Cumhurbaşkanı giderayak konuşmasında 'ılımlı İslam' üstüne de bir şeyler söyledi. Şimdiye kadar söylediği pek çok şey gibi bunların da gerçeklikle ilgisi bir hayli tartışmalı.
Sorun, Amerika'nın Türkiye'yi 'ılımlı İslami' rejime sahip bir ülke olarak görmek istediği iddiasına dayanıyor.



Sezer, birçok Müslüman ülkede böyle bir durumun bir ilerleme olabileceğini, ama Türkiye için bunun bir gerileme olacağını söyledi.

Ancak, Amerikalıların 'ılımlı İslam' derken böyle anlaşılabilecek bir şeyden söz ettiklerini sanmıyorum. 'Ilımlı İslam' denince günde beş kere değil, ama bir kere namaz kılmanın, yılda 30 gün değil ama bir hafta oruç tutmanın zorunlu olduğu, dört değil ama iki kadınla evlenilen bir rejim anlamıyorlar -daha doğrusu, 'rejim' anlamıyorlar.

Demokratik rejimin kurallarını, bu kurallar çerçevesinde iktidara gelip gitmeyi kabul eden bir partiden (veya 'partiler'den) söz ediyorlar. Sık sık kullanılan benzetmeyle, genel olarak 'Hıristiyan-demokrat' modeline uygun bir 'Müslüman-demokrat' parti, örneğin. Ya da bir başka benzetmeyle, gene aynı kurallar içinde siyaset yapmayı kabul eden ve 'devrim'i, iktidarda 'zor' kullanımını gündeminden çıkarmış komünist partiler gibi bir İslamcı parti. Amerika, bu sonuncuyu benimsemekte daha fazla zorlanırdı, komünizmin komünizm olduğu dönemlerde. Ama sonunda bunu kabullenmek durumundaydı, hoşlansa da, hoşlanmasa da.

Sezer'in, 'ılımlı İslam'ın Türkiye için bir gerileme anlamına geleceği tespiti ne kadar doğru?
'Giderayak' konuşmasında 'rejim'in tehdit altında olduğunu iddia etti.
Böyle bir iddia, dün Taha Akyol'un da yazdığı gibi, cumhurbaşkanlarının ağzından sık sık işitilir bir şey değildir dünyada. 'Demek ki durum çok ciddi, cumhurbaşkanı böyle konuşmak zorunda kaldı' diye düşünmemiz gerekiyor herhalde.

Ama durum bu kadar ciddiyse biz 'radikal İslam'ın bir siyasi 'tehdit' olabildiği noktadan pek fazla uzaklaşmış olamayız. Bu tespit doğruysa 'Müslüman dünyanın tek laik ülkesi' olarak bizim için de 'ılımlı İslam' pek o kadar faydasız bir şey olmasa gerek.

Ama bunu uzatmayalım, çünkü o sıfat ülkedeki rejimi anlatmak için değil, ülkedeki İslamcı siyasi hareketin özelliğini anlatmak için kullanılıyor. Nitekim, burada, böyle bir hareket var. AKP, şimdi dört yılı aşkın bir süredir iktidarda. Hakkında bütün söylenenlere rağmen, henüz, şeriatı getirmek üzere ciddi bir girişimde bulunduklarını görmedik. 'Onlar ister ama bırakmıyorlar' denebilir denmesine, ama zaten bu da hikâyenin bir parçası: Evet, bu toplum kendisi de o çeşitten arayışlar, özlemler içinde değil.
AKP, böyle bir gelecek vaat etmediği için en fazla oy alan parti.

Dolayısıyla felaket tellallığı yapmanın, bir hareketin iteliğini 'rejim'in niteliği olarak sunmanın, 'rejim' tehdit altında diye gerilim yaratıp bunu da Amerika'ya sıçratmanın bir âlemi yok. Bunlar, içinde yaşadığımız şu ampirik dünyanın bize sunduğu olgulardan çıkarılacak anlamlar değil.

 

Radikal
17/04/2007