Siyasetin Karaoğlan'ı, Şair, Çevirmen...

Karaoğlan lakabıyla Türk siyasetine damgasını vuran Bülent Ecevit, şiirleri, kasketi, maviye yeni bir ad veren gömleği, dürüst ve zarif devlet adamı imajıyla hafızalarda yaşayacak

Türk siyasetine "Karaoğlan" lakabıyla damgasını vuran Bülent Ecevit (81) Danıştay'a yönelik saldırıda hayatını kaybeden 2. Daire Başkanı Mustafa Yücel Özbilgin'in 17 Mayıs'taki cenaze töreninin ardından, 18 Mayıs'ta yüksek tansiyona bağlı beyin kanaması geçirerek kaldırıldığı Gülhane Askeri Tıp Akademisi'ndeki (GATA) 171 günlük yaşam mücadelesini dün kaybetti. Ecevit, saat 22.40'ta solunum ve dolaşım yetmezliği nedeniyle vefat etti.

Ecevit, hemen ameliyata alınmış ve 4 saat süren operasyondan sonra yoğun bakım ünitesinde yaşam destek cihazına bağlanmıştı. Cezaevlerinden Başbakanlık koltuğuna, Türk siyaseti gibi fırtınalı bir yaşam süren Ecevit, 81 yıllık macerasıyla, yakın tarihin dönüm noktalarını oluşturan önemli izler bıraktı.
Şiirleri, kasketi, maviye yeni bir ad veren gömleği ve hafızalardan silinmeyen dürüst ve zarif devlet adamı imajıyla Ecevit'ten tarihe düşülen notlar şöyle:

Mustafa Bülent
Adli tıp profesörü ve siyasetçi Dr. Fahri Ecevit ile ressam Nazlı Ecevit'in oğlu olan Mustafa Bülent Ecevit, 28 Mayıs 1925'te İstanbul Beşiktaş'ta dünyaya geldi. İlkokulu, Ankara Kalesi'nde Necatibey Mektebi ve Mimar Kemal Mektebi'nde okudu.


Ve Rahşan Aral
Robert Koleji'nde okurken, Amerikan Kız Koleji'ndeki Rahşan Aral'la yolları kesişti. İkilinin Türk siyasi yaşamını da etkileyen birlikteliği, bir tiyatro etkinliğinde başladı.
Liseyi 1944'te bitiren çift, 1945'te nişanlandı, bir yıl sonra da evlendi. Rahşan Ecevit, çocuk sahibi olmamalarını, "Kendimiz açtık, çocuk düşünecek halde değildik, çocuğu doyuramazdık. Politikaya atıldıktan sonra da çocuğa ayıracak zamanımız olmadı" diye açıkladı.

Küçük ev yerine siyaset
Bülent Ecevit, dağ başında küçük bir evde şiir, resim ve edebiyatla geçecek sakin bir hayat vaat ederek Rahşan Hanım'la evlenmişti. Ancak Demokrat Parti döneminde CHP'ye dönük "tahkikat komisyonları" kurulup mallarına el konulunca, tepki olarak Londra'daki basın ataşeliği görevini bırakıp Ankara'ya dönerek siyasetle uğraşmaya başladılar.

İşçi dostu
Bülent Ecevit, 12 Ekim 1957'de Kasım Gülek'in ısrarıyla listeye alındı ve milletvekili seçildi. 1961'de İnönü kabinesinde Çalışma Bakanı oldu. 24 Temmuz 1963'te çıkarılan Toplu Sözleşme, Grev ve Lokavt Kanunu, Ecevit'in işçi dostu olarak anılmasını sağladı.


Ortanın solu
1965'te CHP kurultayında genel sekreterlik koltuğuna oturdu ve "ortanın solu" kavramıyla CHP'de yeni bir kimlik arayışı başlattı. "Atatürk ve Devrimcilik", "Bu Düzen Değişmelidir" kitaplarıyla yeni açılımlar getirdi.
12 Mart 1971 muhtırasından sonra CHP'nin Erim hükümetini desteklemesi üzerine genel sekreterlik görevini bıraktı. 5 Mayıs 1972 kurultayında, İnönü, "Ya ben ya Bülent" dedi, ama Ecevit liste yarışını kazandı.
İnönü üç gün sonra genel başkanlıktan istifa etti, bundan 6 gün sonra da Ecevit genel başkan seçildi. 1938'den itibaren aralıksız 34 yıl CHP liderliğini yürüten İnönü, parti üyeliğinden de ayrılarak siyasi kulvardan çıktı.

