Bugün 12 Mart'ın yıldönümü... 1971'in 12 Mart'ında askerin Demirel'i nasıl devirdiği üzerine çok yazıp çizilmiştir. Ama asıl ilginç olan, tepkilerdir.
Tepkiler, birer fırsatçılık, acz, basiretsizlik, ilkesizlik, çifte standart örneğidir. O günleri merak edip okumamış gençlerin kulağına küpe olsun diye kısa bir hatırlatma yapmak istiyorum.

* * *

Başbakan Demirel muhtırayı sabah MİT Müsteşarı Fuat Doğu'nun telefonuyla öğrendi.
Doğu'yu da Cumhurbaşkanı Cevdet Sunay aramış, "Başbakan'a söyle, ayrılsın" demişti.
Müsteşar, "Siz söyleseniz" diyecek oldu, "Yok, siz söyleyeceksiniz" cevabını aldı.
Aradı Başbakan'ı:
"Cumhurbaşkanımız zatıâlinizin çekilmenizi istiyorlar" dedi; "Sağlık sebebiyle dersiniz" diye akıl da verdi.
Kızdı Demirel:
"Benim sağlığımdan şikâyetim yok" dedi.
Köşk'ü aradı.
Cumhurbaşkanı'nın telefonu cevap vermiyordu.
Bir süre sonra yaveri açıp "Cumhurbaşkanımız bahçede dolaşıyor" dedi.
Öğleye doğru çıktı telefona Sunay ve itiraf etti:
"Ne yapayım, beni de aştılar".



* * *

Muhtıra radyoda 13.00 haberlerinde okundu.
Askerler bir kopyasını da Genel Kurul'da okunsun diye Meclis'e göndermişti.
Meclis saat 15.00'te toplandı.
Meclis Başkanı "Komutanların Meclis'e ilettiği muhtırayı okutacağını" söyledi.
Bu, TBMM tarihinde ilk defa olacaktı.
Herkes şaşkındı.
Bir tek milletvekili itiraz etti:
Demokrat Partili Hasan Korkmazcan...
Yerinden kalktı ve gür bir sesle:
"Burası Meclis. Burada Cumhurbaşkanlığının ve Başbakanlığın tezkeresi okunur. Ordu tezkeresi okunmaz" dedi.
Başka ses çıkmadı.
Oysa Demirel, o gün Meclis'ten güvenoyu istemeyi düşünüyordu. Bu tabloyu görünce vazgeçti. Yıllar sonra "Herkes kuzu gibiydi. Neye güvenip gidecektim güvenoyuna" diyecekti.
Tezkere okundu.
Başbakan istifasını yazdı.
Şapkasını aldı, çekti gitti.

* * *

Peki kimler destekledi müdahaleyi?
Dev-Genç...
DİSK...
Türk-iş...
Türk Hukuk Kurumu...
Türkiye Öğretmenler Sendikası...
Ve tabii basın...
"Demirel gitti" diye seviniyorlardı.
CHP lideri İsmet İnönü ölçtü biçti; 3 gün sonra verdi tepkisini:
"Bir Meclis'e askeri kıta gibi 'Şunu şöyle, bunu böyle yapacaksın' denmez" dedi. Komutanların icranın emri altında olduğunu hatırlattı. Demokratik rejim vurgusu yaptı.
Ama iş işten geçmişti artık...

* * *

Hollywood filmlerinin sonunda kahramanların akıbeti yazılır ya... öyle bitirelim biz de...
Darbe ilk darbeyi, alkışçılarına vurdu:
Dev-Genç, DİSK ve diğerleri "Balyoz operasyonu" ile ezildi.

İsmet Paşa, o çıkışı yaptıktan birkaç gün sonra "ikna edildi" ve askeri hükümete bakan verdi. Genel Sekreteri Ecevit buna tepki göstererek istifa etti, İnönü'ye karşı bayrak açtı. Bir yıl sonra devirdi.

Demirel, yerine kurulan hükümete "Köprüyü geçene kadar" diyerek güvenoyu verdi. 4 yıl sonra koltuğuna yeniden oturdu.
Hasan Korkmazcan sonraki Meclis'lerde de yer aldı. 12 Eylül'den sonra MGK, 1971'deki tepkisini cezalandırıp veto etti. Ama yine seçildi. Halen Türk Parlamenterler Birliği Onursal Genel Başkanı'dır.
Tepkiniz?

 

Milliyet
12/03/2005