Geçenlerde uzun süre görüşemediğim bir arkadaşımla ordan burdan, eski hatıralardan konuşuyoruz. Ağzının kenarıyla bir-iki laf edip susuyor. Bilmeyen de görüşme talebinin benden geldiğini sanır.

Bir derdi var besbelli. Dan diye, “mesele nedir?” sormak yakışık almaz; bekliyorum mevzuyu o açsın. Açmıyor. “İşler nasıl gidiyor?” İşler gıcırındaymış. (En fazla iki cümle kurdu ve 'zınk' diye durdu.) Anlaşılan, bu konudan ilerleyemeyeceğiz. Olsun bakalım. Soru mu yok?! “Çoluk çocuk ne alemde?” Ellerimden öperlermiş. Hepsi bu kadar, dahası yok. Arkadaşa her mevzu hız tümseği.

Psikopat, sadist bir taşralı, masum bir taksi şoförünü yoktan yere öldürür. Hem de hunharca. Bir kaya parçasıyla taksi şoförünün kafasını vura vura paramparça eder. Öyle korkunç ki, anlatılır değil!

Polonyalı ünlü yönetmen Krzysztof Kieslowski, bizim "anlatılır değil" dediğimizi, "Öldürme Üzerine Küçük Bir Film" adlı filminde alabildiğine anlatır. Söz konusu 'pornografik şiddet' sahnesini belgesel gerçeklik boyutunda o denli yansıtır ki, katilin her türlü cezaya müstahak olduğunu düşünmeden edemezsiniz.

Dekalog'ların beşincisi olan mezkur filmin müthiş bir sahnesidir bu. Öyle ki, intikam duygusuna yabancı, dünyanın en merhametli insanının bile bu sadist katilin infazına 'lafı' olmaz.

"Üç Renk Üçlemesi"nin (Mavi, Kırmızı, Beyaz) yönetmeni vicdanlarda evvela bu etkinin uyanmasını amaçlamıştır zaten. Bunu da ziyadesiyle başarır.

En sonunda bu da oldu; Nobel muhabbeti Çarşamba pazarına düştü. Eşek kadar adam, orasına burasına sutyen takmış, bayan iç çamaşırları pazarlıyor: “Gel, gel, sanat eseri bunlar. Bayram ucuzluğuna geeel…” Avazı çıktığı kadar bağıran bu adama yanındaki diğer pazarcı yüksek sesle takılıyor: “Ayıptır lan ne bağrıyon, Nobel mi alcan?”

Böyle olacağı belliydi. Hiç şaşırmadım. Çünkü yıllar önce, bir Çarşamba günü, Fatih Camii'ne doğru giderken (Çarşamba pazarında), meyve-sebze tezgahından bozulmuş bir tezgahta, “Tavaslı-Namaz Hocası”, “Şifalı Bitkiler” ve Emine bacımızın “Gençliğin İmanını Sorularla Çaldılar” kitaplarının yanında Orhan Pamuk biraderimizin sıra boyu dizilmiş “Yeni Hayat” romanını görmüştüm. Yayımcılıktan gelen tecrübeyle kitapları inceledim. Hayır, korsan baskı değillerdi.

Modern bir ahmak. Cahil, usaresiz ve idraksiz. Bariz vasfı, bayağılık. İleri geri lafazanlıklar yapıyor. İnsafsız, muvazenesiz bir madrabaz.

Oradan buradan kendisine 'müdafiler' arıyor. En spontane halinde bile kurnazlık mevcut. Kurnaz ve sarhoş. Bir cehalet sarhoşu. Hiçbir değere inanmayan değersiz bir mahluk.

Çevre ve dönem şartlarına intibak kabiliyeti namütenahi. Cavalacozlar kastının önde gideni. Yani, mesuliyet duygusundan bütünüyle mahrum bir felaket. Lakin, felaketin hiç değilse ikaz kıymeti vardır, onun yok. Hiçbir mevzuyu karartmadan ele alamaz. Neye dokunsa, üzerine kesif bir sis tabakası 'bırakıyor'.