Metruk ve heba olmaya hevesli küçük bir çocuğun serzenişleri imaparatorluğun batı hudutlarından bu tarafa yankılanmadı hiç.

Payitahtta vatanın derdine merhem olmaya çalışan padişah, sefalet ve barut kokuları içinde yaşayan tarihin en fazla entrikalarına maruz kalan halk ve Selanik'te fidan yaşında yaşamı tek başına kucaklamak mecburiyetindeki bir anne de bu yankıdan nasibini alamadı hiç.

Henüz sekiz yaşında bir daha elinden tutulup Tuna'ya götürülemeyecek, mahallenin hayta çocuklarından yediği okkalı dayak sonrası akşam eve dönen babasına ballandıra ballandıra attığı yumruk sayısını anlatamayacak, bayram geldiğinde şehrin lunaparklarına gidemeyecek, gitse de dönmek isteyecek, gece yatağa her uzandığında uykularını kevgire çeviren baba rüyalarını tekrar tekrar dile getirecek bir girdabın içine düştü  O.



Selanik'te doğan çocuk, koşan, düşen, kalkan çocuk, babasını gidenlerin bir daha dönmediği, meçhul anıtların bir bir sıralandığı yere gönderince O da kaybedenlerin meş'um klübüne üye olacaktır istemeyerek. Elbette istemeyerek..

O'nu ilk, başında kalpağı,yüzünde savaşın yorgun izlerinin yer aldığı rötuşlu bir fotoğrafla anımsıyorum. Fotoğraf gittiğimiz evin en müstesna yerine asılmış, tüm merakımı celbetmişti. Adını ve kim olduğunu öğrenmemle şu ana kadar geçen zaman Galiçya cephesinde kurşun acılarından yeşeren bir ağaç kadardır ancak.

Vermekten çok almaya, almaya, daha fazla almaya alışmış yoz ilişkilerden biridir O'nunla ilişkilerimiz. Babasını kaybedince annesinin bir süre sonra başka bir adamı ''baban!'' diye kabul ettirmeye çalıştığı zavallı bir çocuğun yaşadığı dramını hiç konuşmadık ve hiç düşünmedik. Trablusgarp'ta yaşadığı askeri başarısızlık, Çanakkale'de yedi düvele meydan okuyuştu bizim ilgilendiğimiz. Olayların bir yüzüne bakmaktan, diğer tarafını hatırlamadığımız içindir belki de bu geri kalışlar. Gittiği askeri ortaokuldaki başarısını dinlerken,harp okulunu bitirirken taktığı birincilik nişanını gurur köşemize çivilerken hep askerliği sevdiğini düşünüp durduk.

Oysa o kadar aşikardır ki ve bilirsiniz ki evinde güneş doğmayan herkes sokaklarda güneş bulma telaşındadır. Evinin güneşi babasını kaybedince hiç doğmamacasına batan Mustafa Kemal, dayısının çiftliğinde karga kovalamak yerine üniformayla evladı olduğu vatanın makus gidişatını engellemek isteyecek kadar zeki ve öngörü sahibidir.Yoksa kimse kolay kolay yatılı okulların soğuk ranzalarında ana hasretiyle boy sürmek istemez. Belki de onunkisi bir kaçıştı. Baba hasretinden, zamansız gelen ölümün yaralayan hislerinden bir kaçış. Ağaçtan düşeni en iyi, düşen anlarmış.

Bir de dile getirilmeyen evliliği var O'nun. Misâk-ı Millî sınırlarına kavuştuğumuz senelerde Fikriye ile olan evliliği de bir insanın en yıpranacağı şekilde sonuçlanmış. O'nun insani taraflarını göstermemeye çalışanların (çünkü o dokunulmazdır onlar için) çocukken yaşadığı travmalardan sonra cepheleri ezberleyip de devrimlerini tek tek gerçekleştirdiği sırada yaşadığı dram da içimi hep burkmuştur. Sevdiği kadınla yaşadığı sorunların açtığı yarayı gözardı etmek umursamazlığı iliklerimize işlerken eşinin intiharından duyduğu elem, üzüntü ve pişmanlıklar nasıl tarif edilebilir ki? Bir yanda idealleri, öte tarafta sevdiği kadın arasında bocalayıp kalmadı mı sanki? Kadın kendine daha çok zaman isterken kendine, Mustafa Kemal hiç istemedi mi acaba Salacak'ta tek başlarına bir bardak çay içmeyi? Elinden tuttuğu sevgilisine, eşine Tarabya'da babasına duyduğu özlemi hiç mi anlatmak istemedi sanki? Peki eşinin intihar haberini aldığında neredeydi?

Musul'un  peşindeydi, Hatay'ı Anavatan'a katmaya çalışıyordu...

O an hissettiği acıya; aldığı mareşallik ünvanı, yaptığı reis-i cumhurluk, kazandığı bir çok zafer merhem olabilmiş midir?

Bir yanda hedefleri, diğer yanda kendi hayatını hesaba çekenlerin yaşamadığı kendi hayatlarına bir dipnot yazmak istediklerinde ne yazacaklarını hep merak eder dururum.Bu Atatürk de olsa...Gözümden ne babasını kaybettiği gün, ne de eşinin intiharını duyduğu an gitmiyor. Çünkü benim gözümde koca hüzün tabloları canlanıyor. İşte bu yüzden diyorum: Atatürk'e acımak haddimdir, diye.


 

banazili@hotmail.com