Karaoğlan ve haşhaş kararı
1973 seçim kampanyasında Sivas'ın Yıldızeli ilçesinde, seçim otobüsüne yaklaşan bir ninenin "Karaoğlan nirede ha evlatlar" ifadesi, Ecevit'e "Karaoğlan" lakabının takılmasına neden oldu. Türkiye çapında dağlara taşlara, "Umudumuz Ecevit", "Karaoğlan", "Akgünlere gideceğiz" sloganları yazıldı. CHP, yüzde 33.3'le 185 milletvekili çıkardı, Ecevit, 26 Ocak 1974'te CHP-MSP koalisyonuyla ilk kez Başbakanlık koltuğuna oturdu. Ecevit hükümeti, ABD'nin baskısıyla yasaklanan haşhaş ekimini l Temmuz 1974'te serbest bıraktı. ABD, ekonomik ve askeri yardımları askıya aldı.


Ayşe tatile çıktı
1974'te, İngiltere'den Dışişleri Bakanı Turan Güneş'in kızının adını kullanarak, "Ayşe tatile çıksın" şifresiyle Kıbrıs'a harekât emrini verdi. Ecevit kahramanlaştı ancak koalisyonun ömrü 10 ay sürdü.
1977 seçimi öncesi şiddet olayları tırmanıyordu. Sağdan "Ortanın solu, Moskova'nın yolu" benzeri sloganlar yükseldi, Ecevit komünistlikle suçlandı.
Giresun'da "Kontrgerilladan hesap sormak bizim için bir borçtur" diyerek ilk kez kontrgerilladan bahseden siyasetçi oldu.

Sol da sağ da yasta...

Bülent Ecevit'in ölümü, devletin zirvesi ile soldan sağa bütün siyaset dünyasında derin üzüntü yarattı. Dün gece yarısından sonra yapılan açıklamalar şöyle:

Cumhurbaşkanı Ahmet Necdet Sezer: Büyük üzüntü duydum. Siyasi tarihimizin simge kişiliklerinden Ecevit, yaşamı boyunca üstlendiği görevlerde etik değerleri ön planda tutarak benimsediği istikrarlı çizgisi, demokratik duruşu, nezaketi ve aydın kimliği ile örnek olmuştur. Türk ulusu, Ecevit'in ülkemize yaptığı hizmetleri her zaman saygıyla anımsayacaktır. Bülent Ecevit'e Tanrı'dan rahmet diliyor, ailesine ve ulusumuza başsağlığı dileklerimi iletiyorum.

Başbakan Recep Tayyip Erdoğan: Uzun yıllar boyunca bir siyasetçi ve devlet adamı olarak ülkemize önemli hizmetlerde bulunan eski başbakanlardan Bülent Ecevit'in vefatını büyük üzüntü ve teessürle öğrenmiş bulunuyorum. Türk siyasi hayatı, önemli bir şahsiyetini kaybetmiştir. Kendisini rahmetle anıyor, hayat arkadaşı Rahşan Hanım'a ve aziz milletimize başsağlığı diliyorum.
DSP Genel Başkanı Zeki Sezer: Acımız sonsuz. Fikirleri, ışığı bu ülkede sonsuza kadar bize yol göstermeye devam edecek. Felsefi yapısıyla dolu dolu bir hayatı Türk milletine adamıştı. Türk milletinin başı sağ olsun.

'Hepimizin öğretmeniydi...'

