Sanat üstüne bir şeyleri, yalnızlık sözcüğünün ne anlama geldiğini
anladığımızda öğrenir gibiyiz. Bu sözcüğü çok
fazla kullandık. Yine de,
"yalnız olmak", ne demektir bu? İnsan ne zaman yalnızdır? Bu
soruyu sormak bizi yalnızca dokunaklı kanılara götürmemelidir. Dünya
düzeyindeki yalnızlık burada üstünde uzun uzun
konuşmaya gerek olmayan bir
yaradır.
Bundan fazla sanatçının yalnızlığını da amaçlamıyoruz, bu yalnızlık, genel
olarak söylendiği gibi, sanatını uygulamak için ona gereklidir.
Rilke, Solms-Laubech
kontesine "Haftalardan beri, kısaca iki kez söze
katılma dışında, bir tek sözcük etmedim; yalnızlığım sonunda bitiyor ve ben
meyvenin içindeki çekirdek gibi işimin içindeyim," diye yazdığında (3 Ağustos
1907) söz ettiği yalnızlık tam
anlamıyla yalnızlık değildir: Bu içe
dalıştır.