Matematikçi Theon'un kızıydı ve babasıyla birlikte matematik çalıştı. daha sonra genç Plutarch ile çalışmalarına devam etti. İskenderiyede, Neoplatonist felsefe Okulunun başı oldu ve matematik, gökbilimi konularında yazılar yazdı. güneşi, ay ve yıldızları gözlemleyen, ölçümler yapan "astrolob'un" mucidi olarak da bilinir.
Tarihte kadın olarak saygı duyulacak, izler birakmış biridir.
Hiristiyanlar tarafindan kadın olduğu ve dine olan inançları hiristiyan başpiskoposunun inançlarına benzer olmadığı için (pagan) ders verilmesine de karşı çıkıldı. 415 yılında hıristiyanlar tarafindan öldürüldü.
...
Kuşkusuz ki akılcı verilerin belletilmesine müsamahakar kalmak Kilise bakımından pek tehlikeli bir şeydi. Bilindiği gibi Kilise o tarihlerde artık hiristiyanlık devlet dini haline girdiği için tam manasiyle güçlenmiş sayılırdı. Tehlikeyi sezdiği içindir ki, Hypathia 'nin hakkından gelebilmek icin St.Cyril' e destek oldu. Günlerden bir gün Hypathia yakalatıldı, çırıl çıplak soyularak din adamları tarafindan sokaklarda dolaştırıldı, saçlarından sürüklenerek bir Klise'ye sokuldu ve orada vucudu param parça edilerek etleri kemiklerinden ayıklandı ve kalan kisimlar ateşte yakıldı.
Çeviren ve derleyen:
Ş.S.Tuncel
not: internetten bu konuda bir çok çeviri bulabilirsiniz, merak edenler için bilgidir. Tarihte Kadın Filozoflar yazmak yeterli.
Batıda modern zamanların iki cinse de muamelesi neredeyse aynı. En azından bir Avrupalı kadın düşünüyorsa ifade etme şansı yüksek. Antik çağ felsefecilerinden örnekler verilmiş hep. Merak ediyorum var mı şöyle Luis Althusser, Walter Bejamin, Maurice Clavel, Gilles Deleuze, Paul Michel Faucault dengi çağı düşüncesiyle sarsan bir kadın filozof? Olsaydı en azından ismen bilirdik. Özellikle araştırdım ve göremedim.
Tarık Bey' in yazıp İstanbul Şehir Tiyatrolarında sahneye koyduğu "Neron ve Agripina" dan. Ne çok etkilenmiştim izlerken. Harika bir paylaşım, teşekkürler.
kendisi iyi bir oyun yazarıdır. ayrıca oldukça iyi bir uyarlamacı (uyarlamacı mı deniyordu terim aklıma gelmedi) tarafınızdan tanınması oldukça hoş bir tesadüf, memnun oldum ve adına gururlandım ; )
Efendim sorduğum sorudan yola çıkılarak bir niyet sorgulaması yapılması hiçte hoş olmamıştır.Ayrıca olayı cinsiyetçilik veya kimlik tartışmasına dönüştürülmesi, soruyla bulmak istediğimi bulamayarak bir anlam kayması söz konusu olmuştur.
Sorun tarihsel yorumun erkek egemen oluşuyla ilgili değil. İlkçağı ,ortaçağı dışarıda bırakıyorum neden çağcıl manada da bir kadın filozoftan bahsedemiyoruz. Nurfigen bir liste sunmuş (teşekkür ederiz) ama bunların hangisi felsefi bir sistemle anılabiliyor. Yani neden schapenhaur, Nietzsche, Heidegger Sartre Wittgeinstein gibi kadın bir filozoftan bahsedemiyoruz.Bence sorun kadınların bir felsefi sistem oluşturacak kadar felsefe yapamamalarıdır.
Yani kadın felsefeyi üretemiyor. Bu kadının eksik veya başka birşey yapamaz anlamına asla gelmez. Beni bu kanaate ulaştıran ataerkil düşünce falan değil felsefe tarihinin kendisidir.Bunun altında başka nedenler aranmamalıdır.
kadın felsefe üretemiyor, önermesi cılk cinsiyetçilik kokan bir cümledir. kadın yazarların yazılarını erkek adlarıyla imzaladıkları bir dünyadan bahsediyorsunuz.
"hadi kadınları aşağılayalım"dan biraz daha öteye gitmeli yazdıklarınız...
bir de felsefe tarihi var değil mi... buraya notları kimler düşmüş acaba...
yüzyılların bilinciyle yetiştirilmiş kadınlar, bizim kadınlarımız. "kadınlar felsefe üretemez" demek bile bu linçci eğilime bir taş daha koymaktır. ve merak etmeyin, felsefe tarihi bu sözün hesabını sizden sormaz.
ben yazdım oldu, siz de yazın olsun; nasılsa bir tarih olacak
Kadınların hangi dünyada erkek ismiyle yazı yazdıklarını bilimiyorum doğrusu. Oysaki ben size çağdaş batı felsefesinden isimleri örnek vermiştim.Sanırım bu dünyada sizin sandığınız gibi bir kadın sorunu yok.Söylediklerime karşılık birşeyler söylemeniz gerekirdi. Öne sürdüğüm tezi yalnışlamak istiyorsanız birkaç kadın filozof söyleyebilmeniz gerekirdi.Ama siz ısrarla kaçak güreşmeyi tercih ediyorsunuz.Nedense olayı cinsiyetçilile açıklamak hoşunuza gidiyor.
Bilmem fazla feminensiniz desem yanlış yapmış olur muyum?
