Konu : Cyrano!

Yüzyıl önce tarihler, 1900’ü dönerken, Fransa’nın en meşhur adamı Cyrano de Bergerac’ın yazarı, Edmond Rostand idi. Aynı yıllarda Fransa’da Dreyfus davası sürüyordu. Ama edebiyatçılar, gazeteler, halk, Rostand’ı konuşuyor. Yediği, içtiği, giyindiği, söylediği herşey halkın ağzında. Cyrano de Bergerac yeni sahnelenmişti. Dünya edebiyatı sanki romantizmi yeni keşfediyordu, bu denli naif ve bu denli kutsal imgeler, kılıç, şiir, aşkı bu denli sarhoş edici şekilde hiçbir yazar biraraya getirememişti.

Oyun hızla başka dillere çevrildi. Uzak ülkelere kumpanyalar. Hatta İstanbul’a dahi geldi, ancak, oyunun kahramanının uzun burnu, Abdülhamit’in burnunu andırıyordu, izin verilmedi!

Cyrano, Don Kişot, Hamlet, Raskolnikov gibi dünya edebiyat tarihinin “hazret”lerinden. Aşk mektubunun üstündeki gözyaşlarını, seni yazmak ne zor Cyrano! Aldığın yaraları taşıyor hâlâ yazarlar. Nükte, alay, şiir, kılıç, düello, yoksulluk, gurur ve aşk. Bunlar için, bütün coğrafyalarda paranın, şöhretin saltanatına karşı hâlâ senin tiradların okunuyor Cyrano: “İstemem eksik olsun!”

Onbinlerce kez sahnelendi. Ancak, Fransız halkının bu oyuna düşkünlüğü çok zaman sonra alaya dahi alındı. Nerdeyse bizim “Malkoçoğlu” filmlerine döndü.

Batı uygarlığı tekrar yıkılıyor. Rönesansla başlayan ve edebiyattan fen bilimlerine, siyasetten felsefeye, dünyaya beşyüzyıldır yön veren ve bugünkü dünya kurumlarını inşa eden batı uygarlığı yine ıstıraplar içinde!

Batı uygarlığı, I. ve II. Dünya Savaşı'yla yıkılma tehlikesi geçirdi. Ayrıca, son iki yüzyılda, kendi içinden hortlayan soykırımcılığı ve kendi mezhep kardeş kavgası kendi ırkçı ayrımcılığı ve kendi emperyalist sömürgeciliğiyle büyük badireler atlattı.

İran’a adım attığımız gün Edward Said’in öldüğünü duyduk. Edward Said hem Filistin’in vicdanıydı, hem aydınların. Hocamızdı. Hristiyan bir aileden gelen Edward Said, Şarkiyatçılık (oryantalizm) kitabı ve birçok eseriyle gözlerimizi açtı. Doğu topraklarının bu güzel evladını saygıyla yadedelim.

Hayatımda kazandığım ilk fazladan paraları Suriye ve İran gezilerine harcadım, sizler beni okumasaydınız, para biriktiremeyecek, İran’a gidemeyecektim, yıllardır beni bağrına basan okuyucularıma teşekkür ediyorum. Çocukluğumdan beri rüyamdı, ilk gideceğim dünya ülkesi ya Şiraz olacaktı ya İsfahan!

Tüm divan edebiyatımızı derinden etkilemiş Hafız, Şiraz’da yatıyor, Yahya Kemal’in ”Hafız’ın kabrinde her sabah bir gül açar” dediği, Hafız’ın kabrini ziyaret yine mümkün olmadı, ama tekrar gideceğiz. Bir şiirinde, “bu gece hikayeyi sabah dek uzatın” diyen Hafız’ın sözüne uyup, bu hikayeyi sabaha dek uzatacağız.

Londra metrosundaki patlamalardan sonra Blair'in İngiliz polisine 'vur emri' vermesi güvenlik sorunundan çok öte anlamlar taşıyor.

Savaştan önce Birleşmiş Milletleri devre dışı bırakan Blair, şimdi 'hukuk düzenini' şehir güvenliği adına iptal ediyor.

Bu basit bir güvenlik olayı değil. İnsanlık çok zor günler yaşıyor. Sıradan bir polisiye tedbir hiç değil. Batı uygarlığının birkaç manyak tarafından bitirilmekte olduğunu gösteriyor.

Bu vur emri, engizisyon günlerinde dahi yoktu, bu vur emri, Fransız İhtilali, seçim, anayasasının, hayata geçirilmesi ya da Ümit Burnu'nun keşfi kadar derin bir tarihi noktadır.

Bu vur emri, arkasında büyük, siyasi, sosyal, hukuki sarsıntılar bırakacak ve bir uygarlık artık kökünden tartışılacak.