Bir: Yaşam
1. Siz ve tanıdığınız herkesin ölmesinin ardından insan neslinin sürüp sürmediğiyle gerçekten de ilgilendiğinize emin misiniz?
2. Neden? Birkaç sözcükle yanıtlayabilirsiniz.
3. İradeniz sayesinde dünyaya gelmeyen çocuklarınızın sayısı kaç?
4. Kiminle asla karşılaşmamış olmayı dilersiniz?
5. Birisine karşı, onun haberi olmadığı halde haksızlık yaptınız mı; bu yüzden kendinizden mi yoksa ondan mı nefret ediyorsunuz?
6. Mutlak belleğe sahip olmayı ister misiniz?

7. Hastalık, trafik kazası, vb sonucu ölümü içinizi umutla dolduracak olan siyasetçinin adı nedir? Yoksa herkesin yerinin doldurulabileceğine mi inanıyorsunuz?
8. Ölmüş olan kimi yeniden görmek istersiniz?
9. Peki, kimi görmek istemezsiniz?
10. Başka bir ulusa (kültüre) ait olmayı ister miydiniz? Hangisine?
11. Kaç yaşına kadar yaşamak istiyorsunuz?
12. Emir verme yetkiniz olsa, bugün gözünüze doğru görüneni yapmak adına çoğunluğun karşı çıktığı bir emri verir miydiniz? Evet ya da hayır diye yanıtlayın.
13. Neden vermezdiniz; eğer size doğru görünüyorsa?
14. Bir topluluktan mı daha kolay nefret edersiniz yoksa belli birinden mi ve tek başınıza nefret etmeyi mi yeğlersiniz yoksa toplu halde mi?
15. Giderek akıllandığınıza ne zaman inanmaktan vazgeçtiniz, yoksa hâlâ buna inanıyor musunuz? Lütfen yaş belirtin.
16. Özeleştiriniz sizi ikna ediyor mu?
17. Başkalarının hangi yönünüze içerlediğini tahmin ediyorsunuz ve siz hangi yönünüze içerliyorsunuz; aynı şeyler olmadığı takdirde: Ne için özür dilemeye daha yakınsınız?
18. Doğmamış olduğunuz aklınıza öylesine geldiğinde: Bu düşünce sizi huzursuz ediyor mu?
19. Ölmüş biri aklınıza geldiğinde: Onun sizinle konuşmasını mı yeğlersiniz, müteveffaya son bir şey söylemeyi mi?
20. Sevdiğiniz biri var mı?
21. Neye dayanarak böyle düşünüyorsunuz?
22. Hiç kimseyi öldürmediğinizi varsayacak olursak: Bunun gerçekleşmemiş olmasını nasıl açıklıyorsunuz?
23. Mutluluğunuzu eksik kılan şey ne?
24. Hayatta ne için müteşekkirsiniz?
25. Ölmeyi mi tercih edersiniz yoksa bir süre daha sağlıklı bir hayvan olarak yaşamayı mı? Hangi hayvan olarak?
 

