'Emine' Sevgi Özdamar, 'Ece Ayhan'lı Anılar, 1974 Zürih Günlüğü'nde Ece Ayhan'ın, 'Nazım Hikmet'in sentaksının Osmanlı kültüründe kaldığını, Cumhuriyet şiiri sentaksının ise henüz bulunamadı[ğını]' söylediğini kaydediyor.

İyi de, 'Osmanlı sentaksı' nedir, nasıl bir sentakstır? Bir siyasal hakimiyet biçiminden (Osmanlılık: Monarşi), bir başka siyasal hakimiyet biçimine (Cumhuriyet) geçişle, sentaksın dönüşmesini mümkün kılan nedenler nelerdir? 'Cumhuriyet sentaksı' nasıl olmalıdır? 'Osmanlı sentaksı', örneklerle gösterilebilmiş midir?

Sartre'ın, 'terör'ü felsefi bir problem olarak irdelediği kitabı 'Diyalektik Aklın Eleştirisi'nde ('Critique de la Raison Dialectique'), 'terör', bir andiçme ya da yeminle bir araya gelmiş bir grup ('group en fusion') aracılığıyla gerçekleşir: 'Bu and içmiş grubun temel statüsü, Terör'dür,' diye yazar Sartre.

'Terör' meselesi, daha çok Camus gibi Varoluşcu (Egzistansiyalist) filozofların zihnini meşgul etmiş görünüyor. Albert Camus kadar değilse bile, 'Terör' üzerinde önemle duran bir başka filozof, Merleau-Ponty'dir. Merleau-Ponty, İkinci Dünya Savaşı sonrasında Komünizme yakınlık duyan filozofların başında gelir. 'Hümanizm ve Terör' ('Humanisme et Terreur') adlı kitabında Merleau-Ponty, Stalin'in gazabına uğrayanlara uyguladığı korkunç zorbalıklar (buna Camus'yü izleyerek 'Devlet Terörü' demek gerekir) 'Adaletin yerini bulması' diye nitelendirmesi, fevkalade manidardır. Manidar, çünkü Merleau-Ponty 'Devlet Terörü'nü meşru gösteriyor!

'Yalan'. Etik alanla ilişkili olsa da, felsefe, tipik bir örnekle onu, bir mantıksal bağlamda öne çıkarır: Giritli Epimenides'in 'Bütün Giritliler yalancıdır' önermesi, bir Giritli (Epimenides) tarafından dilegetirildiğinde, 'eğer yalan söylüyorsa doğru söylüyordur'; ya da, 'eğer doğru söylüyorsa yalan söylüyordur' gibi içermeleri olan bir paradoksu imler.

Bu paradoksun bir benzeri, Fuzuli'nin o ünlü 'Aldanma ki şair sözü elbette yalandır' dizesidir. Bu dize de, bir şair tarafından söylendiğinde yalan mı yoksa doğru mu söylediği konusunda paradoksal bir konumdadır. Nietzsche, bu paradoksu şöyle dilegetirir: 'Ancak bilinçli ve istençli olarak yalan söyleyebilenler -ki bunlar, sadece şairlerdir- doğruyu söyleyebilir.'

Oxford Üniversitesi'nin anlı şanlı profesörlerinden birinin, Richard Dawkins'in bir söyleşisini okudum. Söyleşiyi 'Hürriyet' gazetesinden Ezgi Başaran yapmış. Prof. Dawkins'in bu yakınlarda yayımlanan 'Tanrı Yanılgısı' adlı kitabı üzerine yapılan söyleşinin başlığı: 'Ateistler, Saklandığınız Yerlerden Çıkın!' Bununla, ateistleri birleştirmeye yönelik olarak başlattığı bir kampanyayı kastediyor.