Bu çalışmanın amacı, 320’li yıllarda önemsiz bir piskoposluk olan İstanbul’un bundan sonraki elli yıl içerisinde başlangıç dönemi Hıristiyanlığın ikinci büyük güç merkezi haline dönüşmesinin tarihsel sürecini tartışmaktır.

Miladî 381[i] yılında İstanbul’da toplanan İkinci Ekümenik Konsil’in yayınladığı kanon’lardan üçüncüsü Kilise-içi hiyerarşiyi yeniden tanımladı ve İstanbul’u ‘Yeni Roma’ olduğu gerekçesiyle Roma’dan sonra ikinci konuma yükseltti.

Dördüncü yüzyılda devlet-kilise ilişkileri çerçevesinde İstanbul piskoposlarının fonksiyonları ve neticede kilise hiyerarşisinde yükselen İstanbul’a, Roma ve İskenderiye’den gelen tepkiler analiz edilecektir.

Osmanlı Devleti’nin insana ve onun en tabiî ihtiyacı olan kişisel hak ve özgürlüklere bakış açısını anlayabilmek için, karşılaştırmalı bir incelemenin faydalı olacağı kanaatindeyim[i]. Bu amaçla yapmış olduğum araştırma sonucunda insan hakları konusunda, genel anlamda, şimdiye kadar oldukça detaylı çalışmaların yapıldığını tetkik ettim.

Bu arada, Osmanlı devletinde insan hakları konusu ile ilgili bazı çalışmaları da gözden geçirince, bu konunun kapsamına giren meselelerin bir derya olduğunu fark etmemek imkansızdı. Bu nedenle, makalemizi belirli sınırlar içerisinde tutmamızın daha faydalı olacağı anlayışı ile konuyu sadece devletin insana bakış açısı, kişinin özgürlüğü ve kişinin kanun karşısındaki durumu noktasında ele almanın uygun olacağı düşüncesindeyim.