İki: Evlilik
1. Evlilik sizin için hâlâ sorun mu?
2. Kurum olarak evlilik size ne zaman ikna edici gelir: Başkalarında mı, kendinizde mi?
3. Başkalarına hangisini daha sık öğütlediniz:
a. Ayrılmalarını mı?
b. Ayrılmamalarını mı?
4. Taraflardan birinde ya da diğerinde, hatta ikisinde de açılan, yarılan iz bırakmadığı bir barışmaya tanık oldunuz mu?
5. Hangi sorunlar iyi bir evlilikle çözülür?
6. Dürüstlük kendiliğinden yitene, yani karşınızdakini neyin korkutacağını artık kendi kendinize bile düşünmeye cesa-ret edemeyene kadar aynı partnerle
ortalama ne kadar süre beraber yaşarsınız?
7. Ayrılmayı düşündüğünüzde kendinizde ya da partnerinizde bir suç emaresi aramaya başlamanızı kendinize nasıl açıklarsınız?
8. Evlilik kurumunu kendi kendinize keşfedebilir miydiniz?
9. Kendinizi şimdiki evliliğinizin ortak alışkanlıklarıyla özdeşleştirebiliyor musunuz? Eğer yapamıyorsanız: Evli olduğunuz şahsın kendini ortak alışkanlıklarınızla özdeşleştirmeyi başardığını düşünüyor musunuz, eğer öyleyse bu sonuca nasıl vardınız?
10. Evlilik sizi ne zaman gerginleştirir:
a. Gündelik yaşamda mı?
b. Seyahatlerde mi?
c. Yalnız olduğunuzda mı?
d. Kalabalık bir çevrenin içinde olduğunuzda mı?
e. Baş başa kaldığınızda mı?
f. Akşamları mı?
g. Sabahları mı?
11. Evlilikte ortak zevkler mi oluşur (evli bir çiftin mobilyaları bunu düşündürür) yoksa lamba, halı vazo ya da benzeri bir eşya satın alınırken sessiz kabullenişiniz mi söz konusudur?
12. Çocuk varsa: Ayrılık söz konusu olduğunda çocuğa karşı suçluluk duyar mısınız, yani çocukların mutsuz ebeveynler istemeye hakları olduğuna inanıyor musunuz? Eğer yanıtınız evetse: Çocuk kaç yaşına gelene dek?
13. Evlilik yeminini etmenize sebep olan:
a. Güvenlik gereksinimi mi?
b. Çocuk mu?
c. Evlilik dışı ilişkinin toplumsal dezavantajları, otellerde çıkarılan zorluklar, dedikodu, tatsızlıklar, resmi dairelerde karışıklıklar, komşular vs mi?
d. Gelenekler mi?
e. Ev yükümlülüklerinin paylaşılması mı?
f. Aileleri gözetmeniz mi?
g. Evlilik dışı ilişkilerin de pekâlâ alışkanlığa, yılgınlığa, monotonluğa vb sebep olduğu deneyimi mi?
h. Miras beklentisi mi?
i. Mucize umudu mu?
k. Bunun hepi topu bir formalite olduğu görüşü mü?
14. Resmi nikâhta ya da kilise nikâhında evlilik andına ekleyeceğiniz bir şeyler var mı?
a. Kadın olarak?
b. Erkek olarak?
(Lütfen ayrıntılı olarak yazınız)
15. Birden çok kez evlendiyseniz: Evliliklerinizin hangi kısmında benzerlik var, başlangıcında mı, sonunda mı?
16. Ayrılmanızın ardından partnerinizin sizi suçlamaktan vazgeçmediğini işittiğinizde: Bundan, o zamanlar tahmin ettiğinizden çok daha fazla sevilmiş olduğunuz sonucunu mu çıkarırsınız, yoksa rahatlar mısınız?
17. Arkadaş çevrenizde bir boşanma gerçekleşince genellikle ne söylersiniz ve bunu neden şimdiye dek taraflardan gizlediniz?
18. Kendi aralarında açık olmayan bir çiftin iki tarafına karşı da aynı açıklıkta davranabilir misiniz?
19. Şu anki evliliğinizi mutlu bir evlilik olarak tanımlayabilirseniz: Bunun sebebi sizce neler?
(Sözcükler kullanarak yanıt verebilirsiniz.)
20. Mutlu olarak tarif edilebilecek bir evlilik ile söz konusu evliliği tehdit edecek bir ilham, bir tür zekâ, bir vahiy vs arasında seçim yapmak zorunda olsanız, hangisi sizin için daha önemli olurdu:
a. Kadın olarak?
b. Erkek olarak?
21. Neden?
22. Şu anki partnerinizin bu anket formuna nasıl yanıtlar vereceğini tahmin edebileceğinizi düşünüyor musunuz? Eğer yanıtınız olumsuz ise:
23. Onun yanıtlarını öğrenmek ister misiniz?
24. Öte yandan partnerinizin, bu anket formunu nasıl doldurduğunuzu bilmesini ister misiniz?
25. İki tarafın da birbirlerinden saklı sırlarının olmamasını evliliğin temel koşullarından biri olarak mı görürsünüz, yoksa iki insanı birbirine bağlayanın tam da bu sırlar olduğuna mı inanırsınız?
 

