Dün Atilla Yayla'nın bir panelde konuşmasını izleyen yaygara üstüne bir şeyler yazmıştım. Bugün de aynı olayın ortaya çıkardığı, ama 'ortaya çıktığı' halde pek fazla söz konusu edilmeyen birkaç nokta üstünde durmak istiyorum.

Bir 'kalıp' haline gelen bir süreçten, medyanın başlattığı, gerçek ya da simgesel bir linç havasına sürüklenen, bir kampanyanın her durumda yaratılmasından söz etmiştim. Bunun bir aşamasında işin içine bir 'otorite' karışıyor ve o da kampanya doğrultusunda bir eylemde bulunuyor. Atilla Yayla olayında bu otorite, rektördür. Konu hakkında bildiğim her şeyi medyadan, bir de Yayla'nın internete yansımış bir açıklamasından okuyarak öğrendim. Bu bilgiler çerçevesinde, Gazi Üniversitesi Rektörü'nün, Atilla Yayla'nın ders vermesini yasakladığını biliyorum.

Bugünlerde çeşitli yazarların köşelerinde görüyorum: 'Devrimler tuttu mu, tutmadı mı?' tartışması hakkında yorumlar.

1923'ten 2006'ya, 83 yıl, dile kolay! Bu süre içinde bir dünya savaşı oldu. Onu bir 'Soğuk Savaş' izledi ve o da bitti. Komünizm çöktü. Atom bombası icat olundu. Aya gidildi.
Biz 'Devrimler tuttu mu?' diye tartışıyoruz. Kuvvetli ihtimal, tutmadığı. Çünkü yükselen sesler bunu anlatıyor: 'Tutmadı! Tutturacağız! Tutturmayanlar var! Onları da ezeceğiz!'

Çetin Altan sormuş Turgut Özal'a, "Hiç roman okudunuz mu?" diye. Cevabını da almış:
"Ben masal okumam."

Aslında Çetin Altan'ın soruş tarzında ('Hiç' kelimesinin seçiminde) gelecek cevabın tahmini var gibi.
Evet, 'roman okuma'yı 'masal okuma' olarak değerlendiren bir anlayış!

Bu anlayışın sahibi de sokaktan geçerken bir anketçinin sorusuna muhatap olan, rastgele biri değil, Türkiye'de başbakan ve cumhurbaşkanı olan, bir toplumun tarihinde önemli bazı dönüşümlere yol açan biri. Aramızda bazılarının hâlâ yere göğe sığdıramadığı biri.

BİR BAŞKA EĞİLİM
 
     İşte bu sırada yeni ve tamamen tersine bir eğilim, Türkçe'yi özleştirme çabalarını gevşetti. Cumhuriyet döneminin radikal özleşmeciliği, zaten daha geniş bir tarih arayışının sonucuydu. Bu arayışın başlangıcı da Osmanlı İmparatorluğunun son on yıllarına uzatılabilir. Osmanlı devletinin maddi dayanaklarının çökmesiyle, genel ideolojisinin de işlemez hale geldiğine değinmiştim. Bu dönemde, yeni bir devlete yeni bir temel arama çabaları Pan-Türkizm ve Pan-İslamizm akımlarının oluşmasıyla sonuçlanmıştı. Bunlardan birincisi, aydın seçkinlere daha çekici geliyor, kendini Müslüman olarak tanımlamaya alışmış halk kitleleri arasında ikincisi kadar kolay kabul görmüyordu. Ancak İttihat ve Terakki hareketiyle başlayan «yukarıdan aşağı» reform kalıbı, kitle desteği olmayan seçkinci ideolojilere niceliksel gücünün
ötesinde bir etkililik kazandırabiliyordu.
 
     Atatürk, Osmanlı İmparatorluğu'nun kalıntılarından Türkiye Cumhuriyeti'ni çıkarma çabasında, gene bir çeşit Osmanlı mirası olan «fütuhatçılık»tan vazgeçmişti. Dünyanın yeni dengesinde zaten başka türlüsü düşünülemezdi. Rumeli'de Osmanlı toprak iddialarının bir yana bırakılması kadar, Enver Paşa gibilerin doğudaki hayalci fütuhat projelerinin de kesinlikle terk edilmesi, Cumhuriyet'in kurulmasının zorunlu koşullarındandı.