ÜÇÜNCÜ MEKTUP

Buraya kadar size yurdumdan söz ettim. ön­ce benim dil değiştirdiğimi sanmış olabilirsiniz. Gerçekte hiç de öyle değil. Şu var ki sözcüklere aynı anlamı vermiyoruz, aynı dili konuşamıyoruz artık sizinle.

Sözcükler her zaman yarattıkları eylemlerin ya da özverinin rengini alırlar. Örneğin, yurt sözü sizde, benim her zaman yadırgayacak olduğum kanlı ve karanlık yankılarla yüklüdür. Oysa biz, aynı sözcüğe aklın alevini koyduk. Bu anlam için­de cesaret daha güçtür ama, hiç değilse insan bü­tün insanlığını bulur onda.

DÖRDÜNCÜ MEKTUP

İnsan yok olurmuş. Olabilir.

Ama dayanarak yok olalım.

Yazgımız hiç­likse bile, bunu

kendimiz hak etmiş olmayalım.


Oberman

Aragon, hiçbir aşkın mutluluk getirmediğini, getiremediğini mi ifade etmeye çalışmıştı? Şairler böyledir, şiirler haydi haydi böyle: Ayrıca bir şey söylemezler: Bu'durlar, bu kadar'dırlar. Onun için de tek doğru yorumdan söz etmek boşuna olur; herkesin ufkunu ve dernşiğine göre bir yorum, birden fazla yorum olasılığı yaratır bu türden altın sözler.
Aragon'un yaklaşımını, Aşk ve Batı başlıklı bir incelemenin de yazarı olan kültür tarihçisi Rougemont'un kurduğu kilit cümleye bağlamak istiyorum: "Mutlu Aşk'un yazılı tarihi yoktur".

“Antik insanların kozmosla alışverişi bambaşkaydı: Vecd.”1
“Dua çemberi -… Yogada kutsal hecelerle soluyarak tefekküre dalınması bu yüzdendir; Yoga’nın gücünün mutlaklığı da …”2
Manastır kurallarınca, rahipler üzerinde derin düşüncelere dalsınlar diye saptadıkları konuların görevi, rahipleri dünyadan ve dünyada olup bitenlerden uzaklaştırmaktır. Burada izlediğimiz düşünce biçimi de benzer bir amaçtan kaynaklanmıştır.3
W. Benjamin

Doğa üzerinde kendi düzenini uygarlık adı altında kurmuş olan insan, var oluşu itibariyle kurmacası ile mükemmel bir uyum gösteremez; içgüdülerini bastırması gerekir. Ortak ve bağımlı yaşamı sürdürmek adına, “her birey varlığının bir kısmından vazgeçmiştir.”1 Bu vazgeçiş ve bastırma, kaynağını otoriteye ve üstbene karşı duyulan korkudan alan suçluluk duygusu, vicdan azabı ve pişmanlık olarak bilince geri döner. Uygarlığın Huzursuzluğu kitabında Freud, uygarlığın ilerlemesinin bedelinin, suçluluk duygusunun artması nedeniyle mutluluğun azalması olduğunu tespit eder.

Uygarlığın vitrini ve zirvesi olagelen şehirlerde ikamet eden metropol insanı ise, uygarlığın beklentileri ile insan var oluşu arasındaki farkın en uç noktasını deneyimler.