FREUD: "OZANLARLA FİLOZOFLAR, BİLİNÇDIŞINI BENDEN ÇOK DAHA ÖNCE AÇIĞA ÇIKARDI!"

Bilinçdışını tercüme ederek insan ruhunun karmaşık biyografisini yazan Sigmund Freud 150 yaşında. Yazarlar, şairler, eleştirmenler ve psikanalistler; edebiyattan her fırsatta yararlanan, yaşarken de ölümünden sonra da edebiyatı önemli ölçüde etkileyen Freud'u anlattı.

Yıl 1856... Viyana'nın kuzeydoğusunda bulunan Moravya'nın Freiberg kenti. Schlossergasse, 117 numaralı ev. Günlerden 6 Mayıs.
Bir yıl önce yün tüccarı Jacob ile evlenen Amalie o gün ilk çocuğunu dünyaya getirir.

Doğan Sigmund Freud'tur, "ruhsal dünyanın Kristof Kolomb'u ya da Heinrich Schliemann'ı"...
Aile, 1859'ta Viyana'ya taşınır.

Ekmeğini çöpten çıkaranlar

Freeganizm, 'lüks tüketime hayır' diyenlerin; çevreyle uyuma önem verip her türlü kirliliğe karşı çıkanların ve 'ikinci el yemek' tüketmek için çöp karıştırmayı göze alanların dahil oldukları yeni bir akım.

* * *
Tüketim çılgınlığına karşı bireysel devrim: Freeganizm

Dünya vatandaşı olmak; çevreyle barışık yaşamak; hava, ses veya görüntü kirliliği oluşturmamak... Yedikleri, içtikleri, yaşam tarzları ile çoğunluğun dışında kalan ve kalmaya mahkûm olan, yeni bir akımın insanları... İsraf olmasın diye, çöpe attıklarınızı onlar tüketiyor.

NECİP Fazıl ve Nâzım Hikmet çok defa bir arada zikredilir. Tabii ikisi de büyük şair; ama Yahya Kemal de Cahit Sıtkı da büyük şairdi... Necip Fazıl'la Nâzım Hikmet'in birlikte zikredilmesinin bir sebebi, ikisinde de ideolojik vasfın çok güçlü olmasıdır.

İdeolog yönleriyle baktığımızda dikkat çeken, ikisinin de şiir dışındaki eserlerinin zayıf olmasıdır.

Mesela roman ve hikâyede, hatta tiyatroda bile ikisi de şiirdeki başarılarını gösteremediler.

İkisi de "araştırma ve inceleme" denilebilecek ve referans gösterilebilecek bir eser yazamadı.

Nâzım Hikmet'in 1936'da yazdığı "Alman Faşizmi ve Irkçılığı" ile "Sovyet Demokrasisi" adlı 'inceleme' kitapları bunun örneğidir. Bu iki kitap sadece 'Nâzım nasıl düşünmüştü?' diye bir araştırma yaparsanız, 'kaynak' değerine sahiptir, o kadar. Stalin Rusya'sında 'demokrasi' gören bu kitap, sadece Nâzım'ın ideolojik tercihini resmeder...

SERSERİLER (MAZANNE-I SÛI EŞHAS)

TOPLUMUN POTANSİYEL SUÇLULARI

(Kabadayılar, Külhanbeyleri, Kopuklar)


1. Giriş

Bu çalışmanın amacı, genel anlamda serseriler olarak kabul edeceğimiz kabadayılar, külhanbeyleri ve kopukların Osmanlı toplumundaki konumları, sosyal rolleri ile geçmişte serserilerle ilgili alınan önlemleri ortaya koymak, Cumhuriyet Döneminde yürürlüğe giren mevzuatta serserilerle ilgili düzenlemelere yer vermek, potansiyel suçlu olarak kabul edilen bu insanlarla ilgili kolluk kuvvetlerinde oluşan ön yargılı tutum ve davranışları tartışmaktır.

Serseri kavramı, halk arasında kullanılan genel tanımlamaların sınırını aşmış ve polis literatürüne de girmiştir. Şüphesiz bunda rol oynayan hususlardan en önemlisi, Osmanlı toplumunun Cumhuriyet toplumuna evrilirken geçirdiği aşamalar sırasında yaşanan olayların etkisidir. Bu açıdan Osmanlı toplumsal hayatını ve temel figüranlarını dikkate almadan serserilerin sosyal fonksiyonlarını açıklamak ve Osmanlı Devleti'nin Cumhuriyet Türkiyesi'ne yansımalarını ortaya koymak mümkün değildir. Belirtilen kavramların tarihî gelişimini sorgulamadan da bugünkü fonksiyonlarını, anlam değişikliklerini izah etmek ve kanunî düzenlemelere yansımalarını anlayabilmek söz konusu değildir.

Serseriler kapsamında değerlendirilebilecek olan kabadayılar, külhanbeyleri, haytalar ve kopuklar gibi hezele1 güruhu Osmanlı toplumsal yaşamında temel figüranlar haline gelmiş, gerek varlıkları ve gerekse ifa ettikleri fonksiyonlar itibariyle önemli bir yer işgal etmişlerdir.