İnsan ummadığı bir yere ve hayata doğduktan sonra gelişip büyümekle uğraştı. Sonra kendi içinden çıkan güçlünün güçsüzü ezip yok etmeye and içtiği kara bir masalın içinde kötülüğün zehrini içmeye başladı.

-I-

1. Bu deneme, varlık, unutuş ve hatırlayış çevresinde kümelenen bazı kavramları önce açıklama sonra da İbn Arabî, Sühreverdî ve Heidegger üzerinden arama hedefini güder.

Ancak amaç, birebir aynılıklar bulmak değil, daha çok, bağlam ve çağrışım açısından andırdıkları üzerinde yoğunlaşmaktır.

2. İnsan, “benlik” kavramı üzerine yoğunlaştıkça kendini kaybedecektir. Çünkü insanın bizatihi, her şeyiyle sahip olduğu bir benliği yoktur. Benlikten öte, mahiyetinin de olmamaklığını zımnında barındıran bu yaklaşım, tabii olarak, benin içinde mevcut sabit bir özü değil daima değişen ve kendini arayan bir oluşum sürecini savunur.

Benlik insanlığın en büyük yanılsamalarındandır. Bellek de onun her şekle giren silahıdır.

1789 yılının ocak ayında Paris’te rahip Emmanuel Joseph Sieyès “Üçüncü Tabaka Nedir?” başlıklı bir kitapçık yayımlar.

Kısa sürede büyük ilgi gören bu yapıt, Fransız devriminin ideolojik yapısını çözümlemek açısından özel bir önem taşımaktadır. İlkbahardan itibaren Versailles’ta toplanmaya başlayan ve üçüncü tabakanın1 egemenliğinde olan Etats Généraux (Genel Tabakalar Meclisi), Haziran ayında kendini Ulusal Meclis ilan edecek ve genel çerçevesini birkaç ay önce Sieyès’in çizdiği programı uygulamaya koyacaktı. Sieyès, bu ünlü yapıtında şöyle yazmıştı:

“...üçüncü tabaka nedir? Her şey, fakat kösteklenen ve ezilen bir şey. Ayrıcalıklı sınıf olmasaydı, üçüncü sınıf ne olurdu? Her şey, fakat özgür ve hayat dolu her şey.”2

Daha sonra üçüncü tabakanın tek başına milleti oluşturduğunu söyleyen Sieyès milletin tanımını da yapar: “ortak bir yasa altında yaşayan ve aynı yasa koyucu tarafından temsil edilen bir ortaklar topluluğu.”3

Heidegger'e ilişkin boş tartışmanın kendine özgü bir felsefi an­lamı yoktur. Bu tartışma, yalnızca, kendine yeni bir enerji bu­lamadığından saplantılı biçimde kökenlerine, göndermelerinin katıksızlığına geri dönen ve yüzyılın başındaki ilk sahnesini bu yüzyıl sonunda acıyla yeniden yaşayan bir düşünce zayıflığının günümüzdeki belirtisi niteliğindedir.

Daha genel olarak He­idegger vakası yüzyıllık bilanço vakti geldiğinde bu toplumu saran kolektif canlanmanın belirtisidir: Faşizme, nazizme, soy­kırıma duyulan ilginin yeniden canlanışı; burada da ilk tarihsel sahneyi yeniden öğretme, kadavraları aklama ve hesapları temize çıkarma eğilimi, aynı zamanda da şiddetin kaynaklarına dönüşün sapkın büyüleyiciliği ve kötülüğün tarihsel gerçeğine ilişkin kolektif samı vardır. Geçmişten böylesine keramet umu­yorsak, bugünkü hayal gücümüz hayli zayıf, kendi durum ve düşüncemiz karşısındaki umursamazlığımız hayli büyük ol­malıdır.

Burada betimlenen tüm olaylar ikili -fizik ve matematik- bir tanıya bağlıdır. Fiziksel açıdan, dengesizlik halindeki bir in­sanlık sistemi içinde bir çeşit devasa geçiş aşamasıyla uğ­raşmaktayız. Bu geçiş aşaması, fiziksel sistemler için olduğu kadar bizim için de büyük ölçüde gizemli olmayı sürdürüyor; ama bu felaketli evrim kendi başına ne yararlı ne de zararlıdır, sözcüğün gerçek anlamında felaketlidir yalnızca.