Ordu eliyle modernleşme

Onun yokluğunda komünist-devrimci entelijansiya öncülüğe aday olmuş, savaşın getirdiği olağanüstü koşullardan da yararlanarak, çürümüş bir 'emperyal' rejimi yıkıp halk adına iktidarı ele geçirmeyi başarmıştır.

Kısacası, Barrington Moore'a göre, orta sınıf yoksa demokrasi de yok. Köylü toplumu, modernizasyona, komünist veya faşist olarak giriyor, aydınlarının ya da ordusunun öncülüğünde; ama orta sınıf veya ona tekabül edecek bir sınıfsal lokomotif olmadıkça, demokratik bir rejime geçemiyor.

Modern çağa girdiğimizde, yani 19. yüzyılın başından itibaren, toplumların, bir 'orta sınıf'ları olsun ya da olmasın, bir orduları hep vardı. Orta sınıfı gelişmemiş birçok ülkede, çağın rengini veren İngiltere, Amerika ve Fransız devrimlerinin ürünü, doğrudan sonucu olan 'ulus-devlet'i kurmak bu ordulara düştü.

Oramiral darbe toplantılarına katılıp konuşulanları da günlüğüne kaydediyormuş. Doğru mu, bilemem, ama iddia bu. Ben 'bilemem' derim, ama savcı diyemez -'hukuk'un uluslararası tanımına göre. Ama bir 'Türk' savcısı olarak, bir oramirali, hele bir 'darbe girişimi' nedeniyle kovuşturmak veya sorgulamak eylemi, onun DNA'sında yazılı değil. Bunun yığınla örneğinin sadece sonuncusu, konuştuğumuz bu olay.