Üç: Kadın-Erkek
1. Kadınlara acıyor musunuz?
2. Neden?
3. Ona dokunduğunuz için bir kadının ellerinde, gözlerinde, dudaklarında heyecan, arzu vs belirtileri gördüğünüzde bunu kişisel olarak mı alırsınız?
4. Erkeklerle aranız nasıldır:
a. ardılınız olanlarla?
b. öncülünüz olanlarla?
c. aynı anda aynı kadına âşık olduğunuzda?
5. Hayat arkadaşınız olan kadını siz mi seçtiniz?
6. Yıllar sonra eski sevgililerinizden biriyle hoş bir karşılaşma gerçekleştiğinde: Bir zamanlar onunla yaşadığınız birlikteliği anlamlı mı bulursunuz, yoksa şaşırır mısınız, yani mesleki yaşamınız ve siyasi görüşleriniz onu gerçekten de ilgilendirmiş midir, yoksa şimdi baktığınızda söz konusu meselelerle ilgili konuşmaların gereksiz olduğunu mu düşünürsünüz?
7. Akıllı bir lezbiyen sizi şaşırtır mı?
8. Bir kadının sevgisini nasıl kazandığınızı bildiğinizi düşünür müsünüz; ve günün birinde onun sevgisini aslında nasıl kazandığınızı öğrendiğinizde, sevginizden şüphe eder misiniz?
9. Neyi erkekçe olarak tanımlarsınız?
10. Kadınların, erkeklerin küçültücü bulduğu belli bazı mesleklere uygun olduklarına inanmanızı sağlayacak yeterli sayıda kanıta sahip misiniz?
11. Sizi en çok baştan çıkaran:
a. Anaçlık mı?
b. Size hayranlık duyulması mı?
c. Alkol mü?
d. Erkek olamama korkusu mu?
e. Güzellik mi?
f. Sevgi dolu koruyucu rolüyle de olsa bir ilişkideki üstün taraf olduğunuza ilişkin aceleci inanç mı?
12. Hadım edilme korkusu sizce kimin buluşu?
13. Aşağıdaki durumlardan hangisinde geçmiş bir ilişkiden daha sevgi dolu biçimde söz edersiniz: Bir kadını terk ettiğiniz de mi, onun tarafından terk edildiğinizde mi?
14. Bir aşk ilişkisinden, bir sonrakinde faydalanmak üzere dersler çıkarır mısınız?
15. Kadınlarla hep aynı tecrübeyi yaşıyorsanız: Bunun sebebinin kadınlar olduğunu mu düşünürsünüz, yani bu bağlamda kendinizi bir kadın sarrafı olarak mı nitelendiriyorsunuz?
16. Karınızın yerinde olmak ister miydiniz?
17. İki cins arasındaki cinsel ilişkiler hakkında hangi kaynaktan daha çok bilgi edindiniz: Başka erkeklerle yaptığınız konuşmalardan mı, yoksa kadınlarla yaptığınız konuşmalardan mı? Yoksa çoğunu konuşmalardan değil, kadınların tepkilerinden mi, yani onların nelere alışkın olduklarını, bir erkekten neler beklediklerini, nelerden korktuklarını vs kestirerek mi?
18. Bir kadınla konuşmak hoşunuza gidiyorsa: Böyle bir konuşmayı, konuyla ilgili olmadıkları için dile getirmediğiniz düşünceler aklınıza gelmeden önce ne kadar sürdürebilirsiniz?
19. Kadınlardan meydana gelen bir dünya düşünebiliyor musunuz?
20. Kadınların neyi yapamayacağına inanırsınız:
a. felsefe?
b. örgütleme?
c. sanat?
d. teknoloji?
e. siyaset?
Bu bağlamda, erkekçe önyargınıza uygun davranmayan bir kadını kadınlık dışı olarak mı tanımlarsınız?
21. Kadınların hangi yönüne hayranlık duyuyorsunuz?
22. Bir kadının geçiminizi sağlamasını ister misiniz? Bunu hangi araçla yapmasını tercih edersiniz:
mirasıyla mı?
mesleğiyle mi?
23. Neden istemezsiniz?
24. Biyolojiye inanır mısınız, yani günümüzde kadın ile erkek arasındaki ilişki biçiminin değiştirilemez olduğuna mı inanıyorsunuz, yoksa kadınların kendi düşünce biçimlerini yansıtan kendilerine özgü bir gramere sahip olmayıp erkek egemen dil düzenlemelerine tâbi olmalarından dolayı edilgen kalmalarını binlerce yıllık bir tarihsel sürecin sonucu olarak mı görüyorsunuz?
25. Neden kadınları anlamıyor olmamız gerekir?

 
(Max Frisch, Günlükler 1946-1949, Çeviren: Dilman Muradoğlu)

Kitap-lık / Sayı: 113