CHP Genel Başkanı Baykal: Çok saygın, çok büyük bir devlet adamını kaybettik. Kaybedilmesi hepimizin siyasal hayatı, özel yaşamı açısından büyük önem taşıyor. Siyasi kimliğimizin oluşmasına, siyaset ahlakımızın gelişmesine Ecevit çok büyük damga vurmuştur. Hepimizin öğretmeniydi. İlkeleri, dürüstlüğüyle bilinçaltımıza işlemiştir. Sayın Rahşan Ecevit'e ve ulusumuza başsağlığı diliyorum. Sosyalist Enternasyonal toplantısı nedeniyle bulunduğum Şili'den derhal dönmek istiyorum.

DYP Genel Başkanı Mehmet Ağar: Muhaliflerin de, muvafıkların da kabul edeceği destansı bir siyasi hayattı. Kararlı, namuslu, dürüst kişiliğiyle demokrasi yanında her zaman katıksız bir tavır almıştır. Türk siyasi hayatında dürüstlüğü, temizliği, sadeliğiyle başka bir çığırın örnek öncüsü olmuştur. Muhterem eşi hanımefendiye başsağlığı diliyorum, yanındaki gücü ve kalesi oydu.
MHP Genel Başkan Yardımcısı Mehmet Şandır: Hepimizin başı sağ olsun. Büyük bir devlet adamını kaybettik. Sayın Ecevit'i Türk milletinin vicdanı değerlendirecektir.

Ajanslar ne dedi?

Uluslararası ajanslar, Ecevit'in ölümünü 'acil' koduyla duyurdu. Associated Press, Ecevit'in "Türk siyasetinde kilit bir figür" olduğunu yazdı. AP de, Ecevit'in yaşamı boyunca "dürüst, yolsuzluktan uzak" bir görüntü çizdiğini belirtti. Ecevit'i "sol eğilimli milliyetçi ve şiirsever" olarak nitelendiren Reuters da, "Karaoğlan"ın yarım asırlık siyaset hayatında, 1974'te Kıbrıs'a asker gönderdiğini, Türkiye'ye AB adayı statüsü kazandırdığını öne çıkardı. İngiliz BBC de, Ecevit'in "Türkiye'yi Batı'ya yaklaştırdığını" yazdı.

Devlet Mezarlığı'nda toprağa verilebilir

Rahşan Ecevit, eşinin vefat ettiği haberini Oran Sitesi'ndeki kütüphane evde aldı. Dün gece kimseyle temas kurmadığı belirtilen Rahşan Ecevit'in yanında kız kardeşinin bulunduğu belirtildi. Cenaze töreninin bugünden sonra yapılacağını belirten Rahşan Ecevit'in, "Devlet prosedürü ne gerektiriyorsa ona uyarız" dediği belirtildi. Daha sonra GATA'ya geçen Rahşan Ecevit'in bu sözlerini de dikkate alan yakınları, Milliyet'e, Bülent Ecevit'in Atatürk Orman Çiftliği'ndeki "Devlet Büyükleri Mezarlığı"nda toprağa verilebileceğini söylediler.


El ele büyüttük sevgiyi

Rahşan Ecevit'in "Sevgili Bülendim" diye başlayan mektupları ve Bülent Ecevit'in duygulu şiirleri, siyasetin gölgesindeki güçlü bir aşkın eseriydi... Rahşan Ecevit, "Böyle bir kimsenin yeryüzünde var olduğunu bilmek bana yetiyor" dediği Bülent Ecevit'in yanından bir an olsun ayrılmadı.
Bülent Ecevit'in "Rahşan'a" hitabıyla 1980'de yazdığı "El Ele Büyüttük
Sevgiyi" adlı şiiri şöyle:

birlikte öğrendik seninle
avcumuzda yüreği çarpan
kuşa sevgiyi

el ele duyduk kumsalda denizin
milyon yılda yonttuğu
taşa sevgiyi

tırtılları tanıdık seninle baharda
tırtılken daha sevmeyi öğrendik
sevgiden üreyen kelebeği
toprağı evimiz gibi sevdik seninle
birlikte sevdik kuru toprakta
ev küren köstebeği

köstebeğinden toprağına taşına
tırtılından kelebeğine kuşuna
el ele sevdik bu dünyayı

acısıyla sevinciyle sevdik
yazıyla kışıyla sevdik
köy-köy ülke-ülke

gökler gibi sardı dünyayı
yağmur gibi sızdı dünyaya
dünya kadar oldu sevgimiz

el ele büyütüp el ele derdik
el ele derip insana verdik
verdikçe çoğalan sevgimizi
 

Milliyet - Ajanslar
06/11/2006

Şiirlerinden örnekler...

