Immanuel Kant: Aydınlanma Nedir ?
|
|
Aydınlanma, insanın kendi suçu ile düşmüş olduğu bir ergin olmama durumundan
kurtulmasıdır. Bu ergin olmayış durumu ise, insanın kendi aklını bir başkasının
kılavuzluğuna başvurmaksızın kullanamayışıdır. İşte bu ergin olmayışa insan
kendi suçu ile düşmüştür; bunun nedenini de aklın kendisinde değil, fakat aklını
başkasının kılavuzluğu ve yardımı olmaksızın kullanmak kararlılığını ve
yürekliliğini gösteremeyen insanda aramalıdır
Sapare Aude! Aklını kendin kullanmak cesaretini göster! Sözü şimdi
Aydınlanmanın parolası olmaktadır. Doğa, insanları yabancı bir
yönlendirilmeye bağlı kalmaktan çoktan kurtarmış olmasına karşın (naturaliter
maiorennes) , tembellik ve korkaklık nedeniyledir ki, insanların çoğu bütün
yaşamları boyunca kendi rızalarıyla erginleşmemiş olarak kalırlar, ve aynı
nedenlerledir ki bu insanların başına gözetici ya da yönetici olarak gelmek
başkaları için de çok kolay olmaktadır. Ergin olmama durumu çok rahattır çünkü.
Benim yerime düşünen bir kitabım, vicdanımın yerini tutan bir din adamım,
perhizim ile ilgilenerek sağlığım için karar veren bir doktorum oldu mu, zahmete
katlanmama hiç gerek kalmaz artık.
Para harcayabildiğîm sürece düşünüp
düşünmemem de pek o kadar önemli değildir; bu sıkıcı ve yorucu işten başkaları
beni kurtaracaktır çünkü.
|