HENÜZ daha evlerde yemeklerin, "yer sofrası"nda yendiği ve geceleri gaz lambalarının kullanıldığı dönemlerde bayramlar; özellikle çocuklar için, yıl boyu süren azarlanmalardan sonra, minicik varlıklarının ödüllendirildiği günlerdi.

Çocuklardan birçoğu, kendilerine yeni alınmış ayakkabılarını, geceden baş uçlarına koymuş olarak uyanırlardı bayram sabahları ve anneleri onların iç çamaşırlarını değiştirir, kendilerine sık giyilmediği için yeni kalmış bayramlık giysilerini giydirirlerdi.
Sonra sıra büyüklerin ellerini öpmeye gelirdi.

Karşılığında bir mendil, bazen de "manda gözü" denilen, üstü eski Türkçe yazılı iri bir 25 kuruş, bayram harçlığı olarak verilirdi minik veletlere...

KARNELER erken verilip, okullar da tatile girince; bayram tatillerini, ille de evlerinden uzakta bir yerlerde değerlendirme sevdasındaki tatilciler, yine hemen yollara düştüler...

TV'lerde ajans haberleri ise, meteoroloji raporlarına dayanarak; batısı, doğusu, güneyi, kuzeyiyle tüm yurdu kaplayan olumsuz hava koşullarından ve gerek kara, gerek deniz, gerek hava trafiğindeki aksamalarla sıkıntılardan; sık sık, iç daraltan görüntüler yayımlıyordu.

Yıllardan beri bayram tatillerindeki trafik kazalarında ölenlerle yaralananların sayıları da, ilan edilir durur; ne kadar artıp, ne kadar eksildiğinin hesapları yapılarak...

ŞİMDİYE dek rastlanmadık bir biçimde, deniz sularının Çanakkale Boğazı'ndan Marmaris'e, Fethiye'den İstanbul kıyılarına kadar geri çekilivermesi genel bir telaş yarattı.

Suların böylesine geri çekilmesi, belalı bir depremin habercisi miydi yoksa?
Tüm Türkler biliyorlardı ki; ne havalı görünme, ne şanlı tarihle övünme, ne Bakara Suresi'ni ezbere okuma; çürük çarık evlerle, -piyasaya uygun- yalapşap inşa edilmiş apartmanların, şiddetli bir depremde yerle bir olmasını engellemeye yetmeyecek...

YILLAR ve yıllar önce, bağırarak mahalle aralarında dolaşan satıcılardan başka, bir de "bileyciler", "kalaycılar", "camcılar" gibi gezginci ustalar vardı.

Henüz daha ne televizyon, ne de cep telefonu dönemine geçilmişti. Ahşap evlerden çoğunun alt pencereleri kafesliydi. Yemekler yer sofralarında yenir; geceleri yüklükten çıkarılan döşekler, değişik odalarda yerlere serilerek yatılırdı.
Ve kaldırım taşlı daracık sokaklardan bağırarak, satıcılarla gezginci ustalar geçerdi...

***

- Silivri kaymak...
- ...
- Bileyciii...
- ...
- Kabak, domateeees...
- ...
- Kalaycı...