Ben günün önemli bir kısmında ciddi derecede öfkeli oluyorum. Benim gibi kalabalık bir şehirde yaşıyorsanız, kesin siz de çok öfkeli tiplersiniz. Kim değilim diyorsa, yalan söylüyor ya da daha kötüsü ruhu uyuşmuş da haberi yok! Çünkü kalabalık bir şehirde yaşayıp da öfkelenmiyor olmak sağlık alameti olamaz. Öfkeli olmak, insanlığımızın, ruhumuzun, varlığımızın bu aptalca hayat şartlarına tabii bir direnişidir. Bu olmuyorsa, ya aklımız, ya insanlığımız çoktan alıp başını gitmiştir.



Peki nedir bu şehirlerde yaşarken bizi bu kadar öfkelendiren? Milyonlarca sebep bulunabilir, ben ilk aklıma gelenleri şöyle bir sıraladım:

1. Çok fazla insan var. O insanlar aşırı kalabalıklar halinde şehirlerin caddelerinde, sokaklarında, alışveriş merkezlerinde, çarşılarında, pazarlarında sıkışmış olarak yaşıyor. Toplumsal bağların sıkı olması başka şey, burun buruna yaşıyor olmak başka şey!

2. Yollar araçlara dar geliyor, trafik tıkanıyor, hayat akmıyor. İnsanlar kendilerini bir yerlere taşıması gereken araçlarını o tıkanma noktalarından çıkarıp bir yerlere götürebilmek için kendilerini harap ediyor. Kesinlikle bu işte bir terslik var.

3. Kamu düzeni otomobillerle insanlar arasında kaldığında daima araçları seçecek bir mantıkla kurulmuş, kurgulanmış. Öncelik daima otomobillerin... Otomobiller geçsin diye daima insanların kıyıya çekilmesi gerekiyor. İşin kötüsü insanlar otomobillere çarpınca hiçbir şey olmuyor, otomobiller çarpınca!..

4. Şehirlerde bir zaman planlaması yapmadan herhangi bir işi yapabilmenin neredeyse imkanı yok. Her yere yetişmek zorundayız. Şehir bizi asla kendi halimize bırakmıyor.

5. Bir çok şey için saatlerce kuyruk bekliyoruz. Otobüs kuyruğu, doğalgaz kuyruğu, bankamatik kuyruğu, fatura ödeme kuyruğu, yazar kasa kuyruğu, paket yaptırma kuyruğu, WC kuyruğu, hayvanat bahçesine girme kuyruğu, at kuyruğu, yok devenin kuyruğu!..

6. Herkes, her yerde, her zaman telefonla konuşuyor. Bir toplumun asla bu kadar çok konuşacak lafı olamaz. Kesinlikle fuzuli konuşuluyor, gevezelik ediliyor. Üstelik bağırarak konuşuluyor. Üstelik hiç durmadan konuşuluyor. Peki kim dinliyor? Herkes mütemadiyen telefonuyla konuşma halinde olduğuna göre, karşı taraftaki kim? Orada biri var mı?

7. Berbat semtlerde, insani ihtiyaçlara göre tasarlanmamış evlerde oturuyoruz. Evlerimiz binlerce köşenin düz çizgilerle birbirine bağlandığı kare ve dikdörtgen biçimindeki içi boş kutuların birbirine yapıştırılmasından oluşuyor. Buna rağmen biz onlara inatla "daire" demeye devam ediyoruz. Nasıl yani? Neden?

8. Komşularımızı tanımıyoruz. Hemen altımızdaki daireye bir gün yeşil renkli, antenli, muşmula suratlı 42 tane Marslı taşınsa aylarca hiç haberimiz olmaz. Kapıda, merdivende, asansörde karşılaşsak yine farketmeyiz. Çünkü yüzlerine asla bakmayız. Aslında soğuğu ve sesi bal gibi geçiren ama insanlığı asla geçirmeyen yalıtım sistemlerinin peşindeyiz.

9. Şehirler hiçbir nesnenin yerinde durmadığı, sürekli değişen, yıkılıp yapılan yıkılıp yapılan yakılıp yapılan, farklılaşan, aşinalaşamadığınız, kök salamadığınız, yerlisi olamadığınız, yabancı, soğuk, devasa ve homurtulu organizmalara dönüştü. Bırakın ruhunuzu, ayağınızın bile bir yere alışası gelmiyor.

10. Manzara kirli, hava kirli, sokaklar kirli, insanlıklar kirli... Temizlemek için teşkilatlar kuruluyor, ama yine de her şey kirli... Her gün kamyonlarca ton çöp alınıp şehrin dışına çıkarılıyor ama yine de şehirler kirli. Demek ki pisliğin ne olduğunu yeniden düşünmemiz gerekiyor!




Yenişafak
18/12/2006