Beyaz Derililer

Kızıldan sarıdan siyahtan
kadınlar daha da mahzun beyaz derili
neslinden uzak kalan aşklara
tenleri anten gibi gerili

neon lambalarından kararmış dünya
kadın aydan alır biz ondan güneyi
rahminde kurur yeşerir toprak
dönen mevsimler eşi

caz dinler dertlenirler bazen
dünya kalır Afrikalardan ibaret
ağır kopan köklerinde
balta girmemiş ormanlara hasret

teni narin vücudu uçun
beyaz derili kadınlar
serer yataya bir avuç toprak
çarşaf gibi mahzun

Akar tenlerinden bir tertemiz su
çeker bizi vücudun pınarına
hatırlar da çıplak olduğumu
dalarız aşkın sularına


Bach Sonatı

ne ben sorayım seni
ne sen beni sor
soyunmuş seslerimiz tenden
boşlukta bir ask örüyor

ses olmuş duygular
yaklaşır dalga dalga zamansız
kavuşsa da seslerimiz birbirine
biz kavuşamayız

ne kollarımız var saracak
ne öpecek dudaklar
ne görülecek yüzümüz var
ne görecek göz

bir aşk örüyoruz boşlukta
çizgiden soyut
zerreden öz


Yargı

öldürenle katiliz çalanla hırsız
tümümüz sanığız tümümüz savcı
tümümüz suçlu tümümüz yargıç

kimi aklar kimi suçlarız
kimi bağışlar kimi asarız
kendimizi başkasında

hergün bıçak saplı
birinin arkasında
vurulan da biziz vuran da


Çağ Başında

bir görünmez duvar indi
bilmeden astığımız çizgiye
öncesi dumanlar içinde
bir efsane şimdi

avucumuza soğuk çarpan
duvarın ardında gördüğümüz
değil miydi dün yürüdüğümüz çayır
şimdi bir yeşil pan
eski ormanlara kaçmadadır

bize doğru koşan tunç yüzlü kahramanlar
yansıyınca görünmeyen duvardan
günbatışında güneşlenir
batar yüce dağlardan
tunç yüzlü kahramanlar
daha dün biz değil miydik onlar

ve duaya başlarken son umutla biz
yıkılır tapınaklar ardarda
dönerler dağlarına tanrılar
kırılır dualar duvarda

çekilen sular gibi çekilmis
saydam duvar ardına dün
bir çorak dünya kalmış bize
boşlukta bir gün

korkuyla döndük duvardan
bir umutla baktık yarına
yarın yaratılmamıştı yarın
kaldırdık başımızı kapanan göğe
izi yok tanrıların

ne yaratmak gelir elimizden
ne ölmek gelir gönlümüzden

içimizde bir ürküntü bir yalnızlık
sulardan ve çayırdan son kalan
kadınlarımıza sarıldık

tekerleği dönüyordu çağların
yaklaşıyordu bize doğru
bir yaratılmamış yarın

ne ölmek gelir gönlümüzden
ne yaratmak gelir elimizden


Göçmen

sevdiklerimin başında bir bilmedigim
görmediğim özlemediğim özlediklerimin başında

yurdum olmadan sıladayım
kimsem ölmeden yasta
yollarda gözlediğim ne
mektuplarda beklediğim ne
nereden sürmüşler beni buralar nere
buralar nere, buralar nere
bir bildiğim olmalı, bilmez olmuşum
bir derdim olmalı, gülmez olmuşum
buralara konmuş göçmen olmuşum
bir derdim olmalı, gülmez olmuşum


Jeolog

"Doğuşumdan öncelere doğmuşum
Bekleyedursun geleceklerde ölüm... ben
Eskiden yaşıyorum
Avucumda birer esrarlı kísedir çağlar
Her birinden başka bir gök dağılıp sarar
beni
Haykırsam
Kaybolmuş dağlar
Geri yollar sesimi
Nedir bu aşinalık
Kömürler alevlenince?
Otlarım vardır
Ağaçtan büyük
Çiçekten ince
Billur taslarda dudaklarım
Çağlara kanmış
- Ey nesin sen
Beyaz şalımın eteklerine değen?
İnsanmış..."


