DÜN / BUGÜN

Ramazan bereketi denir ya, işte tam da ondan bahsedeceğiz.

Bilmem farkında mısınız; artık ramazanlar pek çok toplantıya, görüşmeye, konferans ve etkinliğe zemin hazırlıyor, çeşitli kuruluşlar özellikle kültürel etkinlikler düzenlemek açısından neredeyse birbirleriyle yarışıyorlar.


Eskiden yalnızca büyük şehirlerde düzenlenen bu tür programların gitgide Anadolu kasabalarına kadar yayılması doğrusu entelektüel birikimlerin paylaşılması açısından hayli yararlı da oluyor. Keşke bu toplantılara masanın her iki yanından da daha çok insan katılabilse; daha çok bilgi ve kültür akışı sağlanabilse.

Divan şiirinin son temsilcilerinden bir İzzet Molla vardır (ö. 1829). Tanzimat’ın ünlü siması Fuat Paşa’nın babası. Yeniçerilerin kazan kaldırıp durdukları ve nihayet kazanın devrildiği dönemlerde İstanbul’u ve oradaki hayatı şiirlerine yakından aksettiren, hatta bu yüzden savrulan hayatını Sivas’ta noktalayan ilginç bir sima.

Kanunî döneminin ünlü şairi Bakî Efendi’nin bir beyti vardır; der ki: “Mest olup uyurken öpmüş la’l-i cânânı rakîb
Ehremenler hâtemi almış Süleyman bîhaber”
Anlamı şöyle: Sevgili uyurken ifrit gelip dudağından buse çalmış. Yani ki devler mührü almışlar da Süleyman’ın haberi yok.

"Hüsn ü aşk"ta biz, iki asli unsur görmekteyiz:

1. Tasavvuf ve tasavvuftaki "seyr ü sülûk";
2. O zamana dek yazılan mesnevi tarzındaki hikayelere üstünlük cehdi.

Tasavvufta, bilhassa Melamet yoluna gidenlerce aşk, insanı, sevilen kişiden, bütün sevilenlerde cemalini, güzelliğini gösteren, bütün sevilenlerde görünen tek sevgiliye, kesretten vahdete, ferdden topluma ve nihayet şehvetten istiğraka, kendinden geçişe götüren en kudretli bir vasıtadır; bu bakımdan  mecazi, yani tatmin sonucu geçen ve bir sevgiliye duyulan aşk da, gerçek aşka bir köprüdür. Gerçe aşksa, önce zuhura, yani güzellere, sıfat ve eserlere, mazharlara taalluk ederken yavaş-yavaş, güzelliğe, zata taallukeder ve aşık, kendisini, maşukta yok eder; aşıkın, maşukun bir tecellisi olduğu tahakkuk  edince de aşk yok olur ve vahdet belirir.

Kanunî çağının önemli üstadlarından Hayretî’nin bir beyti vardır; şöyle der: “Kâtib-i kudret ezel bezminde hatt-ı la’lini / Bir muhayyel şi’rdir yazmış kenâr-ı câmda”