Bir adam düşününüz ki hayatını Türkiye'de Sol'un ve Sosyalizm'in tarihini araştırmaya adamış olsun, ömrünü Marksizm'in en güçlü muhaliflerine, hatta bazı yandaşlarına —hem de 1930-40lı yıllarda— eleştiriler yazmakla geçirsin...

Bir adam düşününüz ki Ziya Gökalp'e... Tevfik Fikret'e... Ahmed Hâşim'e... Fuad Köprülü'ye... Hüseyin Cahid'e... Şevket Süreyya Aydemir'e... Mehmed Ali Aynî'ye... Haydar Rifat'a... Hilmi Ziya Ülken'e... Babanzâde Hüseyin Şükrü'ye... Prof. Kessler'e... hatta Dr. Hikmet Kıvılcımlı'ya gayet muknî ve ciddî eleştiriler kaleme alsın, hatta bu sayede söylenilmeyeni söylemeye, ihmal edileni ikame etmeye çalışsın, Ahmed Cevdet Paşa'nın, Nâmık Kemal'in, Mehmed Akif'in fikirlerini 'farklı' bir nokta-i nazarından ele alsın, Fecr-i Aticileri, Servet-i Fünuncuları yerden yere vursun...

"Sağ" ve "düşünce" sözcüklerini -sizler de benim gibi- bir arada tasavvur etmekte zorlanıyor musunuz bilemem ama, sağcıların, kendi geçmişlerini kavramak, kendi kavrayışlarının tarihî izlerini takip etmek konusunda ne denli tembel ve isteksiz davrandıklarını gözlemlemenin hiç de zor olmadığını sanıyorum.

Cemil Meriç'in "Bu Ülke" adlı eserinin 1974'de yapılan ilk baskısı, büyükçe puntolarla basılmış 170 sayfalık çok hoş bir kitaptır. 2004'de, 30 yıl sonra yapılan 29. baskısı ise, küçük puntolarla basılmış olarak tam 339 sayfadır.

Bugünün okurları, "Bu Ülke"yi bazı katkılar sayesinde öncesine nazaran iki katı şişmanlamış olarak elleri arasına alıyorlar.

13 Haziran 2006 tarihli Yeni Şafak'ın "Düşünce Gündemi" sayfasında, bir hanım yazar tarafından Cemil Meriç'in eserlerinin neşriyle ilgili bazı sorunlara ilişkin tesbitler (hatta yakınmalar) içeren çok önemli bir yazı yayımlandı. Umarım okumuşsunuzdur.

Fikir hayatımızın ne durumda olduğunu görmek bakımından şu tablo üzerinde durup biraz düşünmemiz gerekiyor:
Vefatının üzerinden neredeyse 19 yıl geçmiş Cemil Meriç'in hakkında şu anda ciddiye alınabilecek seviyede, sadra şifa bir tek monografi yazılmış değil.