Osmanlıca soru-cevap

mavera · Okur Kayıt: Feb 20, 2005 Mesajlar: 64

Osmanlıca ile ilgili sorularınıza cevap; cevaplarınıza da soru verilir:)

HB2 · Tarih: Pts Oca 22, 2007 10:23 pm Mesaj konusu:

Sn. mavera ! ilk soru benden olsun. " Bad-ı sabah " ne demektir. ?

mavera · Okur Kayıt: Feb 20, 2005 Mesajlar: 64

bâd-i sabâh: sabah rüzgarı demektir ancak sabah değil de saba diye kullanılır. saba tek başına da sabah rüzgarı demektir. bâd-i sabâ gönle ferahlık veren hoş rüzgar anlamına da gelir.

HB2 · Tarih: Sal Oca 23, 2007 12:09 am Mesaj konusu:

Teşekkürler mavera ! Nedense; bu kelimeyi (Tamlamayı) çok seviyorum. Demekki, sevmekte haklıymışım.

mavera · Okur Kayıt: Feb 20, 2005 Mesajlar: 64

sıradaki soruyu alayım Smile

monark · Yazar Kayıt: Nov 12, 2006 Mesajlar: 299

Ferit Develioğlu
Osmanlıca lügat...
Yediyüz sayfa ve büyük boy.

Dileyen Şemseddin Sami'nin Kamus-ı Türki'sine de bakabilir.

Ama maveraya sormak daha kolay galiba.

Müşarünileyh?

zeran · Tarih: Sal Oca 23, 2007 1:15 am Mesaj konusu:

sayın mavera;
sağır kef'in sorunu nedir..
sağırlığı nereden gelmektedir..

mavera · Okur Kayıt: Feb 20, 2005 Mesajlar: 64

Müşarünileyh?

osmanlıca eserlerde, belgelerde bu kelime daha önce adı zikredilmiş kişiye atfen "adı geçen kişi, kendisine işaret olunan (müşarun: işaret edilen) kişi anlamında kullanılmaktadır. eşdeğer kullanımlar olarak mumâileyh, mezkur gibi kelimeler de geçmektedir.

mavera · Okur Kayıt: Feb 20, 2005 Mesajlar: 64

sağır kef(!)

kef-i sağîr veya sağîr kef olarak adlandırılmıştır. türkçede işitmeyen anlamında kullanılan sağır değildir yani. sağîr: küçük anlamındadır.

üzerine üç nokta konularak yazılıp bugün içanadoluda genizden çıkarılarak telaffuz edilen bir N sesi vardır, işte o N sesi ile okunur; onun ta kendisidir. diğer ismi de Kef-i Türkî (Türklere özgü KEF)'dir.

bu kef çok öenmli bir işleve sahiptir. genellikle 2. tekil şahıs ekleri için kullanılır. bu açıdan kullanımına bakıldığında özellikle veraset, tapu, adli vaka gibi olayların resmi zabıtlarında muhatıbın belirlenmesi açısından çok önemlidir. 3. tekil şahıs ile 2. tekil şahıs arasındaki farkın ayrılması açısından çok önemlidir. bu tür resmi yazı ve belgeler üzerindeki ifadelerden doğacak ihtilafların çözülebilmesi için çok önemli bir işleve sahiptir.

misal: osmanlıca bir evrak düşünelim, davalı, davacı, tanık kim varsa kadı beyin huzurundalar ve söyledikleri kayda geçirilmektedir. dinlenenlerden birisi "başına taşla vurduğunda ben oradaydım" demiş olsun ve bu ifade kayda geçirilmiş olsun. başına (senin başına mı yoksa onun başına mı) kelimesinin kim için kullanıldığı işte bu sağir kef'in kullanılması ile anlaşılabilir.

zeran · Tarih: Sal Oca 23, 2007 2:15 pm Mesaj konusu:

teşekürler mavera..
özür dilerim kef..

guest-only · Tarih: Sal Oca 23, 2007 9:56 pm Mesaj konusu:

Bahsi geçen sagîr nun, kâf-i nûni diye de anılır. Maveraya teşekkürler. Kullanım açısından gerçekten önemli bir yere sahiptir.
Kullanıldığı yerler:
1) İkinci tekil şahıs isim ve fiil ekleri: Araban, yaptığın.
2) İkinci çoğul şahıs isim ve fiil ekleri: Arabanız, başlayınız
3) Bazı hususi türkçe kelimeler: Deniz, domuz (kaf-i nuni yok gibi gözükür ama var Wink

), sana, bana
4)Tamlama ve ilgi eklerinde: Kapının kolu, armudu çöpü...
Kusura bakmazsanız dahil oldum konuya.

mavera · Okur Kayıt: Feb 20, 2005 Mesajlar: 64

herzaman bekleriz dehaletinizi

monark · Yazar Kayıt: Nov 12, 2006 Mesajlar: 299

1)İf’al:
İcbar-cebr
İdrak-derk
İdhal-dühûl
mücbir-icbar
mükri-ikram
Müslim-islam
müsbet-isbat
mücmel-icmal

2)Tef’il
Teşkil-şekl
Tahsin-hüsn
Te’dib-edeb
Tezkire-zikr
mürettib-tertib
münekkid-tenkid
müsekkin-teski
müretteb-tertib
müesse-tesis

3)müfâale ve fial
Muharebe-harb
Mükaleme-kelam
Münakaşa-nakş
Münazara-nazar

4)infial
İnkılab-kalb
İnşirah-şerh
İnsiyak-sevk

5)iftial
İntika-nakl
İktidar-kudret
İrtica-ric’at
İttihad-vahdet

6)tefe’ül
Tekebbür-kibr
Tederrüs-ders
Teşekkül-şekl

7)tefâül
Temayül-meyl
Tekâmül-kem’al
Tecâhül-cehl

8)istif’âl
İstihsal-husûl
İstintâc-netice
İstint’ak-nutk
İstimdâd-meded

9)if’ilâl
İğbirar-gubar
İsfirar-sufret

monark · Yazar Kayıt: Nov 12, 2006 Mesajlar: 299

Başa gelen edatlar
Nâ(nâ-şâd,şad olmayan)
Bî(bî-perva,korkusuz)
Ez(ez-kazâ,kaza ile)
Der(der-dest,elde)
Ender(Harap ender harap,harap içinde harap gibi)
Ber(ber-bâd,rüzgar üzerinde,yele verilmiş manasında)
Bâ(bâ-vefa,vefa ile )
Be(tâ be subh,sabaha kadar anlamında)

Sona gelen edatlar
Râ(kaza-ra,kaza ile)
Â(şeh-â,Ey Şah )

Sona gelen yapım ekleri
Dân-(şem’dân,mumluk)
Sitan(gül-sitan,gülyeri)
Zâr(çemen-zâr,çimenlik)
Sâr(kûh-sâr,dağlık)
Gede(ateş-gede,ateşlik)
Şen(gül-şen,gül bahçesi)
Vend(pûlâd-vend,çelik gibi, kuvvetli)
Nâk(sûz-nâk,ateşli)
Veş(meh-veş,ay gibi)
Âsâ(div-âsâ,dev gibi)
Çe,içe(bağ-çe,küçük bağ)

guest-only · Tarih: Sal Oca 23, 2007 11:17 pm Mesaj konusu:

Cevap olarak ne istiyorsunuz sayın monark? Verdiğiniz bâbların kullanım yerleri ve kelimeye verdikleri anlam ile verilen kelimelerin mânalarını mı ?