir. Ve kanalları yönlendiren de bunlardır.
Nerde kalmıştık? Söz konusu ulusal! kanalların Ramazan özel programları yok. Çünkü Ramazan, avamın ucuz! hislerine hitap eder.
Bu forumda yeni konular açamazsınız Bu forumdaki mesajlara cevap veremezsiniz Bu forumdaki mesajlarınızı değiştiremezsiniz Bu forumdaki mesajlarınızı silemezsiniz Bu forumdaki anketlerde oy kullanamazsınız