HENÜZ daha evlerde yemeklerin, "yer sofrası"nda yendiği ve geceleri gaz lambalarının kullanıldığı dönemlerde bayramlar; özellikle çocuklar için, yıl boyu süren azarlanmalardan sonra, minicik varlıklarının ödüllendirildiği günlerdi.

Çocuklardan birçoğu, kendilerine yeni alınmış ayakkabılarını, geceden baş uçlarına koymuş olarak uyanırlardı bayram sabahları ve anneleri onların iç çamaşırlarını değiştirir, kendilerine sık giyilmediği için yeni kalmış bayramlık giysilerini giydirirlerdi.
Sonra sıra büyüklerin ellerini öpmeye gelirdi.

Karşılığında bir mendil, bazen de "manda gözü" denilen, üstü eski Türkçe yazılı iri bir 25 kuruş, bayram harçlığı olarak verilirdi minik veletlere...



***

Bendenizin ise, çocukluğumdan beri Kurban Bayramı sabahlarına karşı, tuhaf bir düğümlenme yuvarlanır içimde...
Bahçelerde, arsa boşluklarında, hatta bazen sokak aralarında; üç ayağı bağlanarak yere yatırılmış koyunların, biraz çırpındıktan sonra kendiliğinden uzatarak teslim ettikleri boyunlarının iri bir bıçakla kesilmesi...

***

Bendeniz tabansızın biriyimdir; tavuk kesilirken bile bakamayacak kadar...
Üstelik bir Kurban Bayramı'nda, sünnetimde bana armağan edilmiş, adını "Uslu" koyduğum dostum bir koyunla, iki yavru koçunun da kesilmiş olduğunu öğrenince...
Bugün dahi hiç hoşlanmıyorum bunları hatırlamaktan; büyümeden yaşlanmış olmanın bir kanıtı herhalde...

***

1 milyar 300 milyonluk İslam âlemi; her türlü koşullanma, tabu ve dogmalardan arınmış, yeterince yazar yetiştirememiş olduğu için; 1500 yıldan bu yana, ne kadar eksik beslendiğinin de pek farkında değildir...
1 milyar 300 milyonluk İslam âlemi; yaygın bir yoksulluğu bir türlü aşamamış olan geniş bir dünya nüfusu dilimi...
Ve bu yoksulluğun, nedense pek araştırılmamış olan kökenleri...
Kurban Bayramlarında varlıklı kişiler; koyun, dana, deve kesecekler de, etlerini yoksullara dağıtacaklar; et çok pahalı olduğu için, bir türlü doğru dürüst hayvansal protein alamayan yoksullara...

***

Et çok pahalı olduğu için, cızbız köfte kıymasını da, ekmek içiyle yoğurmaz mıyız?
Et çok pahalı olduğu için; sucuk gibi, içliköfte gibi, kadınbudu gibi, et karışımlı besin ürünlerinin içlerine, nelerin karıştırıldığı da bazen gündeme gelmiyor mu?

***

1 milyar 300 milyonluk İslam âleminde, et neden bu kadar pahalı? O kadar az kişi merak etti ki bunu...
Çünkü efendim, yılda 1, en fazla 2 defa yavrulayan hayvanlarla, tavuk ve balık dışında; örneğin domuz gibi, yılda 25 yavru yapan bir hayvanın eti "mekruh" sayılmıştır İslamda...
Bendeniz de, ne kadar bağnazlıkların ötesine geçmeye çalışmışsam da; kendiliğimden yeğlediğim pek olmamıştır domuz pirzolasını...
Ne var ki, bilimsel ve objektif bir gözlükle bakıldığında, İslamın kötü beslendiği de bir gerçek...
O nedenle de, sürüp gidiyor Kurban Bayramlarında yoksullara et dağıtımı...

***

Bu arada kişiliklerini İslam kimliğiyle bütünleştirmiş olduklarına inananlar arasında da; aslı faslı olmayan kafadan atma iddia ve yorumlara bir hayli bolca rastlanmada...
"Kadirilik", "Mevlevilik", "Rufailik", "Melamilik", "Nakşibendilik", "Şafilik", vs. tarikatlar arasındaki farkı; açık seçik ve net ortaya koyabilecek kaç inanmış dostumuz var ki?

***

Yavuz Selim'den itibaren, Hz. Peygamber'in vekilliği sayın "Hilafet"î üstlenmiş Osmanlı padişahlarına karşı, "Veli" sayılan tarikat şeyhleri hiç mi baş kaldırmadılar?
Ve hangi gerekçelerle oldu bu baş kaldırılar?

***

Örneğin Kadıza'deler; Hz. Muhammed'in yaşam biçimini, yemeğini elle yemesini, giydiği giysi türünü aynen taklit ederek yaşamayanların, gerçek bir Müslüman sayılamayacağı iddiasındaydılar.
Bu arada, başka Müslümanlardan daha "cennetmekan" görünmenin de, "günah" sayılacağını iddia edenler vardı...
Bir başka iddia da, kazancı saydam olmayan kişilerin, "cennetmekan" olamayacağı idi...

***

Bu tür konulara bulaşmaya kalkmanın; olmadık tepkilere neden olduğunu da bilmeyenlerden değilim ama; gönlüm, hâlâ daha sürüp giden yoksullara et dağıtma dönemlerinin artık aşılmasından yana... Neden yeryüzü nüfusunun en yoksul dilimlerinden birini de; 1 milyar 300 milyonluk İslam oluştursun ki?

***

"Türk'e Türk propagandası" yapıp durmak gibi, "Müslüman'a İslam propagandası" yapıp durmak yerine; psiko-sosyolojik ve sosyo-ekonomik konuları, bilimsel bir gergefin içinde objektif olarak değerlendirmek; ola ki çok daha olumlu ufuklar açar inanmış insanlara...
Hiç dilencisi, hatta aşırı yoksulu kalmamış, kazancı saydam bir İslam âlemini özlemek; "kafir"lik sayılabilir mi?

***

İşte yine bir Kurban Bayramı...
Bendenizin çocukluğunda kurban kesenler de, birbirlerine et gönderirlerdi...
İnançlara saygı, Tanrı'nın bir lütfu olan "aklın tutarlılığına" ihanete kadar, gitmemeli...
Bayramınız kutlu, gönlünüz şen, beyniniz berrak, keseniz saydam olsun...
 

Milliyet
20/01/2005