Promete Kentte

promete şimdi kentte
kayalara bağlı değil
beton duvarlarla çevrilidir
kartalların giremiyeceği bir semtte
kendi kendini kemirir


Pülümür'ün yaşsız kadını

Pülümürün bir dağ köyünde gördüm onu
yaşını sordum bir giz gibi güldü
kimi seksen dedi köylülerden kimi yüz
yüzüne baktım bir giz gibi güldü

bir asa vardı elinde
bir solmuş kırallığın
kadifeden harmanisi üzerinde
bir hititliydi o bir selçukluydu
bir ermeniydi bir kürttü
bir türk

yaşını sordum bir giz gibi güldü
koluma girdi bir soylu kadınca
tozlu köy yolunda sürüyerek eteğini
beni tek gözlü sarayına götürdü
köy yapısı kulübesinin

zamanı onda yitirdim ben
yitik zamanlara onda eriştim
en soylu yoksulluğun toprak döşeli sarayında
bir taç gibi kondu başıma Türkiyeliliğim


Elele Büyüttük Sevgiyi

birlikte öğrendik seninle
avucumuzda yüreği çarpan
kuşa sevgiyi
elele duyduk kumsalda denizin
milyon yılda yonttuğu
taşa sevgiyi
tırtılları tanıdık seninle baharda
tırtılken daha sevmeyi öğrendik
sevgiden üreyen kelebeği
toprağı evimiz gibi sevdik seninle
birlikte sevdik kuru toprakta
ev kuran köstebeği
köstebeğinden toprağına taşına
tırtılından kelebeğine kuşuna
elele sevdik bu dünyayı
acısıyla sevinciyle sevdik
yazıyla kışıyla sevdik
köy - köy ülke - ülke
gökler gibi sardı dünyayı
yağmur gibi sızdı dünyaya
dünya kadar oldu sevgimiz
elele büyütüp elele derdik
elele derip insana verdik
verdikçe çoğalan sevgimizi


Yapamadığımız

Rahşan'a

akşam kapı eşiğinde bir terli giysi gibi
soyunmak vardı derdinden evrenin
bir entari serinliğini giyinmek
kendi derdini tespih gibi çekmek elinde

yün örmen vardı akşamları koltuğa gömülü
karşında polisiye roman okumak vardı
sorgusuz bakışmak yoruldukça gözlerimiz
sevinçsiz gülmek üzüntüsüz ağlamak

oturmağa konuklar gelmesi bazen
çevresinde bir masanın kaygısız
sıcacık konularda bir demli çay gibi
bilmedik komşularla konuşmak

dünyamızla uyuşmak vardı
oyunda sonunu görmeden oynamak
sevinebilmek kazandığına
yitirdiğine yerinebilmek

düşünmiyebilmek yoruldukça düşünmekten
kamaştıkça örtebilmek gözlerini
düşlerde bile ışıktan sakınarak kendini
uyayabilmek vardı vaktinde rahat


Yarın

bir seyler olacak yarın
duruşundan belli
kırdaki atların
bulutların koşuşundan belli
kazısından köstebeklerin

karıncaların telaşından belli
bir şeyler olacak yarın
belki bir tomurcuk
belki bir ağacın duşen yaprağı
belki de bir çocuk

pek o kadar göremesek de uzağı
kuşların uçuşundan belli
birseyler olacak yarın
öbürgünden önemsiz
bugünden önemli


Uyum

Boşluğa bulut, buluta yağmur
Yağmura toprak ne güzel uymuş.
Gündüze güneş, güneşe tarla,
Tarlaya başak ne güzel uymuş.
Başağa buğday, buğdaya insan,
İnsana emek ne güzel uymuş.
Emeğe eylem, eyleme yürek,
Yüreğe sevgi ne güzel uymuş.