Ben de hep merak ettim neden kadın filozof yok diye. Araştırabilirdim fakat ilgi alanımın dışındaydı...
Kadın filozof yok diye biliyordum, demek ki yanlış biliyormuşum. Bu soruyu mora değil ben de sorabilirdim. Yani mora kadınları aşağılamak ve erkek kimliğini ön plana çıkarmak için sormamıştır, bence.
Aynı soruyu "neden kadın matematikçi yoktur" diye de sorabilirler. Kadın matematikçi vardır fakat isimleri duyulmamıştır. Yani ben hiç bir kadının adını kullanarak teorem ispatladığımızı hatırlamıyorum.
O zaman şunu soralım. Neden var olan kadınların adı duyulmamıştır ya da duyurulmamıştır?
Sadece bizi ele alırsak, aşağıdaki alıntı Osmanlı' da Hukuk başlıklı bir yazıdan. Yani iki kadın bir tanık yerine konurken, bir kadının bir tanık haline gelmesi şunun şurasında ne kadar zamandır yürürlükte demek lazım sanırım!
http://www.felsefe.gen.tr/osmanlidahukuk.asp
"Kadınlara tanınan haklar çok sınırlı idi. Kadınlar erkeklerle eşit haklara sahip değillerdi. Yönetime katılamazlardı. Ufak tefek bazı işler dışında istedikleri mesleğe giremezlerdi. Aile yaşamında erkeklerle aralarında eşitlik yoktu. Bir erkek dört kadınla evlenebilir, dilediği kadar da cariye tutabilirdi. Boşanma hakkı erkeğe tanınmıştı. Kız çocuklar erkeklere göre daha az miras alırlardı. Mahkemelerde iki kadın, bir erkek tanık yerine geçerdi. Oysa ki günümüzde bu durum tamamiyle değişmiş, kadın ile erkek eşit duruma gelmiştir. Kadınlar siyasete katılabilir, aile hayatında kadın ile erkek eşit sayılmaktadır. Kadınlar istedikleri mesleği yapabilmektedir.
"
Ama bu arada Türk şairler ve fikir kadınları da yok muymuş? Varmış elbette.
Yakın geçmişimize baktığımızda, bilmem incelediniz mi ama şu anda var olan kadın edebiyatçılarımızın da yakın tarihte erkekler tarafından yargılanmalarını görebiliyoruz.
"Anais Nin" denemelerinin bir tanesinde, artık kadınlar kendilerini kendi dillerinde anlatmalı, erkeklerin gözünden değil derken, ne demek istemiş diye düşünürsek, kadının günümüzde dahi halen erkek baskısı altında olduğunu görebiliriz.
Eşitlik var diyecek olan çok kişi olsa da, yaşayan bilir demek isterim (çok saygın kadın yazarlarımızın bazılarıyla konuştuğumda bu durumu daha net gözlemledim dersem daha iyi olur sanırım).
Dünyada son yıllarda iyice alevlenen bir tartışma var: Kadın Edebiyatı.
Her şey bırakıldı, yazıda cinsellik aranmaya başlandı. Feminen yazım tarzının yanlışlığı üzerinde duruluyor. Bir kadın yazarken, kadın olarak değil birey olarak yazmalıymış sözün özü.
Dediğim gibi, biri kapanıyor biri açılıyor sorgulamaların ama aslında temel aynı: Kadın' ın yeri!
"Socrates, Leibniz, Erasmus von Roterdan, John Stuart Mill dışında, kadınlarda özgün bir düşünce görebilmek diğer düşünürlere göre düşünülebilir bir şey değildi. Erkek filozoflara göre düşünce erkeklerle, duygu ise kadınlarla özdeşleşmişti. "
"Felsefe tarihi boyunca çoğu erkek düşünürler kadınları hep sınırlayıcı, hatta - aşalayıcı sözcüklerle alan dışı bırakmaya çalışmışlardır. Aristotales’e göre “kadınlarda ruh bulunmadığı”, Kant’a göre “kadınlarda akıl yeteneğinin eksıkliği”, hatta Fichte’e göre “kadınların duygularının sınırlarını saptamak” gibi yaklaşımları hep görürüz. "
"Metzler 1989’da hazırladığı 300 biografik yapıt içinde sadece 6 kadın düşünüre yer vermiştir. Bunlar : Hannah Arendt, Simone de Beauvoir, Hildegard von Bingen, Agnes, Heller, Rosa Luxemburg ve Margaret Mead’dir. "
"Mesela, Sosyalist Programı (Arbeiterunium, 1843) ilk olarak ortaya Flora Triston tarafından atılmış olmasına rağmen dikkate alınmamıştır. Onun bildirisi Karl Marx’ın Komünist Manifesto’sundan 5 sene önce yayınlanmış ve Marx’tan 10 kez daha fazla baskıya ulaşmıştı. "
"Almanya’da felsefe tarihinin mistik kadın Hildegard von Singen ile başladığını hiç bir ansıklopedi yazmaz. "
"Mesela, Sokratik diyalogların aslında Aspasia tarafından kurulduğu, Anne Conway’ın Leibniz’i etkileyen Monadlar öğretisinin mimarı oldugu, Montaigne’den çok önce Teresa von Avila’nın ilk felsefi-yazınsal denemeleri yazdığı hep “unutulur”
Bu forumda yeni konular açamazsınız Bu forumdaki mesajlara cevap veremezsiniz Bu forumdaki mesajlarınızı değiştiremezsiniz Bu forumdaki mesajlarınızı silemezsiniz Bu forumdaki anketlerde oy kullanamazsınız