Edebiyat eleştirisi alanında ama özellikle de roman ve hikaye eleştirisi alanında, son yıllarda büyük bir dönüşüm yaşandığına tanık oluyoruz. Apaçık görünen bir gerçeklik bu: Türkiye’de roman ve hikaye, edebi tür olarak hem nitelik açısından değerli hem de nicelik açısından çok sayıda ürünle karşı karşıya getirdi Türk okurunu.

Önce şiirin adından başlayalım: KTL! Ebced hesabıyla K ya da ‘Kaf’ (Karaşed’den) 100; L ya da ‘Lam’ (Kelemen’den) 30; ve T (Hutti’den) 9 rakamına tekabül ediyor. Toplama işlemini uyguladığımızda, KTL’nin ebced hesabıyla karşılığı, 139’dur.

gün oldu bekledim, yol görünmedi;
bir yaza dokundum, - dokunmak ıtır
kokardı eskiden; hüzne bağlıdır,
o tekne, yosunlu, kağsamış şimdi...

Din ile Felsefe arasındaki ayırdedici sınırı, onların iki ayrı alan olarak konumlandırılmaları belirler.

Bu belirlenimin tarihöncesi de, İbn Rüşd’ün, daha sonra Brabant’lı Siger tarafından Hıristiyan düşüncesine aktarılan ‘Çifte Hakikat’ doktrinidir: Felsefenin ve Teolojinin hakikatlerinin birbirinden farklı olması! Ernst von Aster, Felsefe Tarihi Dersleri’nde, Siger’in ‘Çifte Hakikat’ doktrinini şöyle açıklıyor: ‘Felsefe bakımından doğru olan bir şey, İlahiyat bakımından yanlış olabilir.

Felsefe terimleri üzerinde bir uzlaşımın, bir konsensüsün oluşamamış olması, Türkiye’de entelektüel hayata ilişkin, bana göre elbet, son derece önemli bir tesbitin altını çizmek anlamına geliyor:

Doğu ve Batı medeniyetleri arasında, bu medeniyet dairelerinden hangisine ‘mensup’ olduğumuz konusunda bir kararsızlığın, hâlâ (evet, hâlâ!) devam ediyor olduğunun altının çizilmesine...

Daha önceki yazılarımda da belirtmiştim: Peyami Safa’nın tesbiti doğrudur: Bilim ve Felsefe, bir Medeniyet meselesidir;- bir kültür (hars) meselesi değil! Hangi Medeniyete ‘mensup’ iseniz, Bilim ve Felsefeyi o Medeniyetin terimleriyle yapmak gerekir: Peyami, Batı medeniyeti dairesine girmiş bulunduğumuza göre, bu medeniyetin Bilim ve Felsefe terimlerini kullanmamız gerektiğini öne sürüyor, Bilim ve Felsefe terimlerinin Türkçeleştirilmesine karşı çıkıyordu.

Nurullah Ataç’ın da o kanıda olduğunu biliyoruz. Rıza Tevfik’in ise, Felsefe terimlerinin Arapça’larının kullanılmasından yana olduğunu da...