Divan edebiyatı üzerine konuşalım

[ANLAM-SIZ]

Günümüzde eline kalem alan herkes şiir yazmaktan geri durmuyor. Her taraf şair ve yazarlarla dolu. Şiir açısından zirvede olan divan edebiyatında şair olmak nitelik gerektiren bir şeyken ve herkes şiir yazmaya cüret edemezken, günümüzde olay ters işliyor. Bu edebiyatımız açısından iyi bir şey midir, yoksa olumsuz bir şey midir üzerinde düşünmek gerek.

Divan edebiyatının nitelikli şiire dayanan yapısı nasıl ve hangi sebeplerle terk edilmiştir? Tasavvufun şiir üzerindeki ağırlığı bunda etkili midir? Divan edebiyatı toplumdaki değişikliğe yenik mi düşmüştür?

Bu konunun karakutuda pas geçilmemesi gerektiği düşüncesiyle açtım bu başlığı.

Paylaşılmaya değer düşünceler çıkacağına eminim.

[platnumturk]

Ben de öncelikle böyle bir konu açtığınız için teşekkür ederim sayın ANLAM-SIZ. Güzel fikirlerin çıkacağına ben de eminim.

Bence;

Divan şiirini düşündüğümüzde nitelikli şairler, divanın ortaya çıkmasını sağlamışlardır. Bir de o zaman ki devirde yaşanan olaylar ve sürükleyici rol oynayan etmenler hakimdi. Yaşayan padişahların da Divan şairlerine ayrı bir önem ve alaka göstermesi, divan için yararlı olmuştur, nitekim. Ancak o zamanda bile görülebilen hediye karşılığı divan yazmak öldürücü olmuştur. Elbette bu işi sanat için yapanlar hatırlanmıştır.

Neden unutulduğuna gelince, divan tasavvufa değil de daha çok halk şiirlerine yenilmiştir. Divan şairlerinin kendilerini saraya ait olarak hissetmesinde bunun payı var mıdır bilinmez. Yalnız bazen de sanatı halka indirgemek gerekiyor, işte.

Teşekkür ederim.

[greenstone]

Günümüzde divan edebiyatının temsilcilerinin olmasını ne çok isterdim.

Gül de bülbül de çok daha mutluydu sanırım onların zamanında.

[ANLAM-SIZ]

Divan şairleri ile saray arasındaki yakınlık, divan şiirinin unutulmasında etkili olmuştur mutlaka. Ancak nefi'yi Bayrampaşa'nın idam ettirdiğini duymuştum.

Sanatı halka indirgemek için bir çabaya girmek... Eğer şiirdeki nitelikten anlaşılan, şiirin çok fazla takipçisinin olması ise bu kabul edilebilir. Yok, kıyas noktamız sadece sayısal çoğunluğa dayanan bir takip edilebilirlik değilse, divan şiirinin unutulmasında ciddi bir neden olarak -halka indirgeme gerekliliğinin- ihmal edilmiş olmasından da bahsedemeyiz. Bilakis şairlerin bu yöndeki girişimleri niteliksiz bir şiirin ortaya çıkmasında etkili olmuştur.

[ANLAM-SIZ]

"İçmek ister bülbülün kanın meger bir reng ile
Gül budağının mizacına gire kurtara su"

"Gül budağı meğer güle renk verme bahanesiyle bülbülün kanını içmek istiyormuş.

(Varın suya söyleyin de) su, gül budağının damarına girip (onun susuzluğunu gidererek) bülbülü kurtarsın."

Gül ve bülbül ilişkisinde hem mutluluk hem acı birarada sanırım sevgili greenstone.